“Gần như ngay sau khi Bản ghi nhớ Islamabad được ký kết ngày 17/6, Mỹ không những không thực hiện các cam kết của mình mà còn chủ động và có hệ thống phá hoại chính nền tảng của văn kiện này,” Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani viết trong bức thư gửi Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres và Hội đồng Bảo an, được Thông Tấn xã Iran (IRNA) đăng toàn văn ngày 14/7.

Theo ông Iravani, Mỹ đã thực hiện nhiều hành động vi phạm bản ghi nhớ gồm tấn công quân sự nhằm vào chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Iran; đơn phương hủy giấy phép cho phép bán dầu mỏ của Iran cũng như tiếp tục hậu thuẫn các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon.

“Mô hình vi phạm có hệ thống này thể hiện rõ nhất ở việc Mỹ xử lý Điều 5 của bản ghi nhớ, trong đó khẳng định rõ trách nhiệm của Iran trong việc quyết định các cơ chế bảo đảm hoạt động qua lại an toàn của tàu thuyền tại Eo biển Hormuz.

Trái ngược hoàn toàn với điều khoản, Mỹ đã đơn phương phủ nhận cơ chế đã được thống nhất và tìm cách áp đặt một tuyến hàng hải song song tại Eo biển Hormuz. Những hành động đơn phương này, cùng với việc tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, cấu thành hành vi vi phạm nghiêm trọng và phá vỡ nền tảng của khuôn khổ đã được hai bên nhất trí,” ông Amir Saeid Iravani viết trong thư.

Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani. Ảnh: IRNA

Trước mức độ nghiêm trọng của tình hình, Iran kêu gọi Liên Hợp Quốc thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo Hiến chương bằng việc ngay lập tức áp dụng các biện pháp hiệu quả và kiên quyết nhằm buộc Mỹ chấm dứt các hành động gây hấn, ngăn chặn mọi nguy cơ leo thang và bảo đảm Mỹ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm đối với các vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế.

“Đáng tiếc, việc Hội đồng Bảo an không có hành động kịp thời, hiệu quả và dứt khoát trước các vi phạm rõ ràng đối với Hiến chương Liên Hợp Quốc đã khiến Mỹ càng có điều kiện tiếp tục và leo thang việc sử dụng vũ lực trái pháp luật nhằm vào Iran, qua đó làm suy giảm uy tín của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và đe dọa hòa bình, an ninh quốc tế,” Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc cho biết.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres và Hội đồng Bảo an chưa đưa ra phản hồi đối với bức thư của Iran.

Trước đó, trên mạng xã hội X ngày 12/7, ông Guterres kêu gọi Iran và Mỹ khẩn trương nối lại đàm phán, đồng thời giải quyết các vấn đề còn tồn đọng thông qua con đường ngoại giao.

“Tôi vô cùng quan ngại trước tình trạng leo thang nghiêm trọng và các cuộc đối đầu quân sự tái diễn tại khu vực Vùng Vịnh, trong đó có các vụ Iran tấn công tàu thuyền ở Eo biển Hormuz, các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran, cũng như các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các mục tiêu tại những quốc gia láng giềng.

Tất cả các cuộc tấn công này phải chấm dứt. Việc quay trở lại tình trạng giao tranh toàn diện sẽ gây ra những hậu quả thảm khốc đối với người dân trong khu vực, hòa bình và an ninh quốc tế, cũng như nền kinh tế toàn cầu,” Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc viết.

Tiêm kích F-35C của Thủy quân Lục chiến Mỹ chuẩn bị cất cánh từ tàu sân bay Abraham Lincoln tại Trung Đông. Ảnh: X/@CENTCOM (tài khoản X của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ)

Vào 9h15 sáng 14/7 giờ Việt Nam, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo hoàn tất đợt không kích mới nhất nhằm vào Iran.

“Trong chiến dịch kéo dài 5 giờ, lực lượng Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự trên khắp Iran, bao gồm Bushehr, Chah Bahar, Jask, Konarak, Abu Musa và Bandar Abbas, nhằm tiếp tục làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu vận tải thương mại,” thông báo của CENTCOM trên mạng xã hội X viết.

Để đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng ngày 14/7 ra tuyên bố tấn công nhiều kho vũ khí, một trung tâm thông tin liên lạc vệ tinh và nơi đóng quân của lực lượng Mỹ tại Bahrain.

Hải quân IRGC cũng tuyên bố tấn công hai siêu tàu chở dầu với cáo buộc các tàu này vi phạm các quy định hàng hải do Iran đặt ra đối với hoạt động quá cảnh qua Eo biển Hormuz.

Mỹ công bố video tấn công hàng chục mục tiêu quân sự Iran Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố video không kích hàng chục mục tiêu quân sự Iran. Phía Tehran tuyên bố đáp trả các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông.

Ông Trump: Mỹ sẽ thu phí ‘bảo đảm an toàn’ qua Eo biển Hormuz Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ thu khoản phí tương đương 20% giá trị mỗi lô hàng để bảo đảm an toàn cho tàu thuyền qua Eo biển Hormuz.

Hai tàu chở dầu UAE bị trúng tên lửa tại Eo biển Hormuz Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) ngày 14/7 cho biết 2 tàu chở dầu của nước này đã trúng tên lửa Iran khi đang di chuyển ở phía nam của Eo biển Hormuz, trong lãnh hải của Oman, khiến một người thiệt mạng.