Theo Aljazeera, khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran nổ ra ngày 28/2, Tehran tuyên bố Eo biển Hormuz vẫn mở cửa với tất cả các nước, ngoại trừ Washington và các đồng minh nước này.

Đến ngày 2/3, ông Ebrahim Jabari, cố vấn cấp cao của Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz và cảnh báo “bất kỳ ai tìm cách vượt qua, các lực lượng IRGC và hải quân chính quy sẽ thiêu rụi những con tàu đó”. Động thái này đẩy giá dầu tăng toàn cầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng, so với mức khoảng 65 USD trước khi xung đột bùng phát.

Trong phát biểu trên kênh CBS (Mỹ) ngày 15/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết một số quốc gia đã liên hệ với Tehran về việc đảm bảo tàu thuyền của họ được di chuyển an toàn qua Eo biển Hormuz.

“Việc này còn tùy thuộc vào quyết định của quân đội chúng tôi,” ông Araghchi nói, đồng thời xác nhận rằng một nhóm tàu từ nhiều quốc gia đã được phép đi qua Eo biển Hormuz, nhưng không tiết lộ chi tiết.

Dưới đây là thông tin về tàu thuyền của các quốc gia được Iran cho phép đi qua Eo biển Hormuz, theo tổng hợp của Al Jazeera.

Pakistan

Theo Bloomberg, một tàu chở dầu Aframax mang cờ Pakistan có tên Karachi đã rời Vịnh Ba Tư qua Eo biển Hormuz vào ngày 15/3.

Ấn Độ

Tàu chở dầu Shenlong Suezmax mang cờ Liberia cập cảng Mumbai, Ấn Độ, sau khi khởi hành từ Saudi Arabia và đi qua Eo biển Hormuz, ngày 12/3. Ảnh: Anadolu

Ngày 14/3, Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali cho biết Tehran đã cho phép một số tàu của Ấn Độ đi qua Eo biển Hormuz. Đây được coi là một ngoại lệ hiếm hoi trong bối cảnh lệnh phong tỏa tuyến hàng hải đang làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Ông Fathali không xác nhận số lượng tàu được đi qua. Tuy nhiên, cùng ngày, New Delhi cho biết 2 tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng mang cờ Ấn Độ hướng đến đến các cảng ở miền tây nước này, đã đi qua Eo biển Hormuz.

“Họ đã vượt qua Eo biển Hormuz an toàn vào sáng sớm và đang trên đường về Ấn Độ,” ôngg Rajesh Kumar Sinha, quan chức thuộc Bộ Cảng, Vận tải và Đường thủy Ấn Độ, cho biết tại một cuộc họp báo ở New Delhi.

Thổ Nhĩ Kỳ

Một con tàu thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ đã được phép đi qua Eo biển Hormuz sau khi chính quyền nước này nhận được sự cho phép từ Tehran, theo chia sẻ của Bộ trưởng Giao thông và Hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ Abdulkadir Uraloglu với báo chí ngày 13/4.

“Có 15 tàu đã ở đó. Chúng tôi đã xin được phép từ phía Iran cho một tàu từng sử dụng cảng của Iran và nó đã được thông qua,” ông Uraloglu nói.

Đề xuất 'liên minh hải quân' tại Eo biển Hormuz của Tổng thống Mỹ

Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33 km, là tuyến đường xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, kết nối các quốc gia sản xuất dầu lớn nhất vùng Vịnh như Arab Saudi, Iran, Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) với Vịnh Oman và biển Ả Rập. Khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ hằng ngày trên thế giới được trung chuyển qua tuyến đường này. Các biện pháp hạn chế giao thông qua eo biển đã được Iran kích hoạt sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào nước này ngày 28/2.

Vào ngày 14/3, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các quốc gia bị ảnh hưởng bởi nỗ lực của Iran nhằm đóng cửa Eo biển Hormuz cử tàu chiến phối hợp với Mỹ để bảo đảm tuyến hàng hải này thông suốt và an toàn.

“Hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các quốc gia khác chịu ảnh hưởng từ sự hạn chế mang tính cưỡng ép này sẽ điều tàu tới khu vực, để Eo biển Hormuz không còn bị đe dọa bởi một quốc gia đã bị đánh bại hoàn toàn,” ông Trump viết.

Tuy nhiên, các quốc gia trên đều đưa ra các phản ứng thận trọng. Trong một bình luận vào ngày 16/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết ưu tiên trước mắt tại Eo biển Hormuz là tất cả các bên phải ngừng các hành động quân sự, ngăn chặn leo thang căng thẳng và tránh gây ra bất ổn trong khu vực, từ đó ảnh hưởng lớn hơn đến sự phát triển kinh tế toàn cầu.

Khi phóng viên hỏi về việc Mỹ có gửi yêu cầu cụ thể đến Bắc Kinh để điều động lực lượng hải quân hỗ trợ hộ tống các tàu thuyền ở Eo biển Hormuz hay không, đại diện Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết “không có thêm thông tin nào để cung cấp” ở thời điểm hiện tại.

Về việc Tổng thống Trump cảnh báo hoãn chuyến thăm Bắc Kinh nếu Trung Quốc không hỗ trợ ở Eo biển Hormuz, ông Lâm Kiếm cho biết hai bên vẫn đang duy trì trao đổi về chuyến thăm của người đứng đầu Nhà Trắng.

Đức và Hy Lạp ngày 16/3 cũng đã loại trừ khả năng can thiệp quân sự tại Eo biển Hormuz. Người phát ngôn chính phủ Đức khẳng định: “Chừng nào cuộc chiến này còn tiếp diễn, chúng tôi sẽ không tham gia, kể cả trong bất kỳ nỗ lực nào nhằm giữ Eo biển Hormuz mở bằng biện pháp quân sự”.

Người phát ngôn chính phủ Hy Lạp Pavlos Marinakis cũng khẳng định Athens sẽ không tham gia bất kỳ hoạt động quân sự nào tại Eo biển Hormuz.

Bất chấp sức ép từ chính quyền Tổng thống Trump yêu cầu sự hỗ trợ của London đối với đề xuất an ninh của Mỹ, Thủ tướng Anh Keir Starmer nói với báo chí ngày 16/3 rằng: “Chúng tôi sẽ không bị cuốn vào một cuộc chiến rộng lớn hơn”.

Trong khi đó, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho rằng những thành viên NATO có năng lực cần cân nhắc lắng nghe đề xuất cử tàu chiến tới Eo biển Hormuz của người đồng cấp Mỹ.

“Tôi nghĩ rằng chúng ta tất nhiên phải nghiêm túc lắng nghe mọi điều Tổng thống Mỹ nói. Nhưng điều quan trọng lúc này là tập trung vào liên minh và vai trò của chúng ta. NATO là một liên minh phòng thủ, nghĩa là chúng tôi không tiến hành các cuộc tấn công quân sự,” Tổng thống Stubb chia sẻ trong cuộc phỏng vấn được Bloomberg đăng tải sáng 17/3 giờ Việt Nam.

Iran khẳng định không đóng cửa Eo biển Hormuz Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Saeid Iravani cho biết hoạt động tại Eo biển Hormuz bị gián đoạn là hệ quả của những hành động gây bất ổn từ phía Mỹ.

Mỹ kêu gọi lập liên minh quân sự bảo vệ Eo biển Hormuz Tổng thống Donald Trump cho rằng việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz phải là nỗ lực chung của nhiều bên và Mỹ ‘sẽ hỗ trợ rất nhiều’.

Nhật Bản thận trọng trước lời kêu gọi gửi tàu chiến tới Eo biển Hormuz Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết Nhật Bản hiện chưa có kế hoạch triển khai tàu của Lực lượng Phòng vệ đến Eo biển Hormuz.

Ấn Độ và Iran đối thoại để tàu qua Eo biển Hormuz an toàn Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nhận định việc Iran cho phép hai tàu chở LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng) của nước này đi qua Eo biển Hormuz hôm 14/3 là kết quả từ nỗ lực ngoại giao.

Trung Quốc phản hồi lời kêu gọi gửi tàu chiến tới Hormuz của ông Trump Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết việc duy trì an ninh và ổn định tại Eo biển Hormuz phục vụ lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Mỹ chỉ trích đồng minh 'thiếu nhiệt tình' tham gia đề xuất an ninh Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ không hài lòng khi một số đồng minh minh không mặn mà trước đề xuất nhằm bảo đảm an ninh cho Eo biển Hormuz, đồng thời cho biết sẽ sớm công bố những quốc gia đồng ý tham gia hỗ trợ Mỹ.

Phần Lan kêu gọi NATO lắng nghe đề xuất bảo vệ Eo biển Hormuz Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho rằng những thành viên NATO có năng lực cần cân nhắc lắng nghe đề xuất cử tàu chiến tới Eo biển Hormuz của người đồng cấp Mỹ Donald Trump.