Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 3 và quý 1/2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng 4/4, CPI tháng 3 tăng 1,23% so với tháng trước; trong 11 nhóm hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng chính có 9 nhóm hàng tăng giá và 2 nhóm hàng giảm giá.

Động lực tăng giá chính trong tháng 3 đến từ nhóm giao thông với mức vọt lên tới 12,85%, đóng góp 1,28 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. Nguyên nhân cốt lõi là việc giá xăng bứt phá 29,72% và giá dầu diesel tăng tới 57,03% trước những rủi ro gián đoạn nguồn cung từ căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông. Chi phí nhiên liệu đắt đỏ đã lan tỏa, kéo theo cước vận tải hàng không tăng 23,19% và vận tải đường sắt tăng 13,92%.

Bên cạnh đó, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng cũng ghi nhận mức tăng 0,77% so với tháng trước. Mức tăng này chịu sự chi phối bởi giá dầu hỏa (tăng 62,35%), giá gas (tăng 5,56%), cùng với sự gia tăng của giá thuê nhà và vật liệu bảo dưỡng sau dịp Tết.

Ở chiều ngược lại, chỉ số giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống trong tháng 3 lại đóng vai trò "hạ nhiệt" thị trường khi giảm 0,59%. Sự sụt giảm này chủ yếu nhờ nguồn cung thực phẩm dồi dào, kéo giá thịt lợn giảm 2,9% và giá rau tươi giảm 3,11% so với tháng 2/2026.

Chỉ số giá nhóm văn hóa, giải trí và du lịch giảm 0,05% so với tháng trước, chủ yếu do nhu cầu giảm sau dịp Tết Nguyên đán.

So với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 3/2026 tăng 4,65%. Đây cũng là mức tăng CPI cao nhất của tháng 3 trong 5 năm qua.

Bình quân quý 1/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025. Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính có 10 nhóm hàng có chỉ số giá tăng và một nhóm hàng có chỉ số giá giảm.

Trong đó, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng là tác nhân dẫn đầu đà tăng CPI quý đầu năm 2026 với mức tăng bình quân 5,69% so với cùng kỳ. Mức tăng này được cấu thành từ áp lực giá thuê nhà (tăng 6,55%), giá vật liệu bảo dưỡng (tăng 12,26%) và giá điện sinh hoạt (tăng 5,55%).

Tiếp đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống ghi nhận mức tăng 4,55% trong quý đầu năm. Đáng chú ý, chỉ số giá nhóm thịt lợn tăng tới 7,14% do ảnh hưởng từ chi phí chăn nuôi neo ở mức cao và nguồn cung hạn chế trong các dịp Lễ, Tết.

Nhóm giáo dục cũng đóng góp vào đà tăng chung với mức 3,21%, bắt nguồn từ việc điều chỉnh học phí tại một số cơ sở dân lập, tư thục và dạy nghề.

Mặt khác, duy nhất nhóm thông tin và truyền thông ghi nhận mức giảm 0,2% trong quý 1/2026 nhờ nguồn cung dồi dào và tính cạnh tranh của các thiết bị công nghệ.

Cục Thống kê cũng chỉ ra, lạm phát cơ bản tháng 3/2026 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 3,96% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân quý 1/2026, lạm phát cơ bản tăng 3,63% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 3,51% của CPI bình quân chung, chủ yếu do giá lương thực là yếu tố tác động giảm CPI chung nhưng đã được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.

Bên cạnh hàng hóa tiêu dùng, thị trường tài sản và ngoại tệ trong quý 1/2026 cũng chứng kiến biến động mạnh. Chỉ số giá vàng bình quân quý 1/2026 tăng 82,7% so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong tháng 3, bất chấp đà sụt giảm của giá vàng thế giới trước áp lực chốt lời và sự mạnh lên của đồng bạc xanh, giá vàng trong nước vẫn tăng 1,54% so với tháng trước do yếu tố tâm lý và chênh lệch cung cầu nội địa.

Đồng thời, khi đồng USD được giới đầu tư quốc tế tìm đến như một tài sản trú ẩn an toàn trước rủi ro địa chính trị, chỉ số giá USD trong nước tháng 3 đã tăng 0,72% so với tháng trước. Bình quân quý 1/2026, chỉ số giá USD tăng 2,58% so với cùng kỳ năm 2025.