Tập đoàn Masan đã thoái bớt vốn ở mảng không cốt lõi để dồn lực cho mảng tiêu dùng - bán lẻ, đồng thời giảm áp lực tài chính giúp tối ưu lợi nhuận. Nhờ vậy, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp có sự khởi sắc rõ nét trong năm 2024 và 6 tháng đầu năm 2025.

Năm 2025, ngành bán lẻ tiếp tục hồi phục nhờ sức cầu cải thiện và chính sách hỗ trợ tiêu dùng nội địa. Đặc biệt, các nhà bán lẻ hiện đại đứng trước cơ hội lớn về chiếm lĩnh thị phần khi thị trường được điều tiết theo hướng minh bạch, quy củ hơn.

Điều này thể hiện qua việc Chính phủ quyết tâm xử lý hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng; quy định bắt buộc kết nối hóa đơn điện tử với các doanh nghiệp có doanh thu bán hàng trên 1 tỷ đồng hằng năm, sàn thương mại điện tử chịu trách nhiệm thu thuế VAT trên mỗi đơn hàng... Hà Nội cũng đã công bố lộ trình đóng cửa “chợ tạm”, “chợ cóc”, các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm.

Trước bối cảnh thuận lợi ấy, Tập đoàn Masan (mã chứng khoán MSN) xác định tập trung vào mảng tiêu dùng - bán lẻ với 2 thành viên chủ chốt là WinCommerce (WCM, đơn vị vận hành chuỗi bán lẻ) và Masan Consumer (mã MCH, đơn vị sản xuất và phân phối hàng tiêu dùng). Tại thời điểm cuối tháng 8/2025, WinCommerce sở hữu 4.243 cửa hàng Winmart và Winmart+ (chủ yếu là ở khu vực phía Bắc với 2.223 cửa hàng), tăng 415 cửa hàng so với đầu năm. Công ty đặt mục tiêu mở mới 400 - 700 cửa hàng trong năm nay. Trước đó, năm 2024, WCM chỉ mở mới 195 cửa hàng.

Với Masan Consumer, tại ĐHĐCĐ thường niên 2025 tổ chức hồi tháng 5 năm nay, công ty đã trình cổ đông chiến lược mới với 3 trụ cột tăng trưởng: Cao cấp hoá sản phẩm; đổi mới và mở rộng danh mục đồ uống, chăm sóc cá nhân và gia đình; Go Global (vươn tầm quốc tế). Trong mục tiêu vươn tầm quốc tế, MCH dự kiến tăng trưởng doanh thu từ các thị trường nước ngoài ít nhất 20% trong năm 2025, tập trung tại các quốc gia có cộng đồng người Việt đông đảo như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và khối EU.

Ngược chiều với việc mở rộng chuỗi bán lẻ, Masan rút bớt vốn khỏi mảng khoáng sản. Cuối năm ngoái, Masan High-Tech Materials (mã MSR, thành viên của Masan) hoàn tất chuyển nhượng 100% cổ phần tại H.C. Starck Holding (HCS) cho Mitsubishi Materials Corporation (MMC) Group. Giao dịch này giúp MSN ghi nhận khoản lợi nhuận sau thuế một lần và giảm nợ ròng cho MSR. Thực tế, trong 6 tháng đầu năm 2025, MSR ghi nhận doanh thu đạt 3.007 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm ngoái (YoY); lợi nhuận sau thuế âm 212 tỷ đồng (tăng 885 tỷ đồng so với cùng kỳ). Hoạt động kinh doanh cải thiện nhờ giá hàng hóa tăng, chi phí sản xuất đơn vị giảm và việc thoái vốn khỏi HCS.

Chia sẻ tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2025 của Masan diễn ra hồi cuối tháng 4 năm nay, ông Nguyễn Đăng Quang - Chủ tịch HĐQT cho biết, Masan đang chuyển mình mạnh mẽ trong hành trình kiến tạo nền tảng tiêu dùng - bán lẻ tích hợp. Giai đoạn đầu tiên của hành trình này đã khép lại, đánh dấu bước chuyển trọng tâm từ “xây nền móng” sang “tăng tốc thị phần chi tiêu và tối ưu lợi nhuận”.

Theo ông Nguyễn Đăng Quang, chuyển đổi số sẽ là chìa khóa quyết định thành công trong giai đoạn 2 - mảnh ghép cuối để Masan vượt ra khỏi định kiến của một tập đoàn đa ngành truyền thống, vươn lên trở thành một nền tảng tiêu dùng tích hợp giống như Amazon, Apple hay Reliance. Tập đoàn kỳ vọng trong tương lai gần, người tiêu dùng sẽ có trải nghiệm liền mạch giữa offline - online, từ cá nhân hóa ưu đãi tại điểm bán tới hành trình tương tác số với thương hiệu yêu thích.

Với định hướng thay đổi như trên, lợi nhuận hợp nhất của Masan đã có sự cải thiện rõ nét từ năm 2024, dù doanh thu không biến động mạnh. Năm ngoái, tập đoàn đạt 83.178 tỷ đồng doanh thu, tăng hơn 6% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 4.272 tỷ đồng, tăng 128% YoY; lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ đạt 1.999 tỷ đồng, gấp gần 5 lần YoY.

6 tháng đầu năm 2025, doanh nghiệp đạt 37.212 tỷ đồng doanh thu, giảm 5% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 2.602 tỷ đồng, tăng 82% YoY; lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ đạt 1.426 tỷ đồng, tăng 135% YoY. Tăng trưởng lợi nhuận được hỗ trợ bởi sự cải thiện biên lợi nhuận gộp và tiết giảm chi phí tài chính. Cụ thể, biên lợi nhuận gộp cải thiện từ mức 28,7% của nửa đầu năm ngoái lên 31,9%. Chi phí tài chính ở mức 3.270 tỷ đồng, giảm 17% YoY; trong đó chi phí lãi vay chiếm 2.504 tỷ đồng, giảm 21% YoY.

Chi phí lãi vay của Masan được tiết giảm khi tập đoàn giảm gánh nặng nợ vay. Tại thời điểm cuối tháng 6/2025, nợ phải trả của doanh nghiệp ở mức hơn 81.800 tỷ đồng, giảm hơn 25.000 tỷ đồng so với đầu năm và chiếm 66% tổng tài sản (gần 123.500 tỷ đồng). Giảm mạnh nhất là khoản đặt cọc đầu tư ngắn hạn nhận từ bên thứ ba, từ gần 18.300 tỷ đồng hồi đầu năm xuống còn hơn 3.100 tỷ đồng. Tổng vay nợ ở mức hơn 60.700 tỷ đồng, giảm gần 5.000 tỷ đồng sau 6 tháng. Trong đó, gần 21.600 tỷ đồng là vay ngắn hạn.

Năm 2025, Masan đặt kế hoạch doanh thu thuần hợp nhất trong khoảng từ 80.000 tỷ đồng đến 85.500 tỷ đồng, tương ứng mức tăng từ 7% đến 14% YoY; lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt từ 4.875 tỷ đồng đến 6.500 tỷ đồng, tăng từ 14% đến 52% YoY. Như vậy sau 6 tháng, tập đoàn đã hoàn thành 47% mục tiêu doanh thu và 53% mục tiêu lợi nhuận ở kịch bản thấp nhất.

Trong báo cáo phân tích doanh nghiệp phát hành ngày 14/9 vừa qua, đơn vị phân tích của Chứng khoán SSI nêu nhận định, mặc dù lợi nhuận của Masan Consumer không thuận lợi trong năm 2025 do tạm thời gián đoạn kênh phân phối, kết quả hợp nhất của Masan vẫn duy trì đà tăng trưởng nhờ mảng kinh doanh thịt tăng trưởng mạnh khi giá thịt lợn duy trì ở mức cao, lỗ từ mảng khoáng sản giảm, nhờ giá tungsten (hay còn gọi vonfram, một loại kim loại) tăng và việc không còn hợp nhất với đơn vị hoạt động thua lỗ (HCS).

SSI cho rằng, mảng bán lẻ của Masan sẽ bứt phá khi chuỗi cửa hàng bách hóa Winmart đã đạt điểm hòa vốn trong năm 2024, cho thấy hiệu quả mô hình kinh doanh, góp phần tạo nền tảng để mở rộng mạng lưới cửa hàng. Đà tăng trưởng này được hỗ trợ từ sự chuyển dịch từ chợ truyền thống sang cửa hàng thương mại hiện đại, và được thúc đẩy từ những thay đổi về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh trong năm 2026.

SSI tăng dự phóng lợi nhuận sau thuế năm 2025 của Masan lên 6.100 tỷ đồng (từ mức 5.400 tỷ đồng trong dự báo trước đó), tăng 43% YoY. Sang năm 2026, lợi nhuận của Masan được dự báo đạt 7.100 tỷ đồng (tăng 16% YoY). Cho rằng lợi nhuận mảng kinh doanh thịt và khoáng sản dự kiến giảm trong năm 2026 do giá bán điều chỉnh nhưng SSI kỳ vọng điều này sẽ được bù đắp bởi kênh phân phối của Masan Consumer phục hồi và mảng bách hóa tiếp tục duy trì tăng trưởng.