“Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã bắt đầu triển khai một loạt cuộc tấn công mạnh mẽ nhằm vào Iran để buộc Tehran phải trả giá đắt vì đã nhắm mục tiêu và tấn công các tàu thương mại chở thủy thủ dân sự vô tội đang hoạt động trên tuyến hàng hải quốc tế,” CENTCOM thông báo trên mạng xã hội X sáng 8/7 giờ Việt Nam.

Theo phía Mỹ, hành động gây hấn của Iran là “vô cớ, nguy hiểm và vi phạm rõ ràng thỏa thuận ngừng bắn”. “Các cuộc không kích của Mỹ được tiến hành để đáp trả việc Iran tấn công ba tàu thương mại đang di chuyển qua Eo biển Hormuz,” thông báo của CENTCOM cho biết.

Thông tấn xã Iran (IRNA) cho biết các vụ nổ đã được ghi nhận tại các khu vực ở miền Nam Iran gồm thành phố cảng Bandar Abbas, đảo Qeshm và cảng Sirik. Đây đều là các khu vực gần Eo biển Hormuz và có vị trí chiến lược trong việc kiểm soát tuyến hàng hải này, hãng thông tấn Fars của Iran cho biết.

IRNA xác nhận tính đến thời điểm hiện tại, giới chức địa phương chưa ghi nhận thương vong do các cuộc tấn công của Mỹ.

Tiêm kích F-16 của Không quân Mỹ tuần tra tại Trung Đông. Ảnh: X/@CENTCOM (tài khoản X của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ)

Các cuộc không kích của Mỹ diễn ra sau khi Cơ quan An ninh Hàng hải Anh (UKMTO) ghi nhận ba tàu bị tấn công gần bờ biển Oman khi đi qua Eo biển Hormuz ngày 7/7. Trong số này có tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Al-Rekayyat của Qatar. Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2, một tàu chở LNG của Qatar bị tấn công.

Trên mạng xã hội X ngày 7/7, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Qatar Majed Al Ansari cho rằng Iran là bên thực hiện cuộc tấn công và khẳng định đây là hành động “không thể chấp nhận được”.

“Việc tàu Qatar ‘Al-Rekayyat’ bị nhắm mục tiêu khi di chuyển gần Eo biển Hormuz là một cuộc tấn công không thể chấp nhận được nhằm vào an ninh và an toàn của hoạt động hàng hải quốc tế, an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu, đồng thời là hành vi vi phạm nghiêm trọng và rõ ràng luật pháp quốc tế, đặc biệt là các quy định bảo đảm quyền tự do hàng hải và quyền qua lại an toàn qua các tuyến đường thủy quốc tế,” ông Majed Al Ansari viết.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Qatar cũng yêu cầu Iran chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý đối với vụ tấn công, cũng như mọi thiệt hại và hậu quả phát sinh.

“Chúng tôi yêu cầu Iran lập tức chấm dứt mọi hành động làm suy yếu an ninh khu vực hoặc đe dọa an toàn hàng hải quốc tế, đồng thời kiềm chế việc gây nguy hiểm cho nguồn cung năng lượng toàn cầu và tài nguyên của các quốc gia trong khu vực nhằm theo đuổi những lợi ích hẹp hòi,” ông Al Ansari chia sẻ.

Theo thông báo đăng tải trên trang chủ Bộ Ngoại giao Iran vào cùng ngày, phát ngôn viên Esmail Baghaei bác bỏ cáo buộc của Qatar, cho rằng tàu thương mại của Qatar đã di chuyển qua các tuyến hàng hải không được phối hợp với Iran, đồng thời tắt hoặc can thiệp vào tín hiệu của hệ thống nhận dạng tự động nhằm che giấu hành trình khỏi các hệ thống giám sát và bảo đảm an toàn hàng hải.

Ông Baghaei cho biết Iran kỳ vọng các quốc gia trong khu vực, đặc biệt là Qatar, với vai trò là bên trung gian trong đàm phán Mỹ - Iran, cũng như các công ty vận tải biển, sẽ tránh mọi hành động không phù hợp với các điều khoản của Bản ghi nhớ Islamabad.

Theo ông Esmail Baghaei, những hành động này làm gia tăng nguy cơ va chạm, gây rủi ro đối với môi trường, ảnh hưởng đến an ninh của tuyến hàng hải và cản trở các nỗ lực của Iran trong việc bảo đảm hoạt động hàng hải an toàn qua Eo biển Hormuz.

Iran tái khẳng định thực thi thỏa thuận nếu Mỹ cam kết tuân thủ Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa Iran và Mỹ đều phải dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và các cam kết có đi có lại, thay vì những lời đe dọa hay sức ép đơn phương.

Phái đoàn Mỹ - Iran cùng đến Qatar nhưng không gặp trực tiếp Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Qatar xác nhận Mỹ và Iran đạt tiến triển tích cực sau các cuộc gặp gián tiếp tại Doha, song hai bên không tiến hành đàm phán trực tiếp.

Pháp, Anh triển khai lực lượng tới Eo biển Hormuz, Iran lập tức cảnh báo Iran cảnh báo Pháp và Anh sau khi hai nước này ra tuyên bố về việc triển khai lực lượng bảo đảm tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz.