Ảnh minh họa: Mekong ASEAN.

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội của Tổng cục Thống kê công bố sáng 29/5, trong mức tăng 0,05% của CPI tháng này so với tháng trước đó (MoM), có 7 nhóm hàng tăng giá so với tháng trước; 3 nhóm hàng giảm giá và một nhóm hàng ổn định giá.

Đáng chú ý, nhóm giao thông có chỉ số giảm sâu nhất, ở mức 1,73% góp phần giảm CPI chung 0,17 điểm phần trăm, chủ yếu do giá xăng trong nước giảm 4,72%; giá dầu diesel giảm 5,08% do ảnh hưởng của các đợt điều chỉnh giá trong tháng.

Trong tháng này, đặc biệt có nhóm may mặc, mũ nón và giày dép tháng Năm giữ mức giá ổn định so với tháng trước do các doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh thực hiện nhiều chương trình khuyến mại kích cầu mua sắm đầu mùa hè.

So với cùng kỳ năm trước (YoY), CPI tháng 5/2024 tăng 4,44%. Trong 11 nhóm hàng tiêu dùng chính có 10 nhóm tăng giá và một nhóm giảm giá.

Dẫn đầu là nhóm giáo dục có chỉ số giá tăng cao nhất với 8,14%, làm CPI chung tăng 0,5 điểm phần trăm do trong năm học 2023-2024 một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã tăng mức học phí theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 7,41%, làm CPI chung tăng 0,4 điểm phần trăm do giá dịch vụ y tế được điều chỉnh theo Thông tư số 22 của Bộ Y tế từ ngày 17/11/2023.

Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 6,19%, trong đó lệ phí công chứng, bảo hiểm và dịch vụ khác tăng 12,6%; dịch vụ phục vụ cá nhân tăng 7,6%; dịch vụ vệ sinh môi trường tăng 5,49%; dịch vụ về hiếu hỉ tăng 2,55%.

Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 5,3% tác động làm CPI chung tăng 1 điểm phần trăm do giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở và giá nhà ở thuê tăng.

Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,47%, tác động làm CPI chung tăng 1,5 điểm phần trăm, trong đó nhóm lương thực tăng 14,83%; ăn uống ngoài gia đình tăng 4,25%; thực phẩm tăng 2,87%.

Nhóm giao thông tăng 5,58% làm CPI chung tăng 0,54 điểm phần trăm, trong đó dịch vụ giao thông công cộng tăng 49,18%; xăng dầu tăng 9,03%; bảo dưỡng phương tiện đi lại tăng 4,95%.

Nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 2,61%, tác động làm CPI chung tăng 0,07 điểm phần trăm, chủ yếu do giá nguyên liệu sản xuất đồ uống, chi phí vận chuyển tăng.

Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 2,01%, tác động làm CPI chung tăng 0,09 điểm phần trăm.

Riêng chỉ số giá nhóm bưu chính, viễn thông tháng 5/2024 giảm 1,42% so với cùng kỳ năm trước do giá điện thoại thế hệ cũ giảm.

So với tháng 12/2023, CPI tháng 5/2024 tăng 1,24%.

Bình quân 5 tháng đầu năm 2024, CPI tăng 4,03% so với cùng kỳ năm 2023. Theo Tổng cục Thống kê, những nguyên nhân chính làm tăng CPI 5 tháng 2024 gồm:

Chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 8,7% do trong năm học 2023-2024 một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã tăng mức học phí, làm CPI chung tăng 0,54 điểm phần trăm.

Chỉ số giá nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 6,87%, tác động làm CPI chung tăng 0,37 điểm phần trăm do giá dịch vụ y tế được điều chỉnh theo Thông tư số 22/2023/TT-BYT của Bộ Y tế từ ngày 17/11/2023.

Chỉ số giá nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 5,49%, làm CPI chung tăng 1,03 điểm phần trăm, do giá xi măng, sắt, thép, cát tăng theo giá nguyên nhiên vật liệu đầu vào và giá thuê nhà ở tăng cao.

Chỉ số giá nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 1,6%, tác động làm CPI chung tăng 0,07 điểm phần trăm.

Tổng cục Thống kê cũng chỉ ra, lạm phát cơ bản tháng 5/2024 tăng 0,15% so với tháng trước, tăng 2,68% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm 2024, lạm phát cơ bản tăng 2,78% so với cùng kỳ năm 2023, thấp hơn mức CPI bình quân chung (tăng 4,03%).

Nguyên nhân chủ yếu do giá lương thực, xăng dầu, dịch vụ giáo dục và dịch vụ y tế là yếu tố tác động làm tăng CPI nhưng thuộc nhóm hàng được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.

Trong nước, giá vàng tăng mạnh theo giá thế giới. Gia tăng rủi ro địa chính trị ở khu vực Trung Đông cùng với nhu cầu dự trữ của các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư là những nguyên nhân chính dẫn đến giá vàng trên thế giới liên tục tăng cao.

Chỉ số giá vàng tháng 5/2024 tăng 3,81% so với tháng trước; tăng 21,47% so với tháng 12/2023; tăng mạnh hơn 32% so với cùng kỳ năm trước; bình quân 5 tháng đầu năm 2024 tăng 22,95%.

Trong khi đó, nhu cầu ngoại tệ cho hoạt động nhập khẩu của các doanh nghiệp tăng cao, giá đô la Mỹ bình quân trên thị trường tự do quanh mức 25.464 VND/USD. Chỉ số giá đô la Mỹ tháng 5/2024 tăng 1,15% so với tháng trước; tăng 4,21% so với tháng 12/2023; tăng 7,85% so với cùng kỳ năm trước; bình quân 5 tháng đầu năm 2024 tăng 5,24%.