Công trình Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng Nhà biểu diễn đa năng trên đảo Phú Quốc. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Việt Nam đăng cai Năm APEC 2027 trong bối cảnh yêu cầu mở rộng hợp tác, huy động nguồn lực và nâng cao chất lượng tăng trưởng ngày càng được đặt ra rõ nét. Sự kiện này mở thêm không gian để giới thiệu hình ảnh đất nước, kết nối đầu tư và thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.

Thông qua các hoạt động đối thoại, xúc tiến và kết nối doanh nghiệp trong Năm APEC 2027, các đối tác quốc tế có điều kiện trực tiếp tìm hiểu môi trường kinh doanh, năng lực sản xuất và tiềm năng phát triển của từng địa phương Việt Nam. Doanh nghiệp Việt cũng có thêm cơ hội tìm kiếm đối tác, tiếp cận thị trường và mở rộng hợp tác.

Tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, nơi dự kiến diễn ra Tuần lễ cấp cao APEC 2027, nhiều dự án, công trình trọng điểm đang được tập trung chuẩn bị. Việc xây dựng, nâng cấp hạ tầng vừa đáp ứng yêu cầu tổ chức sự kiện quốc tế, vừa hướng tới cải thiện kết nối, phục vụ du lịch, thương mại và phát triển kinh tế địa phương.

Quá trình chuẩn bị cho APEC đặt ra yêu cầu đồng bộ về giao thông, năng lượng, dịch vụ, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư. Cùng với hoàn thiện hạ tầng, các địa phương cần chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục, nâng cao hiệu quả quản lý và lựa chọn hướng phát triển phù hợp với điều kiện, thế mạnh riêng.

Đặc biệt, các công trình phục vụ sự kiện cần được tính toán để tiếp tục khai thác hiệu quả trong dài hạn. Với một điểm đến biển đảo như Phú Quốc, đầu tư hạ tầng phải gắn với sử dụng tiết kiệm tài nguyên, kiểm soát chất thải và bảo vệ hệ sinh thái biển, rừng. Giữ gìn cảnh quan cũng là giữ gìn sức hấp dẫn du lịch và nền tảng sinh kế lâu dài của cộng đồng.

Từ cơ hội kết nối nguồn lực đến yêu cầu phát triển bền vững, APEC 2027 đặt ra nhiều kỳ vọng đối với Phú Quốc và cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trao đổi với báo chí, các đại biểu Quốc hội đã làm rõ những dư địa hợp tác, cùng sự chuẩn bị cần thiết để địa phương và doanh nghiệp tận dụng cơ hội này.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Mở rộng dòng vốn đầu tư từ Phú Quốc ra toàn vùng

Chia sẻ với Mekong ASEAN bên lề kỳ họp Quốc hội đang diễn ra, đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM, cho rằng việc đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng tại Phú Quốc để chuẩn bị cho APEC sẽ tạo thêm điều kiện thu hút các tập đoàn lớn đến tìm hiểu cơ hội hợp tác, đầu tư.

Hạ tầng được cải thiện cùng những kết nối hình thành trong dịp này có thể mở ra cơ hội huy động nguồn lực cho quá trình phát triển lâu dài.

Theo đại biểu, sự quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế tới Phú Quốc có thể lan tỏa tới nhiều địa phương trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp và các địa phương khác sẽ có thêm cơ hội giới thiệu lợi thế, quảng bá tiềm năng, qua đó tìm kiếm đối tác và thu hút nguồn lực phù hợp với nhu cầu phát triển.

Những lĩnh vực còn nhiều dư địa hợp tác được đại biểu Trần Hoàng Ngân chỉ ra gồm hạ tầng giao thông, năng lượng, hạ tầng số, dữ liệu, công nghệ thông tin và logistics. Đây là những nền tảng quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng khả năng kết nối và tạo thêm dư địa tăng trưởng dài hạn cho từng địa phương cũng như toàn vùng.

Từ góc nhìn này, cơ hội từ APEC có thể được mở rộng từ địa điểm tổ chức tới không gian kinh tế của cả Đồng bằng sông Cửu Long.

Để sức lan tỏa ấy trở thành động lực phát triển, những kết nối với nhà đầu tư cần được cụ thể hóa thành các dự án phù hợp, vừa khai thác thế mạnh của từng địa phương, vừa tăng tính bổ trợ và liên kết giữa các địa bàn. Khi đó, nguồn lực thu hút được từ APEC sẽ có thêm điều kiện phát huy giá trị lâu dài, góp phần nâng cao năng lực phát triển của cả vùng.

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Tạo dòng hoạt động kinh tế tiếp nối sau APEC

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, cho rằng giá trị lâu dài của các công trình phục vụ APEC 2027 cần được tính toán ngay trong quá trình đầu tư xây dựng. Sự kiện là dấu mốc tạo sức bật về hạ tầng, mở rộng khả năng kết nối của Phú Quốc.

Để phát huy nền tảng ấy, sân bay, hệ thống giao thông, trung tâm hội nghị và các cơ sở dịch vụ phải được đặt trong một chiến lược khai thác, vận hành lâu dài, gắn với những hoạt động kinh tế tiếp tục diễn ra sau APEC.

Một hướng đi nhiều triển vọng là phát triển du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm và các sự kiện quốc tế. Theo ông, hệ thống hạ tầng đang được đầu tư tạo cơ hội để Phú Quốc trở thành địa điểm gặp gỡ doanh nghiệp, xúc tiến thương mại, đầu tư và hợp tác quốc tế.

Khi các hoạt động này được tổ chức thường xuyên, nhu cầu về hàng không, lưu trú, thương mại và dịch vụ tổ chức sự kiện cũng gia tăng, góp phần mở rộng thị trường cho doanh nghiệp, nâng mức chi tiêu của du khách và tạo thêm nguồn thu cho địa phương.

Để hình thành dòng hoạt động kinh tế thường xuyên, GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh yêu cầu kết nối giữa các công trình và ngành dịch vụ. Trung tâm hội nghị cần phối hợp đồng bộ với khách sạn, giao thông, thương mại, du lịch và vui chơi giải trí để tạo thành những sản phẩm có khả năng thu hút khách.

Trong đó, doanh nghiệp lớn có thể đóng vai trò dẫn dắt, tổ chức chuỗi dịch vụ và mở rộng thị trường; doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia với tư cách nhà cung ứng, đối tác kinh doanh hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ chuyên biệt.

Cùng với khả năng kết nối, trách nhiệm khai thác công trình cần được xác định rõ. Theo ông, tùy hình thức đầu tư và cơ chế quản lý, phải làm rõ đơn vị vận hành, phương án kinh doanh và trách nhiệm của từng bên, gắn lợi ích của các chủ thể với hiệu quả sử dụng lâu dài.

"Phú Quốc cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch thu hút các hội nghị, triển lãm, sự kiện thương mại và hoạt động du lịch tiếp nối, để những công trình đã đầu tư tiếp tục phát huy công năng, thu hút dòng khách và tạo giá trị gia tăng," ông Cường nhấn mạnh.

Bên cạnh kinh tế sự kiện, ông gợi mở dư địa phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng phục hồi, vui chơi giải trí chất lượng cao và mô hình làm việc, sáng tạo kết hợp nghỉ dưỡng.

Những lĩnh vực này có thể giúp Phú Quốc tiếp cận thêm các nhóm khách với nhu cầu đa dạng. Sự hiện diện của doanh nhân, chuyên gia, nhà đầu tư và những người muốn gắn bó lâu dài cũng đặt ra yêu cầu phát triển đồng bộ nhà ở, trường học, bệnh viện, không gian làm việc và các dịch vụ thiết yếu, từng bước nâng chất lượng môi trường sống trên đảo.

GS.TS Hoàng Văn Cường đồng thời lưu ý không gian phát triển của một hòn đảo luôn có giới hạn. Quá trình mở rộng đô thị và dịch vụ cần đi cùng sử dụng hợp lý quỹ đất, kiểm soát mật độ xây dựng, bảo vệ biển, rừng và tính toán khả năng đáp ứng của hệ thống cấp nước, giao thông, xử lý chất thải.

Trên nền tảng đó, hiệu quả của hạ tầng APEC sẽ được thể hiện bằng những hoạt động kinh doanh, dòng vốn và giá trị kinh tế tiếp tục hình thành trong nhiều năm, đồng thời gìn giữ những lợi thế tự nhiên làm nên sức hấp dẫn của Phú Quốc, ông Cường chia sẻ với Mekong ASEAN.

Những ngày đầu tháng 11/2026, tổ hợp Trung tâm Hội nghị APEC đã hiện rõ hình hài, với nhịp thi công ngày càng khẩn trương. Tại khu S2 – Nhà biểu diễn đa năng, còn gọi là Nhà hát APEC – và khu S3 – Trung tâm Hội nghị APEC, công trường đang chuyển nhanh từ phần thô sang lắp dựng kết cấu thép, triển khai cơ điện và hoàn thiện. Về thiết kế, Sun Group bắt tay cùng SOM - tập đoàn kiến trúc hàng đầu thế giới, để kể về Phú Quốc, nơi đất - nước giao hòa. Công trình lấy ý tưởng chủ đạo đến từ hình ảnh những con sóng không ngừng chuyển động. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Công trình Trung tâm Hội nghị APEC có bề mặt diện tích bao phủ mái 52.000m2; tổng diện tích sàn lên tới 153.130m2 (bao gồm cả tầng hầm), chiều cao hơn 39m, gồm 1 tầng hầm, 3 tầng nổi và tầng tum kỹ thuật. Đây dự kiến là nơi sẽ diễn ra lễ khai mạc, bế mạc APEC, cùng các sự kiện văn hóa, liên hoan phim, Mega Concert và các show nghệ thuật quy mô lớn. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Nhà biểu diễn đa năng được thiết kế dạng khối tròn - biểu tượng của Trời - đặt đối diện Trung tâm Hội nghị APEC hình vuông - biểu trưng cho Đất, thể hiện triết lý Trời tròn - Đất vuông. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Một quần thể khách sạn cao tầng cũng đang dần hình thành dọc Đại lộ APEC. Quần thể này nằm cạnh Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC, đồng thời kết nối với các công trình phục vụ sự kiện tại Nam đảo Phú Quốc. Theo kế hoạch được công bố, 17 tòa khách sạn tại Ruby Beach dự kiến cung cấp khoảng 7.000 phòng trong giai đoạn đầu. Ở các giai đoạn tiếp theo, tổng quy mô lưu trú toàn khu có thể tăng lên khoảng 20.000 phòng. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Dự án đầu tư mở rộng Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc có tổng diện tích 1.050 ha, cũng đang được đẩy mạnh thi công trên nhiều hạng mục then chốt. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Tập đoàn Sun Group cho biết đã hợp tác với Aedas Interiors (Singapore), thuộc tập đoàn Aedas và HOK, các đơn vị kiến trúc và quy hoạch lớn trên thế giới để thiết kế nội thất nhà ga T2 và nhà VIP theo quy chuẩn hiện đại và cao cấp bậc nhất. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Dự án tuyến đường tỉnh ĐT975 kết nối từ cảng hàng không Phú Quốc đến Trung tâm tổ chức hội nghị APEC cũng đang tích cực công tác thi công công tác móng đường và mặt đường bê tông nhựa, đảm bảo mốc tiến độ hoàn thành dự án trước 30/4/2027. Tuyến có chiều dài 17,7 km, lộ giới rộng 62 m, 10 làn xe và quỹ đất dành riêng cho tàu điện chạy song song. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Tại Phú Quốc, có tổng cộng 21 dự án quan trọng phục vụ APEC 2027 được An Giang triển khai gấp rút, đảm bảo kịp tiến độ khai thác. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm nâng cấp hạ tầng đô thị, đón đầu cơ hội thu hút đầu tư, phát triển du lịch và bất động sản. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Sự phát triển nhanh chóng của hạ tầng đảo ngọc không chỉ hứa hẹn một kỳ APEC 2027 thành công rực rỡ, mà còn tạo bệ phóng đưa Phú Quốc trở thành trung tâm du lịch, dịch vụ và hội nghị tầm cỡ quốc tế. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.