Dự án điện gió lớn nhất Đông Nam Á tại Lào chính thức vận hành thương mại

Trang trại điện gió Monsoon công suất 600 MW tại Sekong và Attapeu (Lào) chính thức vận hành thương mại, có thể cung cấp sản lượng bình quân khoảng 1,7 tỷ kWh/năm cho Việt Nam, tương đương nhu cầu của hơn một triệu hộ gia đình.

Điện gió Monsoon chính thức vận hành thương mại. Ảnh: Monsoon Wind Power.

Theo thông tin công bố ngày 28/8 trên trang web của dự án, trang trại điện gió Monsoon đã hoàn thành xây dựng, kết nối lưới điện hoàn chỉnh chỉ trong 27 tháng, và chính thức vận hành thương mại ngày 22/8 - sớm hơn bốn tháng so với dự kiến.

Điện gió Monsoon chính thức vận hành thương mại, cung cấp năng lượng sạch xuyên biên giới

Điện gió Monsoon trải rộng trên diện tích 68.000 ha vùng đồi núi thuộc huyện Đắk Cheung, tỉnh Sekong và huyện Sanxay, tỉnh Attapeu. Ảnh: Monsoon Wind Power

Đây là trang trại điện gió trên bờ quy mô lớn nhất Đông Nam Á với công suất 600MW và là dự án năng lượng tái tạo xuyên biên giới đầu tiên tại châu Á. Điện gió Monsoon bổ sung nguồn điện sạch kịp thời cho hệ thống điện Việt Nam trong giai đoạn phụ tải tăng cao và tạo tiền đề cho kết nối lưới điện khu vực.

Tại Lào, 133 tua-bin điện gió được lắp đặt trên vùng đồi núi thuộc huyện Đắk Cheung, tỉnh Sekong và huyện Sanxay, tỉnh Attapeu, với mật độ gió mạnh, ổn định. Tuabin do Envision Energy cung cấp và PowerChina là tổng thầu.

Trạm biến áp 500 kV Monsoon. Ảnh: Monsoon Wind Power

Trạm biến áp 500 kV . Ảnh: Monsoon Wind Power

Dòng điện được đấu nối qua bốn trạm 115 kV, tăng áp tại trạm 500 kV Monsoon rồi truyền tải 27 km đến biên giới Việt Nam. CTCP Tư vấn xây dựng điện 2 – Chi nhánh vận hành và bảo trì nhà máy điện (POM) đã tiếp nhận quản lý các trạm biến áp và hoàn tất đóng điện trạm 500 kV Sekong vào tháng 2/2025.

Trên lãnh thổ Việt Nam, đường dây 500 kV Monsoon – Thạnh Mỹ dài 44,71 km mạch kép và trạm 500 kV Thạnh Mỹ (Đà Nẵng) có tổng mức đầu tư hơn 1.100 tỷ đồng, do EVN làm chủ đầu tư, BQL dự án điện 2 đại diện chủ đầu tư và Alphanam E&C là nhà thầu liên danh. Công trình đã được đóng điện ngày 23/1/2025. Toàn tuyến có khả năng truyền tải tối đa khoảng 2.500 MW, trước mắt nhận 600 MW điện gió từ Monsoon.

Hệ thống truyền tải dài 27 km đến biên giới Lào - Việt. Ảnh: Monsoon Wind Power

Điện gió từ Lào về Việt Nam có mức giá trần 6,95 USCent/kWh, áp dụng cho giai đoạn 31/12/2025–31/12/2030, được Bộ Công Thương phê duyệt tại Quyết định 1007/QĐ-BCT ngày 14/4/2025.

Giá điện được xác định tại biên giới phía Việt Nam. Căn cứ khung giá này, EVN và chủ đầu tư đàm phán theo nguyên tắc thị trường, lợi ích hài hòa và chia sẻ rủi ro. Các bên chịu trách nhiệm đầu tư, vận hành đường dây tới biên giới mỗi nước.

Trang trại điện gió Monsoon vận hành theo hợp đồng mua bán điện 25 năm với EVN và hợp đồng nhượng quyền 28 năm với Chính phủ Lào, trở thành cột mốc mới trong hợp tác năng lượng Việt – Lào.

Khám chữa bệnh và cấp phát thuốc cho người dân tại các làng lân cận dự án. Ảnh: Monsoon Wind Power

Hướng dẫn trồng cây cà phê cải thiện sinh kế cho người dân vùng bị ảnh hưởng. Ảnh: Monsoon Wind Power

Về mặt xã hội, dự án không phát sinh tái định cư và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường – xã hội. Trong quá trình thi công, dự án đã tạo ra hơn 1.600 việc làm, trong đó 1.000 vị trí do người Lào đảm nhiệm.

Dự án còn có Quỹ Phát triển cộng đồng trị giá 1,1 triệu USD, hàng năm hỗ trợ cải thiện giáo dục, y tế, nông nghiệp và cơ sở hạ tầng tại các làng lân cận.

Dự án cũng giảm phát thải khoảng 1,3 triệu tấn CO2 mỗi năm (hơn 32,5 triệu tấn trong 25 năm), tương đương với việc loại bỏ khoảng 7 triệu ô tô khỏi đường trong một năm, hoặc trồng khoảng 59 triệu cây xanh và để chúng phát triển.

Việc Monsoon đi vào vận hành và kết nối thông suốt với lưới điện Việt Nam giúp đa dạng hóa nguồn cung, tăng biên độ dự phòng và vận hành linh hoạt hệ thống truyền tải 500 kV miền Trung. .

Hơn nữa, ở tầm khu vực, đây là minh chứng kỹ thuật – thương mại cho dòng năng lượng tái tạo lưu chuyển xuyên biên giới, khởi tạo tiền đề hình thành lưới điện ASEAN, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và nâng cao an ninh năng lượng.

Điện gió Monsoon cung cấp năng lượng sạch xuyên biên giới. Ảnh: Monsoon Wind Power

Dự án điện gió Monsoon được đề xuất từ năm 2011. Sau hơn mười năm nghiên cứu gió và chuẩn bị tài chính, dự án khởi công xây dựng tháng 3/2023 với tổng mức đầu tư khoảng 950 triệu USD.

Trang trại điện gió Monsoon do Impact Electrons Siam (IES) khởi xướng, Monsoon Wind Power Company Limited (Lào) phát triển và vận hành. Dự án được hỗ trợ bởi nhóm cổ đông quốc tế gồm Impact Electrons Siam, ACEN (Philippines), BCPG và STP&I (Thái Lan), Mitsubishi Corporation và công ty con Diamond Generating Asia (Nhật Bản), cùng SMP Consultation Sole Company Limited (Lào).

Nguồn tài chính đến từ một nhóm các tổ chức, định chế tài chính khu vực và toàn cầu thu xếp, trong đó Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) là nhà tài trợ chính, cùng Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB), Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), Ngân hàng Xuất nhập khẩu Thái Lan, Tập đoàn Thế chấp Hồng Kông (HKMC), Tập đoàn Ngân hàng Sumitomo Mitsui (SMBC), Kasikornbank và Ngân hàng Thương mại Siam (SCB).