Hội nghị giao ban Xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài do Cục Xúc tiến thương mại tổ chức. Ảnh: Lê Hồng Nhung/Mekong ASEAN

Năm 2025, gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 17,2 tỷ USD. Sang năm 2026, 9 tháng đầu năm, trị giá xuất khẩu của ngành hơn 13 tỷ USD, tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy ngành gỗ đang tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Đây là nhận định của Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) Lê Hoàng Tài tại Hội nghị giao ban Xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 10/2026, với chủ đề “Đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm gỗ, nội thất Việt Nam”, diễn ra chiều 20/10.

Ông Lê Hoàng Tài đánh giá, con số kim ngạch đã phản ánh nỗ lực sản xuất, tìm kiếm đơn hàng của cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường thế giới có nhiều biến động.

Chia sẻ rõ hơn về sự phát triển của ngành, ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest) cho biết, ngành gỗ hiện có khoảng 6.500 doanh nghiệp, hơn 3.500 cơ sở chế biến và xuất khẩu trực tiếp. Sản phẩm của ngành đa dạng, từ nội thất, ghế, tủ bếp, ván gỗ, dăm gỗ, viên nén và sản phẩm phụ trợ.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest) Ngô Sỹ Hoài. Ảnh: Lê Hồng Nhung/Mekong ASEAN

Dù vậy, ông Ngô Sỹ Hoài cũng đánh giá, ngành gỗ Việt vẫn còn đối mặt với nhiều điểm hạn chế. Trước tiên, sản phẩm Việt chất lượng cao còn bán ra thị trường dưới nhãn hiệu nước ngoài; phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ, các thương hiệu và nhà mua hàng quốc tế.

Trong khi đó, khâu thiết kế, thương hiệu, tiếp thị và phân phối chưa tương xứng với năng lực sản xuất, chi phí vốn, tuân thủ và logistics gia tăng. Doanh nghiệp nhỏ khó tự mở cửa thị trường, phát triển mẫu và bảo hộ thương hiệu.

“Chúng ta phải chuyển từ gia công theo đơn hàng (OEM) sang tự thiết kế, phát triển sản phẩm (ODM), tiến tới xây dựng thương hiệu và thị trường riêng (OBM),” ông Ngô Sỹ Hoài khẳng định.

Cùng góc nhìn, ông Lê Hoàng Tài nhắc lại yêu cầu về nâng cao năng lực: Doanh nghiệp sẽ cần bảo đảm nguồn gốc nguyên liệu, xuất xứ hàng hóa minh bạch, đáp ứng yêu cầu của thị trường; tiến hành đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào một thị trường cũng như tìm kiếm thêm các đơn hàng từ các thị trường mới với gỗ Việt.

Mặt khác, việc nghiên cứu thị trường, nhu cầu khách hàng, tiêu chuẩn kỹ thuật, các quy định và kênh phân phối sẽ đóng vai trò rất quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu.

Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) Lê Hoàng Tài. Ảnh: Lê Hồng Nhung/Mekong ASEAN

Còn không gian từ các thị trường ngách

Bên cạnh các thị trường truyền thống như Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc hay EU, nhiều thị trường quy mô nhỏ hơn cũng đang cho thấy dư địa phát triển rất lớn.

Với UAE, Tham tán thương mại Trương Xuân Trung, Thương vụ Việt Nam tại UAE cho biết, năm 2025 Việt Nam xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang UAE với trị giá 35 triệu USD, chiếm khoảng 1% trong tổng trị giá nhập khẩu nhóm hàng này (đạt khoảng 3,8 tỷ USD). Điều này cho thấy dù là thị trường có quy mô dân số nhỏ nhưng UAE cũng là thị trường tiềm năng cho sản phẩm gỗ Việt.

Tháng 2/2026, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) chính thức có hiệu lực, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp gỗ xuất khẩu vào thị trường này nhờ tận dụng ưu đãi thuế quan.

Việt Nam hiện đã xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang hơn 100 thị trường trên thế giới, trong đó Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất. Ảnh minh họa: Lê Hồng Nhung/Mekong ASEAN

Gợi ý cho các doanh nghiệp khi tiếp cận thị trường này, ông Trung cho rằng, trước hết doanh nghiệp nên tận dụng tốt các ưu đãi có được từ CEPA.

Thứ hai, doanh nghiệp cần nghiên cứu trước về các quy định của UAE, phân khúc khách hàng mục tiêu, các kênh phân phối.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần xem xét thế mạnh của mình, từ đó tiến tới tiếp cận các phân khúc cụ thể tại UAE như cung ứng sản phẩm cụ thể hay cung cấp cho các nhà mua hàng chuyên thiết kế và hoàn thiện nội thất.

Với Tây Ban Nha, thị trường này có nhu cầu rất lớn về sản phẩm gỗ nội thất gia đình & ngoài trời; sản phẩm làm từ mây trê/vật liệu tự nhiên.

7 tháng đầu năm 2026, theo ông Lưu Vạn Khang, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Tây Ban Nha, Việt Nam chỉ mới cung cấp sản phẩm gỗ cho Tây Ban Nha với trị giá 9,38 triệu USD. Dù vậy, tín hiệu tích cực là con số tăng trưởng 138% về kim ngạch, kết quả này cho thấy thị trường đang bắt đầu mở cho các sản phẩm Việt.

Ông Khang lưu ý, khi vào thị trường, doanh nghiệp cần nghiên cứu thật kỹ về hệ sinh thái mua hàng của quốc gia này, từ sản phẩm, dự án (sản phẩm dành cho khách sạn, nhà hàng...), kênh bán đến nhà mua hàng. Đồng thời, tuân thủ chặt chẽ các quy định của thị trường Tây Ban Nha cũng như của EU, liên quan đến EUDR, phòng vệ thương mại, kỹ thuật & hóa chất làm ra sản phẩm.

Với Australia, bà Trần Thị Thanh Mỹ, Trưởng cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Australia cho biết, năm 2025, quốc gia này đã chi 6,3 tỷ AUD (khoảng 5 tỷ USD) để nhập khẩu gỗ và lâm sản, Việt Nam là đối tác nhập khẩu lớn thứ 7 với 125 triệu USD.

Việt Nam hiện có tiềm năng mở rộng các nhóm sản phẩm gỗ nội thất phòng khách, phòng ngủ cho thị trường. Mỗi năm, Australia sẽ chi khoảng 550 triệu USD để nhập khẩu nhóm hàng này.

Mặt hàng tiềm năng thứ hai là nhóm nội thất chuyển động, đây là nhóm sản phẩm nội thất được thiết kế có khả năng thay đổi hình dáng, kích thước, cấu trúc hoặc chuyển đổi công năng. Hiện người tiêu dùng Australia đặc biệt ưa chuộng nhóm sản phẩm tối giản, tiện lợi. Đây sẽ là những phân khúc mà doanh nghiệp có thể phát triển xuất khẩu trong thời gian tới, bà Trần Thị Thanh Mỹ cho hay.

Từ gia công đến làm chủ thương hiệu của ngành gỗ Việt