Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng nhanh hơn mức bình quân toàn nền kinh tế

Sáng 18/9, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”.

Thông tin tại hội nghị, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, đến ngày 28/8/2026, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt gần 21 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025.

Riêng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, dư nợ tín dụng đạt trên 4,1 triệu tỷ đồng, tăng 12,4% so với cuối năm 2025 (tốc độ tăng cao hơn so với tăng trưởng tín dụng bình quân của nền kinh tế là 10,24%) và chiếm khoảng 20% tổng dư nợ của nền kinh tế.

Xét theo lĩnh vực kinh tế, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt trên 2,8 triệu tỷ đồng và chiếm 70,48% tổng dư nợ đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Dư nợ cho lĩnh vực công nghiệp và xây dựng đạt trên 1,1 triệu tỷ đồng và chiếm 27,87%. Dư nợ lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản đạt trên 65,8 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng thấp nhất 1,65% tổng dư nợ.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước luôn coi doanh nghiệp, doanh nhân là lực lượng chủ lực trong xây dựng và phát triển kinh tế, trong đó xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, đề ra nhiều chủ trương, chính sách, giải pháp đột phá thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và ban hành riêng Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tạo cơ sở pháp lý và môi trường thuận lợi để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Về phía ngành ngân hàng, theo Phó Thống đốc, NHNN luôn nhận thức rõ tín dụng là một trong những nguồn lực thiết yếu hỗ trợ doanh nghiệp duy trì, phục hồi và mở rộng sản xuất kinh doanh. NHNN đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nói chung, doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn tín dụng.

NHNN luôn chú trọng rà soát, hoàn thiện thể chế về hoạt động tiền tệ và ngân hàng theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thuận lợi trong hoạt động ngân hàng và tăng khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

NHNN cũng triển khai nhiều giải pháp đảm bảo ổn định thị trường tiền tệ, vừa góp phần quan trọng ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hai con số. Trong đó, thực hiện các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay, điều hành tăng trưởng tín dụng phù hợp và tạo điều kiện cho tăng trưởng tín dụng của các tổ chức tín dụng hướng hiệu quả vào các lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng kinh tế, tập trung tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận tín dụng cho người dân và doanh nghiệp.

NHNN cũng chỉ đạo tổ chức tín dụng thực hiện các giải pháp tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực kinh tế; xây dựng và triển khai nhiều chương trình, chính sách tín dụng, trong đó có các chương trình dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực ưu tiên, qua đó tạo thêm kênh tiếp cận vốn với lãi suất ưu đãi.

Cùng với đó là triển khai giải pháp tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác và kết nối dữ liệu, ứng dụng công nghệ và AI có trách nhiệm để giảm chi phí, nâng cao chất lượng thẩm định, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ, đi đôi với bảo đảm an ninh, an toàn và bảo vệ dữ liệu khách hàng. Tăng cường kết nối ngân hàng – doanh nghiệp, tổ chức các hội nghị, chương trình đối thoại, kết nối tín dụng để trực tiếp nắm bắt nhu cầu, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng.

19 ngân hàng công bố chương trình ưu đãi

Cũng theo Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh, trong bối cảnh phấn đấu tăng trưởng hai con số, ngành ngân hàng không chỉ có trách nhiệm cung ứng vốn, mà còn góp phần định hướng dòng vốn vào những lĩnh vực tạo động lực mới cho tăng trưởng.

Ngay trong tháng 8 vừa qua, NHNN đã có văn bản chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai các chương trình tín dụng hướng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa và các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng.

Sau hơn một tháng triển khai, từ chỗ chỉ có 4 ngân hàng thương mại nhà nước đăng ký với gói 220.000 tỷ đồng, đến nay đã có 19 ngân hàng thương mại công bố thông tin chương trình, sản phẩm ưu đãi với quy mô lên trên 407.000 tỷ đồng. Lãi suất ưu đãi cam kết thấp hơn từ 1 - 2% so với mức lãi suất bình quân cùng kỳ hạn của các ngân hàng hiện đang cho vay.

Những kết quả trên là đáng ghi nhận, tuy nhiên, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh cũng cho rằng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn những khó khăn và vướng mắc cần tiếp tục được tháo gỡ.

Phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, năng lực tài chính, vốn chủ sở hữu và sức chống chịu còn hạn chế; năng lực quản trị và lập kế hoạch sản xuất kinh doanh chưa đồng đều. Một bộ phận doanh nghiệp chưa có phương án sản xuất kinh doanh đủ khả thi để chứng minh khả năng trả nợ; thông tin tài chính, báo cáo tài chính, dòng tiền chưa đầy đủ, minh bạch.

Trong khi đó, các tổ chức tín dụng ngày càng đẩy mạnh áp dụng các chuẩn mực quản trị rủi ro theo lệ quốc tế, đòi hỏi ngày càng cao về tính minh bạch của thông tin tài chính, tài sản đảm bảo của khách hàng, do đó không thể thực hiện giải pháp về hạ chuẩn để tạo điều kiện cấp tín dụng. Việc thẩm định các khoản vay không có tài sản đảm bảo đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải có đầy đủ các thông tin về tình hình tài chính, dòng tiền, lịch sử hoạt động và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.