Ngày 4/5, S&P Global công bố Báo cáo Chỉ số Nhà Quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 4/2026. Theo báo cáo, Chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam giảm xuống 50,5 điểm trong tháng 4, từ mức 51,2 điểm của tháng 3, đánh dấu mức thấp nhất trong 7 tháng.

Mặc dù vậy, kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh tổng thể của ngành sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 10 liên tiếp, song mức cải thiện chỉ ở mức khiêm tốn.

Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam qua các năm. Số liệu được thu thập từ ngày 9-22/4/2026. Nguồn: S&P Global PMI

Số lượng đơn đặt hàng mới giảm lần đầu sau 8 tháng

Theo báo cáo, yếu tố giúp PMI tháng 4/2026 duy trì trong vùng tăng trưởng là sản lượng tiếp tục duy trì đà tăng. Đây là tháng tăng thứ 12 liên tiếp của sản lượng, phản ánh việc thực hiện các dự án hiện có và khả năng duy trì của nhu cầu cơ bản. Tuy nhiên, tốc độ tăng sản lượng được ghi nhận là chậm nhất kể từ tháng 6/2025, trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng, nguồn cung khan hiếm và thị trường bất ổn do cuộc xung đột tại Trung Đông.

Trong khi sản lượng tiếp tục tăng, các chỉ số khác cho thấy bức tranh ngành sản xuất kém tích cực hơn. Số lượng đơn đặt hàng mới giảm lần đầu sau 8 tháng khi giá cả leo thang đã ảnh hưởng đến khả năng thu hút đơn hàng của doanh nghiệp.

Tác động này thể hiện rõ rệt hơn ở đơn hàng xuất khẩu mới, vốn chịu thêm sức ép từ chi phí vận tải tăng. Số lượng đơn hàng mới từ nước ngoài giảm mạnh trong tháng 4, tháng thứ hai liên tiếp ghi nhận hiện tượng này. Nhiều báo cáo cho thấy chi phí nhiên liệu và dầu tăng trong tháng 4 đã kéo theo cước vận tải leo thang. Hệ quả là chi phí đầu vào của doanh nghiệp tăng nhanh, với tốc độ cao nhất trong 15 năm gần đây.

Hơn một nửa số doanh nghiệp tham gia khảo sát của S&P Global cho biết giá đầu vào tăng buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán đầu ra, với tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2011.

Các doanh nghiệp lo ngại về cuộc chiến tại Trung Đông

Trong bối cảnh đơn hàng suy giảm, các nhà sản xuất trong nước đã cắt giảm nhân lực thông qua giảm số lượng lao động và rút ngắn thời gian làm việc. Một số doanh nghiệp cũng ghi nhận tình trạng nhân viên nghỉ việc. Tổng số lao động của các doanh nghiệp tham gia khảo sát đã giảm trong tháng 4/2026, tháng thứ hai liên tiếp có chỉ số này.

Các doanh nghiệp cũng thu hẹp hoạt động mua hàng và giảm tồn kho trong giai đoạn đầu quý 2/2026. Việc cắt giảm mua hàng chủ yếu xuất pháp từ nhu cầu đơn hàng mới suy yếu. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp vẫn chủ động mua trước nhằm hạn chế rủi ro về giá và nguồn cung, khiến mức giảm hoạt động mua hàng không quá mạnh và thấp hơn tháng 3.

Những khó khăn về chi phí, vận chuyển và tình trạng thiếu hụt nguyên vật liệu cũng khiến thời gian giao hàng kéo dài trong tháng 4.

Cùng với đó, những lo ngại về tác động của cuộc xung đột Trung Đông tiếp tục làm suy yếu tâm lý lạc quan của các doanh nghiệp. Niềm tin kinh doanh giảm xuống mức thấp nhất trong 7 tháng và thấp hơn mức trung bình lịch sử của chỉ số. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn kỳ vọng sản lượng sẽ tăng trong năm tới, nhờ đơn hàng mới phục hồi và môi trường thị trường ổn định hơn.