“Quân đội Mỹ đã phớt lờ các cam kết của mình và, trong lúc thi hài của cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đang được các quan chức và người dân đón tiếp trong khuôn khổ các nghi lễ tưởng niệm, đã tiến hành một hành động gây hấn công khai khi tấn công một số khu vực ở miền nam Iran,” Thông tấn xã Iran (IRNA) dẫn tuyên bố của Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya thuộc IRGC đăng tải ngày 8/7.

Tuyên bố cho biết trong mọi hoàn cảnh, Iran cũng sẽ không cho phép bất kỳ sự can thiệp nào vào các vấn đề liên quan đến Eo biển Hormuz.

“Các lực lượng vũ trang của Iran sẽ đáp trả mạnh mẽ hành động gây hấn và khủng bố của Mỹ, đồng thời khẳng định sẽ không bao giờ cho phép Mỹ can thiệp vào các vấn đề liên quan đến Eo biển Hormuz hoặc việc quản lý tuyến đường thủy này,” tuyên bố viết và khẳng định tuyến đường an toàn duy nhất dành cho các tàu thương mại và tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz là tuyến do Iran chỉ định.

Phía Mỹ chưa lên tiếng về tuyên bố trên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Lực lượng Mỹ tại khu vực Eo biển Hormuz. Ảnh: X/@CENTCOM (tài khoản X của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ)

Rạng sáng 8/7 giờ Việt Nam (đêm 7/7 giờ Tehran), Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố mở đợt không kích nhằm vào Iran sau khi ba tàu thương mại bị tập kích ở Eo biển Hormuz một ngày trước đó.

Theo phía Mỹ, hành động gây hấn của Iran là “vô cớ, nguy hiểm và vi phạm rõ ràng thỏa thuận ngừng bắn”. “Các cuộc không kích của Mỹ được tiến hành để đáp trả việc Iran tấn công ba tàu thương mại đang di chuyển qua Eo biển Hormuz,” thông báo của CENTCOM cho biết.

Thông tấn xã Iran (IRNA) cho biết các vụ nổ đã được ghi nhận tại các khu vực ở miền Nam Iran gồm thành phố cảng Bandar Abbas, đảo Qeshm và cảng Sirik. Đây đều là các khu vực gần Eo biển Hormuz và có vị trí chiến lược trong việc kiểm soát tuyến hàng hải này, hãng thông tấn Fars của Iran cho biết.

Đến 8h45 sáng 8/7 giờ Việt Nam, trên mạng xã hội X, CENTCOM thông báo lực lượng của họ đã hoàn tất đợt tấn công mới nhất nhằm vào Iran hôm 7/7, đánh trúng hơn 80 mục tiêu quân sự.

“Quân đội Mỹ đã tấn công các hệ thống phòng không, mạng lưới chỉ huy và kiểm soát, các trạm radar ven biển, năng lực tên lửa chống hạm của Iran, cùng hơn 60 tàu cao tốc IRGC hoạt động trong và xung quanh Eo biển Hormuz. Mục tiêu của chiến dịch là làm suy giảm khả năng của Iran trong việc tiếp tục tấn công hoạt động thương mại quốc tế qua tuyến hàng hải chiến lược này,” thông báo của CENTCOM viết.

Cuộc không kích của Mỹ diễn ra sau khi Cơ quan An ninh Hàng hải Anh (UKMTO) ghi nhận ba tàu bị tấn công gần bờ biển Oman khi đi qua Eo biển Hormuz ngày 7/7. Theo CENTCOM, ba tàu bị tấn công gồm tàu chở dầu Al Rekayyat treo cờ Quần đảo Marshall, tàu chở dầu Wedyan treo cờ Ả Rập Saudi và tàu Cyprus Prosperity treo cờ Liberia.

Dù đã ký Bản ghi nhớ Islamabad hôm 19/6 nhằm chấm dứt xung đột, các cuộc giao tranh giữa Mỹ và Iran vẫn diễn ra do hai bên đưa ra những cách diễn giải khác nhau về các điều khoản liên quan đến hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz.

Theo bản ghi nhớ do Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đăng tải trên mạng xã hội X, Tehran cam kết “nỗ lực tối đa” để bảo đảm tàu thương mại lưu thông an toàn giữa Vịnh Ba Tư và Biển Oman theo cả hai chiều trong thời hạn 60 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân cùng các biện pháp cản trở đối với Iran, tiến tới chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa trong vòng 30 ngày.

Theo Axios, Iran cho rằng các điều khoản trong bản ghi nhớ trao cho Tehran quyền kiểm soát duy nhất đối với việc quản lý hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz. Trên cơ sở đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố hành lang phía bắc trong vùng biển do Iran quản lý là tuyến đường “được ủy quyền duy nhất”, đồng thời yêu cầu các tàu thương mại đi theo tuyến này.

Tuy nhiên, Washington và các quốc gia vùng Vịnh lại diễn giải điều khoản này theo hướng Iran phải bảo đảm quyền tự do hàng hải trên mọi tuyến đường qua Eo biển Hormuz.

Vì vậy, Mỹ và các đồng minh đã thiết lập một tuyến hàng hải dọc bờ biển Oman, nằm ngoài vùng biển do Iran quản lý, đồng thời khuyến cáo các tàu thương mại đi theo tuyến này. Axios cho biết ba tàu thương mại trên di chuyển theo tuyến đường do Mỹ thiết lập nên đã bị lực lượng Iran tấn công.

Pháp, Anh triển khai lực lượng tới Eo biển Hormuz, Iran lập tức cảnh báo Iran cảnh báo Pháp và Anh sau khi hai nước này ra tuyên bố về việc triển khai lực lượng bảo đảm tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz.

Hàng triệu người tiễn linh cữu cố Lãnh tụ Tối cao Iran Khamenei Ước tính hàng triệu người dân Iran đã xuống đường tại thủ đô Tehran sáng 6/7 để tiễn biệt cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei trong lễ rước linh cữu được giới chức mô tả là lớn nhất lịch sử hiện đại của đất nước.

Mỹ tấn công Iran sau khi loạt tàu hàng bị tập kích ở Eo biển Hormuz Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ vừa mở đợt không kích nhằm vào Iran sau khi ba tàu thương mại bị tập kích ở Eo biển Hormuz ngày 7/7.