Viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 12/12 giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo ông đã có cuộc trao đổi tốt đẹp với Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Campuchia Hun Manet về việc căng thẳng giữa hai nước bất ngờ bùng phát trở lại.
“Họ đã đồng ý ngừng hoàn toàn nổ súng kể từ tối nay (12/12) và quay trở lại thỏa thuận hòa bình ban đầu được ký kết với tôi và với họ, với sự hỗ trợ của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim,” ông Trump cho biết.
Tổng thống Trump khẳng định cả Thái Lan và Campuchia đều “sẵn sàng cho hòa bình và tiếp tục hoạt động giao thương với Mỹ”.
“Đó là vinh dự của tôi khi được làm việc cùng ông Anutin và ông Hun Manet trong việc giải quyết một vấn đề có thể leo thang thành một cuộc chiến lớn giữa hai quốc gia tuyệt vời và thịnh vượng. Tôi cũng xin cảm ơn Thủ tướng Malaysia vì sự hỗ trợ của ông trong vấn đề hết sức quan trọng này,” Chủ nhân Nhà Trắng cho hay.
 |
| Từ trái sang phải: Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Campuchia Hun Manet tại lễ ký kết thỏa thuận hòa bình hồi tháng 10 tại Malaysia. Ảnh: Nhà Trắng |
Trong bài đăng sau đó trên trang Facebook cá nhân, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim xác nhận đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump. Đề cập đến căng thẳng dọc biên giới Campuchia - Thái Lan, ông nhấn mạnh Malaysia kêu gọi hai nước kiềm chế và quay trở lại đối thoại thông qua các kênh song phương cũng như các cơ chế của ASEAN, nhằm giải quyết bất đồng bằng con đường đối thoại.
Ông khẳng định Malaysia vẫn sẵn sàng hỗ trợ các nỗ lực hạ nhiệt tình hình, bảo vệ dân thường và góp phần khôi phục ổn định khu vực, phù hợp với tinh thần láng giềng hữu nghị của ASEAN.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Malaysia không nói đến việc hai quốc gia láng giềng Đông Nam Á đã đạt được thỏa thuận như thông báo của ông Trump. “Trên cương vị Chủ tịch ASEAN, Malaysia sẽ sớm triệu tập Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN để đánh giá tình hình và ủng hộ các biện pháp giảm leo thang căng thẳng,” Thủ tướng Anwar chia sẻ.
Về phần mình, Thủ tướng Campuchia Hun Manet cho biết ông đã có các cuộc điện đàm với Thủ tướng Malaysia (ngày 11/12) và với Tổng thống Mỹ (12/12) nhằm tìm kiếm giải pháp đạt được lệnh ngừng bắn và quay trở lại triển khai Tuyên bố Chung Kuala Lumpur giữa Campuchia và Thái Lan.
Ông bày tỏ cảm ơn tới hai nhà lãnh đạo vì những nỗ lực không ngừng hướng tới “một nền hòa bình lâu dài” giữa Campuchia và Thái Lan, đồng thời khẳng định Campuchia luôn tuân thủ các biện pháp hòa bình trong giải quyết tranh chấp, phù hợp với thỏa thuận ngừng bắn.
Liên quan đến vụ nổ súng vào chiều ngày 7/12 - sự kiện đã châm ngòi cho các cuộc đụng độ quân sự mới, ông Hun Manet cho biết đã đề xuất rằng quân đội hoặc các cơ quan của Mỹ và Malaysia có thể sử dụng năng lực thu thập thông tin, như ảnh vệ tinh được ghi nhận trong thời điểm xảy ra vụ việc cũng như trong 24 giờ tiếp theo, để xác minh bên nào nổ súng trước. Theo ông, đây có thể là “cách thức dễ dàng và minh bạch nhất” để làm rõ vụ việc.
Về phía Thái Lan, Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho biết cuộc trao đổi với Tổng thống Donald Trump diễn ra tốt đẹp. Trong đó, ông đã đề nghị ông Trump kêu gọi Campuchia chấm dứt các hành động thù địch, rút quân và tháo gỡ mìn.
“Tôi đã giải thích với Tổng thống Trump rằng chúng tôi không phải là bên gây hấn với Campuchia mà chỉ đang đáp trả,” ông Anutin chia sẻ với báo giới ngày 13/12, theo CNA.
“Cần phải thông báo cho toàn thế giới rằng Campuchia sẽ ngừng bắn, rút quân và tháo bỏ toàn bộ mìn đã cài. Họ phải thể hiện điều đó trước. Bên vi phạm thỏa thuận cần phải khắc phục tình hình, chứ không phải bên bị vi phạm,” ông này nói.
Trong bài đăng mới nhất trên Facebook ngày 13/12, Thủ tướng Anutin tuyên bố ngắn gọn: “Tôi khẳng định đây chắc chắn không phải là một tai nạn ven đường. Thái Lan sẽ tiếp tục tiến hành các hành động quân sự cho đến khi không còn cảm thấy bất kỳ nguy hại hay mối đe dọa nào đối với lãnh thổ và người dân của mình. Tôi muốn nói rõ điều này: những hành động của chúng tôi sáng nay đã tự nói lên lập trường của mình”.
Giao tranh tại khu vực biên giới giữa Campuchia và Thái Lan đã bùng phát trở lại đầu tuần này, chỉ hơn 6 tuần sau khi hai bên ký kết thỏa thuận hòa bình với vai trò trung gian của ASEAN và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Theo thống kê của cả hai nước, các cuộc giao tranh trong tuần này đã khiến ít nhất 20 người thiệt mạng và hơn 260 người bị thương. Hàng trăm nghìn người dân ở hai bên biên giới đã phải sơ tán. Cả Thái Lan và Campuchia đều cáo buộc lẫn nhau là bên tái khơi mào xung đột.
Hiện chưa rõ liệu Tổng thống Trump có thể đảm bảo việc chấm dứt giao tranh giữa Thái Lan và Campuchia như hồi tháng 7 hay không, nhất là khi ông nhấn mạnh với lãnh đạo hai quốc gia Đông Nam Á rằng các cuộc đàm phán về mức thuế cao của Mỹ chỉ có thể tiếp tục khi xung đột kết thúc.
Trong khi đó, tại cuộc phỏng vấn ngày 9/12, Ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkeow tuyên bố không nên dùng biện pháp thuế quan để gây áp lực buộc nước này quay lại thỏa thuận hòa bình hay tiến trình đối thoại.
