Ảnh minh họa: VGP

Theo số liệu Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam sang EU đạt 61 triệu USD trong 4 tháng đầu năm 2025, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước (YoY).

Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) cho rằng, kết quả trên là tín hiệu tích cực, dù tăng trưởng phần lớn đến từ một số thị trưởng lẻ trong khi nhiều nước vẫn ghi nhận xu hướng giảm nhập khẩu.

Cụ thể, đối với Hà Lan, kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam sang thị trường này trong 4 tháng đầu năm 2025 đạt hơn 17 triệu USD, tăng 15% YoY và là thị trường nhập khẩu cá tra từ Việt Nam lớn nhất trong khối EU.

VASEP cho biết, Hà Lan từ lâu vốn là cửa ngõ trung chuyển thủy sản vào EU, đặc biệt là với các sản phẩm đông lạnh, phi lê cá tra đóng gói sẵn. Sự gia tăng đơn hàng từ Hà Lan có thể được lý giải bởi hai yếu tố, bao gồm tồn kho tại các nhà phân phối châu Âu giảm sau mùa đông, kéo theo nhu cầu nhập khẩu trở lại. Thứ hai, giá cá tra đang ở mức hợp lý, phù hợp với chiến lược tiêu dùng tiết kiệm của người dân EU trong giai đoạn kinh tế còn nhiều biến động.

Tại Đức, đây là thị trường tiêu thụ cá tra lớn thứ hai của Việt Nam trong khối EU với tổng 11 triệu USD trong 4 tháng đầu năm 2025. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam sang thị trường này lại giảm 12%.

Đức là thị trường có yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm và chứng nhận môi trường – đây là những tiêu chuẩn ngày càng được doanh nghiệp Việt chú trọng đáp ứng.

Tuy nhiên, tiêu dùng cá thịt trắng tại Đức vẫn chịu ảnh hưởng từ lạm phát thực phẩm và xu hướng chuyển sang các loại thủy sản bản địa như cá hồi hoặc cá tuyết khi giá cá tra không còn rẻ như giai đoạn trước đại dịch. Điều này đặt ra yêu cầu tái cấu trúc phân khúc thị trường, đẩy mạnh dòng sản phẩm giá trị gia tăng cao hơn cho thị trường này.

Tại Tây Ban Nha, kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam sang thị trường này trong kỳ đạt 6,8 triệu USD, giảm nhẹ 5% so với cùng kỳ năm trước.

Tây Ban Nha là thị trường tiêu thụ thủy sản đứng đầu châu Âu, tuy nhiên năm 2025 xu hướng tiêu dùng của quốc gia này có sự dịch chuyển về các sản phẩm nội địa, khiến các sản phẩm cá tra của Việt Nam dù có lợi thế về giá nhưng vẫn sụt giảm.

Thị trường này đặc biệt ưa chuộng sản phẩm phi lê đông lạnh tẩm ướp. Chính vì vậy, doanh nghiệp Việt có thể khai thác phân khúc nhà hàng, khách sạn hoặc các chuỗi siêu thị bán lẻ tại các thành phố du lịch để thúc đẩy tiêu thụ trong mùa hè sắp tới.

Ảnh: VASEP

Tại Bỉ, tính đến hết tháng 4/2025, Việt Nam thu về hơn 6 triệu USD từ xuất khẩu cá tra sang thị trường này, tương ứng tăng 10% YoY. Với vai trò là một trung tâm logistics lớn tại Tây Âu, Bỉ không chỉ là thị trường tiêu thụ cuối cùng mà còn là điểm trung chuyển cá tra vào các nước lân cận như Luxembourg, Hà Lan và Đức.

Bỉ là thị trường có vai trò khá giống Hà Lan, vừa là điểm tiêu thụ, vừa là nơi trung chuyển hàng hóa. Năm nay, nhiều công ty nhập khẩu Bỉ có xu hướng tăng đặt hàng các dòng sản phẩm giá trị gia tăng từ cá tra, đặc biệt là cá tra tẩm bột chiên, cắt khúc…, phục vụ cho hệ thống nhà hàng và bán lẻ trong nước.

Tại Italy, thị trường này có mức tăng trưởng nhập khẩu cá tra từ Việt Nam cao nhất trong khu vực với +71% YoY, đạt hơn 5 triệu USD. VASEP cho biết, có nhiều yếu tố hỗ trợ cho đà tăng này. Trong đó, một phần đến từ việc chi phí sinh hoạt tại Italy vẫn còn cao và tầng lớp thu nhập trung bình có xu hướng chuyển sang sử dụng các loại thực phẩm chất lượng với giá hợp lý, bao gồm cá tra.

Mặt khác, việt một số chuỗi siêu thị và nhà hàng Italy bắt đầu chú trọng tới các sản phẩm có nguồn gốc bền vững, truy xuất rõ ràng, đây cũng là tiêu chí mà cá tra Việt Nam có thể đáp ứng thông qua các chứng nhận như ASC, Global GAP, điều này mở ra không gian tiêu thụ sản phẩm tại thị trường này.

Tại các thị trường truyền thống là Pháp, Bồ Đào Nha và Hy Lạp, mức tăng trưởng cá tra của Việt Nam xuất khẩu sang ba thị trường này trong 4 tháng đầu năm 2025 lần lượt là +32% YoY (đạt 4 triệu USD), +33% YoY (đạt hơn 2 triệu USD) và +19% YoY (đạt gần 2 triệu USD). Đáng chú ý, Pháp đang gia tăng nhập khẩu các dòng cá tra phi lê cắt khúc và cá tra hấp đông lạnh – sản phẩm phù hợp với xu hướng ăn kiêng và tiện lợi đang gia tăng trong giới tiêu dùng trẻ.

Dự báo các tháng còn lại của năm 2025

Với kết quả khả quan trong 4 tháng đầu năm 2025, VASEP cho rằng, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang EU của Việt Nam trong quý 2/2025 được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số, đặc biệt trong bối cảnh giá nguyên liệu tại Việt Nam ổn định, chi phí logistics không biến động lớn, và tâm lý người tiêu dùng châu Âu đang dần cải thiện sau một năm 2023 đầy biến động.

Cả năm 2025, nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng ổn định từ 8 – 12% mỗi quý, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang EU hoàn toàn có thể đạt hoặc vượt mốc 180 – 190 triệu USD – là mức phục hồi tích cực so với đáy của năm 2023.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, ngành cá tra cần tiếp tục chú trọng đa dạng hóa sản phẩm, tăng hàm lượng chế biến, và đặc biệt là duy trì được chất lượng đồng đều – yếu tố then chốt để giữ được niềm tin từ các nhà nhập khẩu khó tính trong khối EU.