Ảnh: Tuấn Linh.

Báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu mới công bố của World Bank (Ngân hàng Thế giới) kỳ vọng tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2026 sẽ đạt mức 2,6%, cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với mức dự báo hồi tháng 6/2025. Dù có điều chỉnh tăng, con số này vẫn cho thấy sự chậm lại so với tốc độ tăng trưởng 2,7% trong năm 2025.

Nền kinh tế thế giới cho thấy khả năng phục hồi tốt hơn dự kiến trong năm 2025, bất chấp tình trạng leo thang căng thẳng thương mại và những bất ổn về chính sách. Tuy nhiên, World Bank cảnh báo tốc độ tăng trưởng thương mại toàn cầu sẽ sụt giảm đáng kể trong năm 2026 khi hoạt động tích trữ hàng hóa dần kết thúc và tác động từ các biện pháp thuế quan bắt đầu ngấm sâu vào nền kinh tế. Tổ chức này kỳ vọng thương mại sẽ chỉ dần ổn định trở lại vào năm 2027 khi các quốc gia thích nghi với bối cảnh mới.

Triển vọng phục hồi không đồng đều

Bất chấp triển vọng ngắn hạn được cải thiện, World Bank cảnh báo nền kinh tế toàn cầu đang trên đà trải qua thập kỷ tăng trưởng yếu nhất kể từ những năm 1960, một tốc độ không đủ để ngăn chặn tình trạng trì trệ, thất nghiệp và sự gia tăng rủi ro trên khắp các thị trường mới nổi.

Dự kiến ​​tăng trưởng kinh tế các nước đang phát triển sẽ giảm xuống 4% vào năm 2026 so với mức 4,2% năm 2025, trước khi tăng nhẹ lên 4,1% vào năm 2027 khi căng thẳng thương mại giảm bớt, giá cả hàng hóa ổn định, điều kiện tài chính được cải thiện và dòng vốn đầu tư tăng mạnh.

Tăng trưởng dự kiến ​​sẽ cao hơn ở các nước thu nhập thấp, đạt mức trung bình 5,6% trong giai đoạn 2026-2027, được thúc đẩy bởi nhu cầu nội địa tăng mạnh, xuất khẩu phục hồi và lạm phát giảm bớt. Tuy nhiên, điều này sẽ không đủ để thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các nền kinh tế đang phát triển và các nền kinh tế phát triển.

"Trong khi gần như tất cả các nền kinh tế phát triển sẽ giàu hơn về thu nhập bình quân đầu người so với trước đại dịch Covid-19, thì cứ bốn quốc gia đang phát triển thì có một quốc gia và hơn một phần ba các nền kinh tế thu nhập thấp, sẽ nghèo hơn so với năm năm trước," báo cáo nêu con số.

Theo World Bank, tăng trưởng trong những năm 2020 không phải là tăng trưởng đã giải phóng hơn một tỷ người khỏi cảnh nghèo cùng cực trong những năm 1990 và 2000. Thay vào đó, lại là nguồn gốc của sự phân hóa về mức sống giữa các nền kinh tế thu nhập thấp và thu nhập cao. Hơn một nửa trong số 10% tăng trưởng GDP bình quân đầu người toàn cầu kể từ năm 2019 là nhờ vào sự phát triển của các nền kinh tế giàu nhất. Đến cuối năm 2026, các nền kinh tế đang phát triển sẽ có GDP bình quân đầu người khoảng 6.500 USD - chỉ bằng khoảng 12% so với mức trung bình của các nền kinh tế phát triển. Khoảng cách đối với các quốc gia thu nhập thấp thậm chí còn đáng chú ý hơn. GDP bình quân đầu người của họ dưới 700 USD, chỉ bằng khoảng 1% so với các nền kinh tế có thu nhập cao.

"Mỗi năm trôi qua, nền kinh tế toàn cầu càng ít có khả năng tạo ra tăng trưởng và dường như càng kiên cường hơn trước những bất ổn về chính sách," ông Indermit Gill, nhà kinh tế trưởng kiêm Phó Chủ tịch cấp cao về Kinh tế Phát triển của Nhóm World Bank, cho biết và phân tích thêm trong báo cáo. Tuy nhiên, ông nhận định sự năng động và khả năng phục hồi của nền kinh tế không thể tách rời nhau quá lâu mà không gây ra sự rạn nứt trong tài chính công và thị trường tín dụng. Trong những năm tới, nền kinh tế thế giới dự kiến ​​sẽ tăng trưởng chậm hơn so với những năm 1990 đầy khó khăn - trong khi gánh chịu mức nợ công và nợ tư nhân ở mức kỷ lục.

Để tránh tình trạng trì trệ và thất nghiệp, các chính phủ ở các nền kinh tế mới nổi và phát triển phải mạnh mẽ tự do hóa đầu tư và thương mại tư nhân, kiềm chế tiêu dùng công và đầu tư vào công nghệ mới và giáo dục, báo cáo của World Bank khuyến nghị.