“Nếu giả định có một lệnh ngừng bắn hoàn toàn, thì các hoạt động như rà phá thủy lôi có thể được đặt ra. Đây chỉ là giả định, nhưng nếu lệnh ngừng bắn được thiết lập và các bãi thủy lôi gây cản trở hàng hải, thì tôi cho rằng đó là điều cần được xem xét,” Reuters dẫn lời Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi ngày 22/3 trong một chương trình của Fuji TV.
Khi được yêu cầu bình luận về khả năng Iran sẽ cho phép các tàu Nhật Bản đi qua Eo biển Hormuz, ông Motegi cho biết Tokyo hiện chưa có kế hoạch ngay lập tức nhằm tìm kiếm các thỏa thuận cho phép tàu thuyền Nhật Bản được đi qua, đồng thời nhấn mạnh việc tạo điều kiện để tất cả các tàu lưu thông qua tuyến đường hàng hải này là “cực kỳ quan trọng”.
Theo Reuters, hoạt động quân sự của Nhật Bản bị hạn chế theo Hiến pháp hòa bình sau Thế chiến II. Tuy nhiên trong phiên họp của Ủy ban Ngân sách Thượng viện hôm 16/3, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cho biết, về nguyên tắc, nước này có thể tiến hành một chiến dịch an ninh hàng hải bằng tàu của Lực lượng Phòng vệ trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn khi "tàu thuyền của Nhật Bản cần được bảo vệ, tính mạng hoặc tài sản của người Nhật gặp rủi ro, hoặc khi cần duy trì ổn định”.
 |
| Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi. Ảnh: Bộ Ngoại giao Nhật Bản |
Về phía Iran, hôm 20/3, Ngoại trưởng Abbas Araqchi cho biết trong cuộc phỏng vấn với Kyodo News rằng ông đã trao đổi với người đồng cấp Toshimitsu Motegi về khả năng cho phép các tàu có liên quan đến Nhật Bản đi qua Eo biển Hormuz.
“Chúng tôi không đóng cửa eo biển. Nó vẫn mở,” ông Araghchi chia sẻ, đồng thời khẳng định Tehran chỉ áp đặt hạn chế đối với tàu thuộc những nước tham gia cuộc tấn công chống lại Iran và vẫn hỗ trợ nước khác trong bối cảnh lo ngại về an ninh gia tăng tại Eo biển Hormuz.
Nhà ngoại giao Iran cho biết các cuộc thảo luận với phía Nhật Bản vẫn đang tiếp diễn và ông hiện không thể tiết lộ chi tiết.
Ông Abbas Araqchi cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế, trong đó có Nhật Bản, lên tiếng phản đối chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel, đồng thời đánh giá cao lập trường “cân bằng và công bằng” của Tokyo cũng như mối quan hệ hữu nghị lâu dài giữa Iran và Nhật Bản.
Xung đột tại Trung Đông bùng phát hôm 28/2 đang khiến hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz bị gián đoạn. Đây là tuyến vận chuyển dầu và khí hóa lỏng quan trọng của thế giới, nằm giữa Oman và Iran, chiếm xấp xỉ 1/3 tổng khối lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển trên toàn cầu. Theo Reuters, Nhật Bản hiện nhận khoảng 90% nguồn cung dầu mỏ thông qua Eo biển Hormuz.
Vào ngày 21/3, Tokyo cùng 21 quốc gia khác cũng đã ra tuyên bố chung về việc sẵn sàng bảo đảm lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz.
“Chúng tôi bày tỏ sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho hoạt động lưu thông qua Eo biển Hormuz. Chúng tôi hoan nghênh cam kết của các quốc gia đang tham gia xây dựng kế hoạch chuẩn bị,” tuyên bố chung được đăng tải trên trang chủ Bộ Ngoại giao Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 21/3 có đoạn.
Các quốc gia tham gia tuyên bố chung gồm UAE, Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, New Zealand, Đan Mạch, Latvia, Slovenia, Estonia, Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, Cộng hòa Séc, Romania, Bahrain, Lithuania và Australia.
Tuyên bố không nêu rõ các nước trên sẽ tham gia bảo đảm lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz như thế nào.
 Nhật Bản thận trọng trước lời kêu gọi gửi tàu chiến tới Eo biển Hormuz Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết Nhật Bản hiện chưa có kế hoạch triển khai tàu của Lực lượng Phòng vệ đến Eo biển Hormuz. |
 Singapore - Nhật Bản nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược Thủ tướng Singapore Lawrence Wong và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi nhất trí nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược sau cuộc hội đàm tại Tokyo, tối 18/3. |
 Nhật Bản và châu Âu sẵn sàng bảo đảm an toàn Eo biển Hormuz Ngày 19/3, lãnh đạo Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản ra tuyên bố chung, khẳng định sẵn sàng tham gia bảo đảm lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz. |
