Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, sáng ngày 11/11, Chính phủ trình Quốc hội dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi).
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi) được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015 và Luật Giao thông đường thủy nội địa năm 2004.
 |
| Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày trước Quốc hội. Ảnh: Media Quốc hội |
Dự thảo gồm 21 chương, 318 điều, giảm khoảng 30% số điều so với tổng số điều của hai luật hiện hành. Các nội dung sửa đổi, bổ sung tập trung vào cơ chế quản lý, đầu tư kết cấu hạ tầng, phát triển công nghiệp hàng hải, nâng cao năng lực vận tải và cải cách thủ tục hành chính.
Một trong những chính sách mới trong dự thảo là xây dựng cơ chế lựa chọn nhà đầu tư chiến lược và bổ sung các ưu đãi đặc thù để phát triển lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa.
Thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện các dự án lớn
Theo Điều 21 dự thảo Bộ luật, Nhà nước ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện các dự án quy mô lớn, có vai trò quan trọng và tác động lan tỏa đối với phát triển kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy, vận tải, logistics, công nghiệp tàu thủy và chuyển đổi năng lượng.
Danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược bao gồm các bến cảng biển có vai trò quan trọng trong hệ thống cảng biển quốc gia; cảng thủy nội địa đầu mối kết nối vận tải, logistics vùng; khu liên hợp, trung tâm công nghiệp tàu thủy quy mô lớn, công nghệ tiên tiến.
Ngoài ra, các dự án cảng cạn, trung tâm logistics, khu logistics tích hợp có vai trò quan trọng trong vận tải đa phương thức; các dự án hạ tầng ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng và phát triển xanh cũng thuộc diện được ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược.
Việc lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án này được thực hiện thông qua đấu thầu theo quy định của pháp luật.
Nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện về năng lực tài chính, vốn chủ sở hữu, khả năng huy động vốn, kinh nghiệm đầu tư, xây dựng và khai thác các dự án tương tự; đồng thời có năng lực công nghệ, quản trị và phương án thực hiện phù hợp.
Dự thảo cũng yêu cầu nhà đầu tư cam kết về tiến độ, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và doanh nghiệp trong nước. Nhà đầu tư chiến lược không được chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án trong thời gian thực hiện các cam kết làm cơ sở để được hưởng ưu đãi, hỗ trợ.
Miễn tiền thuê đất, mặt nước và nhiều ưu đãi về thuế
 |
| Các đại biểu Quốc hội tạ phiên họp sáng ngày 11/11. Ảnh: Media Quốc hội |
Để thu hút nguồn lực đầu tư, Điều 11 dự thảo Bộ luật đề xuất miễn tiền thuê đất, tiền thuê mặt nước và tiền sử dụng khu vực biển đối với diện tích sử dụng để thực hiện dự án của nhà đầu tư chiến lược.
Đối với doanh nghiệp đầu tư xây dựng và kinh doanh cảng thủy nội địa, dự thảo đề xuất miễn tiền thuê đất, mặt nước trong thời hạn 10 năm kể từ ngày có quyết định cho thuê.
Chính sách miễn tiền thuê đất, mặt nước trong 10 năm cũng được đề xuất áp dụng đối với doanh nghiệp đầu tư xây dựng cơ sở đóng mới, hoán cải, nâng cấp, sửa chữa tàu biển, tàu sông và các tổ chức tham gia đào tạo, phát triển nguồn nhân lực hàng hải, đường thủy nội địa.
Riêng các dự án chuyển đổi xanh trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa được đề xuất miễn tiền thuê đất, mặt nước và tiền sử dụng khu vực biển đối với diện tích, khu vực trực tiếp phục vụ dự án.
Về chính sách thuế, dự thảo đề xuất giảm 50% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp đối với thu nhập từ hoạt động kinh doanh vận tải đa phương thức có phương thức vận tải biển hoặc đường thủy nội địa.
Các dự án chuyển đổi xanh được đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm kể từ khi hoàn thành, đi vào hoạt động; đồng thời miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị, linh kiện và vật tư trong nước chưa sản xuất được để tạo tài sản cố định hoặc trực tiếp phục vụ dự án.
Đối với tàu biển, tàu sông sử dụng điện, nhiên liệu thay thế, năng lượng tái tạo hoặc công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, dự thảo đề xuất miễn phí đăng ký, lệ phí trước bạ khi đăng ký lần đầu và phí trọng tải tàu thuyền trong 5 năm kể từ ngày đăng ký.
Doanh nghiệp đầu tư đóng mới, mua, thuê mua, hoán cải, nâng cấp tàu biển, tàu sông còn được đề xuất hưởng chính sách tín dụng đầu tư của Nhà nước, hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng và cho thuê tài chính.
Một chính sách khác là miễn các khoản phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng và các loại phí, lệ phí khác do địa phương quy định đối với hàng hóa vận tải bằng đường biển, đường thủy nội địa, trừ phí, lệ phí hàng hải.
Đối với nhà đầu tư chiến lược, dự thảo còn đề xuất áp dụng chế độ ưu tiên về thủ tục hải quan và thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu của dự án. Trường hợp pháp luật quy định điều kiện về kim ngạch xuất nhập khẩu để được hưởng chế độ ưu tiên, nhà đầu tư chiến lược không phải đáp ứng điều kiện này.
Theo đề xuất của Chính phủ, dự án Bộ luật sẽ được Quốc hội khoá XVI xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 2 và dự kiến thông qua tại Kỳ họp thứ 3, tháng 5/2027.
| Thẩm tra dự án Bộ luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cơ bản tán thành việc bổ sung các chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển hàng hải và đường thủy nội địa. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý đây là những cơ chế, chính sách mới, quan trọng, cần được báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định. Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá đầy đủ tác động của các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đến ngân sách Nhà nước và khả năng huy động nguồn lực để triển khai. |
