Chiều 20/6, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 9, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Kịp thời tháo gỡ những "điểm nghẽn" cản trở, gây ách tắc phát triển kinh tế - xã hội

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, thời gian qua, để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, Chính phủ đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Tuy nhiên, việc này mới chỉ giới hạn trong phạm vi thuộc thẩm quyền của Chính phủ.

Đối với các vướng mắc do quy định của luật, nghị quyết, pháp lệnh thì vẫn phải trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo quy định nên nhiều trường hợp còn chậm, chưa kịp thời.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh. Ảnh: Quốc hội

“Do vậy, việc xây dựng, trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật là rất cần thiết để kịp thời tháo gỡ những ‘điểm nghẽn’ do quy định của pháp luật kìm hãm, cản trở, gây ách tắc phát triển kinh tế - xã hội; kịp thời khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế, đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh,” Bộ trưởng nhấn mạnh.

Về tiêu chí xác định khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, Bộ trưởng cho biết dự thảo Nghị quyết quy định 3 tiêu chí.

Cụ thể, quy định mâu thuẫn, chồng chéo trong cùng một văn bản quy phạm pháp luật hoặc giữa các văn bản quy phạm pháp luật; quy định của văn bản quy phạm pháp luật không rõ ràng, không hợp lý, không khả thi, gây khó khăn trong áp dụng, thực hiện pháp luật; quy định của văn bản quy phạm pháp luật tạo gánh nặng chi phí tuân thủ; hạn chế việc đổi mới, sáng tạo, phát triển mô hình kinh doanh mới, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hội nhập quốc tế.

Dự thảo nghị quyết quy định 5 nguyên tắc khi xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, định hướng cho quá trình sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật để xử lý khó khăn, vướng mắc, bảo đảm chặt chẽ, tránh tùy tiện trong thực thi.

Về phương án xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết, dự thảo nghị quyết quy định 2 phương án, gồm: Giải thích hoặc hướng dẫn áp dụng văn bản quy phạm pháp luật theo quy định tại Điều 60, 61 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh hoặc sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành.

Ưu tiên sửa đổi các dự án luật, nghị quyết thuộc chương trình lập pháp năm 2025-2026

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết với cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn như được nêu trong tờ trình của Chính phủ.

Tuy nhiên, để bảo đảm chặt chẽ, Ủy ban đề nghị xác định rõ một số nội dung quan trọng, mang tính nền tảng, các nguyên tắc hiến định liên quan đến tổ chức, hoạt động của bộ máy Nhà nước, các quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, về tội phạm và hình phạt, về tố tụng tư pháp... sẽ không áp dụng nghị quyết này. Đồng thời, ưu tiên giải pháp sửa đổi luật, nghị quyết để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhất là đối với các dự án luật, nghị quyết thuộc chương trình lập pháp năm 2025-2026.

Chủ nhiệm Hoàng Thanh Tùng cho hay, Ủy ban tán thành giao Chính phủ ban hành nghị quyết quy phạm pháp luật để điều chỉnh một số quy định có liên quan tại luật, nghị quyết của Quốc hội do Chính phủ trình nhằm kịp thời tháo gỡ ngay những “điểm nghẽn”, tương tự như cơ chế xử lý đặc thù đã được quy định trong một số luật, nghị quyết của Quốc hội. Tuy nhiên, đề nghị nghiên cứu bổ sung điều kiện đối với nội dung Hiến pháp quy định phải được điều chỉnh bằng luật thì trước khi Chính phủ ban hành văn bản xử lý cần báo cáo xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Để bảo đảm triển khai thực hiện hiệu quả nghị quyết này, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan trong phạm vi, nhiệm vụ, quyền hạn của mình chỉ đạo khẩn trương rà soát, xác định nội dung trong các luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định chưa phù hợp, gây khó khăn, vướng mắc; nhận diện rõ những vấn đề thực sự là “nút thắt”, “điểm nghẽn” gây kìm hãm, ách tắc, cản trở sự phát triển để lập danh mục các văn bản cần xử lý.

Cùng với đó, đề nghị xây dựng kế hoạch thực hiện, trong đó cần xác định rõ thứ tự ưu tiên, lộ trình, tiến độ cụ thể, phân công trách nhiệm thực hiện để đáp ứng yêu cầu khẩn trương, kịp thời tháo gỡ ngay những “điểm nghẽn” do quy định của pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Tháo gỡ những điểm nghẽn, nút thắt về thể chế Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã truyền đạt chuyên đề "Tháo gỡ những điểm nghẽn, nút thắt về thể chế" thông qua cách thức tổ chức và kết quả kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XV.

Tổng Bí thư Tô Lâm: Những gì cản trở phát triển, là điểm nghẽn thì phải giải quyết Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, muốn phát huy năng lực phát triển của toàn xã hội thì bộ máy Nhà nước phải phục vụ xã hội, động viên nhân dân.

Thủ tướng: Thể chế là điểm nghẽn dễ tháo gỡ nhất để chuyển đổi trạng thái Sáng 13/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 4/2025 để xem xét, cho ý kiến về 4 dự án luật và 2 dự thảo nghị quyết của Quốc hội.

Tổng Bí thư Tô Lâm: Cần xóa bỏ tình trạng 'đánh trống bỏ dùi' trong tổ chức thi hành pháp luật Tổng Bí thư Tô Lâm lưu ý cần xóa bỏ tình trạng “trên nóng, dưới lạnh” ban hành xong rồi để đấy, “đánh trống bỏ dùi” trong tổ chức thi hành pháp luật; nâng cao năng lực trách nhiệm của đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật.