“Tổng thống và đất nước chúng ta sẽ phải xem xét lại toàn bộ vấn đề sau khi cuộc chiến kết thúc,” Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Al Jazeera ngày 30/3, ám chỉ việc các thành viên NATO không nhiệt tình hỗ trợ Mỹ trong cuộc xung đột tại Iran.

Ông cho rằng sự thiếu hợp tác này đặt ra vấn đề về tính chất của liên minh: "Nếu NATO chỉ đơn thuần là việc chúng tôi bảo vệ châu Âu khi họ bị tấn công, nhưng họ lại từ chối cho chúng tôi quyền sử dụng căn cứ khi cần, thì đó không phải là một thỏa thuận tốt. Thật khó để tiếp tục gắn bó trong một cơ chế như vậy".

Ngoại trưởng Mỹ đồng thời nhấn mạnh vai trò của Washington trong NATO. "Không có Mỹ thì không có NATO. Một liên minh phải mang lại lợi ích cho cả hai phía, không thể là con đường một chiều," ông nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng các bên có thể thu hẹp bất đồng. Ông cũng cho biết Mỹ sẽ có thời gian để giải quyết các vấn đề này sau khi cuộc chiến với Iran kết thúc.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Ảnh: Al Jazeera

Bất đồng giữa NATO và Washington trở nên rõ nét khi phần lớn các thành viên trong liên minh này đã bác bỏ đề nghị của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc hỗ trợ mở lại Eo biển Hormuz. Tuyến hàng hải quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu đã gần như bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch tấn công vào quốc gia Hồi giáo này, khiến nguy cơ gián đoạn nguồn cung gia tăng.

Dù vậy, Ngoại trưởng Rubio khẳng định tuyến vận tải này cuối cùng sẽ được khơi thông. “Khi chiến dịch này kết thúc, tuyến đường đó sẽ được mở lại bằng cách này hay cách khác. Nó sẽ được mở hoặc là vì Iran đồng ý tuân thủ luật pháp quốc tế và không cản trở tuyến hàng hải thương mại, hoặc là một liên minh các quốc gia trên thế giới và trong khu vực, với sự tham gia của Mỹ, sẽ đảm bảo điều đó,” ông nói.

Theo Bloomberg, một trong những tâm điểm khiến Mỹ phẫn nộ là Tây Ban Nha – quốc gia mới đây đã tuyên bố đóng cửa không phận đối với các chuyến bay của Mỹ tham gia chiến dịch tại Iran. Động thái này nối tiếp lập trường trước đó của Madrid là giữ khoảng cách với xung đột, khi không cho phép sử dụng các căn cứ của Washington trên lãnh thổ. Tây Ban Nha cũng bày tỏ lập trường không hài lòng về chiến dịch của Mỹ tại Trung Đông.

Tương tự, Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng vấp phải chỉ trích từ Tổng thống Trump sau khi ban đầu từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Dù vậy, London sau đó đã điều chỉnh lập trường, cho phép sử dụng căn cứ cho các “hành động phòng vệ hạn chế”.

Trước đó trong tháng 3, Tổng thống Trump đã chỉ trích nhà lãnh đạo Anh, đồng thời cảnh báo cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha.

Giới quan sát nhận định, Mỹ có thể triển khai sức mạnh vào Trung Đông hiệu quả nhất khi tận dụng được vị trí địa lý của các đồng minh - từ các trung tâm hậu cần tại Đức, căn cứ không quân ở Anh, cơ sở hải quân tại Tây Ban Nha, cho đến quyền bay qua không phận giúp máy bay di chuyển thuận lợi.

Tổng thống Trump từ lâu đã chỉ trích NATO, nhiều lần đặt câu hỏi về tầm quan trọng của liên minh này, cũng như thúc ép các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP.

Mỹ chỉ trích đồng minh 'thiếu nhiệt tình' tham gia đề xuất an ninh Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ không hài lòng khi một số đồng minh minh không mặn mà trước đề xuất nhằm bảo đảm an ninh cho Eo biển Hormuz, đồng thời cho biết sẽ sớm công bố những quốc gia đồng ý tham gia hỗ trợ Mỹ.

Tổng thống Trump: NATO sẽ yếu hơn nếu không có Mỹ Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng NATO sẽ không còn mạnh nếu Mỹ rút khỏi liên minh quân sự này.

Phần Lan kêu gọi NATO lắng nghe đề xuất bảo vệ Eo biển Hormuz Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho rằng những thành viên NATO có năng lực cần cân nhắc lắng nghe đề xuất cử tàu chiến tới Eo biển Hormuz của người đồng cấp Mỹ Donald Trump.

Pháp khẳng định không tham gia chiến dịch tại Eo biển Hormuz Tổng thống Emmanuel Macron cho biết Pháp chỉ cân nhắc hộ tống hàng hải tại Eo biển Hormuz ‘khi tình hình lắng dịu hơn’.