“Tôi nghĩ rằng chúng ta tất nhiên phải nghiêm túc lắng nghe mọi điều Tổng thống Mỹ nói. Nhưng điều quan trọng lúc này là tập trung vào liên minh và vai trò của chúng ta. NATO là một liên minh phòng thủ, nghĩa là chúng tôi không tiến hành các cuộc tấn công quân sự,” Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb chia sẻ trong cuộc phỏng vấn được Bloomberg đăng tải sáng 17/3 giờ Việt Nam, khi phóng viên yêu cầu bình luận về việc người đồng cấp Mỹ Donald Trump kêu gọi các nước cần cùng nhau hành động để bảo đảm an ninh cho Eo biển Hormuz.

Theo ông Stubb, những quốc gia có năng lực và sẵn sàng hỗ trợ Mỹ “sẽ làm như vậy và nên làm như vậy”.

“Chúng ta cần hiểu rằng tình hình ở Trung Đông và khu vực Vùng Vịnh hiện nay cực kỳ nghiêm trọng. Iran đã tấn công từ 10 đến 13 quốc gia khác nhau bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Vì vậy, tôi cho rằng bất kỳ biện pháp nào nhằm hạ nhiệt căng thẳng vào lúc này đều rất cần thiết.

Điều chúng ta cần trước hết là một lệnh ngừng bắn. Vấn đề trong những tình huống như thế này là khi có ba bên chính – Israel, Mỹ và Iran – với các lợi ích ít nhiều khác nhau, thì việc tổ chức một tiến trình hòa đàm thực sự trở nên rất khó khăn,” Tổng thống Phần Lan nhận định.

Đồng thời, ông Alexander Stubb tiết lộ Mỹ trên thực tế không thảo luận với các đồng minh NATO khi tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hôm 28/2. “Nhưng tôi tin rằng hiện nay Tổng thống Trump đang trao đổi với Anh, Pháp, Đức – những quốc gia có vai trò lớn,” nhà lãnh đạo Phần Lan cho biết.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb. Ảnh: X/@alexstubb

Chia sẻ với báo giới tại Nhà Trắng hôm 16/3 giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Donald Trump không hài lòng khi một số đồng minh không mặn mà trước đề xuất cử tàu chiến tới Eo biển Hormuz nhằm bảo đảm an ninh hàng hải.

Người đứng đầu Nhà Trắng chỉ ra rằng một số quốc gia bày tỏ sự hoài nghi lại là những bên mà Mỹ đã hỗ trợ trong nhiều năm. Ông cho biết chính quyền Mỹ sẽ sớm công bố danh sách các quốc gia tham gia vào đề xuất.

“Chúng tôi không cần ai cả. Chúng tôi là quốc gia mạnh nhất thế giới. Tôi gần như đang thực hiện sáng kiến này chỉ để xem họ sẽ phản ứng thế nào. Tôi đã nói suốt nhiều năm nay rằng nếu một ngày chúng tôi cần họ, họ sẽ không còn ở đó,” ông Trump cho hay.

Khi được hỏi về phản ứng của các đồng minh châu Âu ở NATO, ông Trump cho biết đã trao đổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và tin rằng nhà lãnh đạo Pháp sẽ hỗ trợ. “Trên thang điểm từ 0 đến 10, tôi cho rằng ông ấy đạt 8 điểm,” ông nói.

Ông Trump cũng cho rằng Anh có thể sẽ tham gia, dù bày tỏ không hài lòng với Thủ tướng Keir Starmer, người đã từ chối điều tàu sân bay tới khu vực.

“Tôi không hài lòng với Anh. Tôi nghĩ họ sẽ tham gia, có thể vậy. Nhưng họ nên tham gia một cách nhiệt tình,” ông nói, đồng thời cho biết đã nhắc với ông Starmer rằng Anh là “đồng minh lâu đời nhất” của Mỹ và Washington đã chi rất nhiều cho NATO để bảo vệ các đồng minh.

Trước đó, theo Reuters, Thủ tướng Starmer cho biết London đang phối hợp với các đồng minh xây dựng một kế hoạch “khả thi” nhằm mở lại tuyến hàng hải chiến lược này, song loại trừ khả năng triển khai một sứ mệnh của NATO.

Sau cuộc họp ở Brussels ngày 16/3, các Ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) đã thể hiện “không có ý định” mở rộng sứ mệnh hải quân của khối ở Trung Đông sang Eo biển Hormuz vào thời điểm hiện tại, theo bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu.

Phát ngôn viên của Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết xung đột Trung Đông bắt nguồn từ cuộc tấn công của Mỹ - Israel vào Iran nên hoạt động này “không liên quan đến NATO”.

“Khả năng NATO tham gia vào cuộc xung đột này chưa từng được xem xét trước xung đột và hiện tại cũng không được tính đến", người phát ngôn nói.

Ấn Độ và Iran đối thoại để tàu qua Eo biển Hormuz an toàn Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nhận định việc Iran cho phép hai tàu chở LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng) của nước này đi qua Eo biển Hormuz hôm 14/3 là kết quả từ nỗ lực ngoại giao.

Trung Quốc phản hồi lời kêu gọi gửi tàu chiến tới Hormuz của ông Trump Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết việc duy trì an ninh và ổn định tại Eo biển Hormuz phục vụ lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Mỹ chỉ trích đồng minh 'thiếu nhiệt tình' tham gia đề xuất an ninh Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ không hài lòng khi một số đồng minh minh không mặn mà trước đề xuất nhằm bảo đảm an ninh cho Eo biển Hormuz, đồng thời cho biết sẽ sớm công bố những quốc gia đồng ý tham gia hỗ trợ Mỹ.