Thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế xã hội chiều ngày 30/10, đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) cho rằng, để duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, vấn đề đặt ra là nguồn vốn dài hạn cho nền kinh tế.
 |
| Đại biểu Lê Hoàng Anh phát biểu tại hội trường. Ảnh: Media Quốc hội |
Theo ông, hiện nay, nền kinh tế vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng, với quy mô tín dụng tương đương khoảng 155% GDP. Gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi khoảng một nửa dư nợ tín dụng lại là trung và dài hạn. “Không thể đi đường dài bằng nguồn vốn ngắn hạn”, đại biểu nhấn mạnh.
Đại biểu Lê Hoàng Anh chỉ ra nghịch lý khi nguồn vốn trong dân cư rất lớn nhưng chưa được dẫn hiệu quả vào nền kinh tế. Tiền gửi dân cư đã vượt 11,2 triệu tỷ đồng, lượng vàng người dân nắm giữ ước khoảng 500 tấn, tương đương gần 12% GDP. Trong khi đó, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp mới đạt khoảng 11% GDP.
“Cái thiếu không phải là vốn, mà là đường dẫn vốn”, đại biểu nhận định.
Theo đại biểu Lê Hoàng Anh, việc thiếu các kênh dẫn vốn trong nước còn khiến không ít doanh nghiệp công nghệ do người Việt sáng lập, phục vụ khách hàng Việt Nam nhưng đặt công ty mẹ ở nước ngoài. Mỗi lần huy động vốn thành công, phần giá trị gia tăng lại được ghi nhận tại nước ngoài.
Ông cho rằng, trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu đã được áp dụng, dư địa cạnh tranh bằng ưu đãi thuế ngày càng thu hẹp. Do đó, cạnh tranh thu hút dòng vốn trong thời gian tới chủ yếu là cạnh tranh về thể chế, pháp luật.
“Vốn dài hạn chỉ đi theo niềm tin dài hạn, và niềm tin ấy trước hết là niềm tin vào pháp luật”, đại biểu nhấn mạnh, đồng thời đề nghị bảo đảm tính ổn định, khả năng dự báo của hệ thống pháp luật, có lộ trình chuyển tiếp chính sách phù hợp và không hồi tố bất lợi cho doanh nghiệp.
Để khơi thông nguồn vốn, đại biểu Lê Hoàng Anh đề xuất ba giải pháp.
Thứ nhất, cụ thể hóa chủ trương cho vay dựa trên dữ liệu dòng tiền theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị. Theo đó, khi doanh nghiệp đồng ý, ngân hàng được sử dụng dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu thuế và xuất nhập khẩu thay cho tài sản bảo đảm là đất đai.
Thứ hai, xây dựng cơ chế giữ vốn chủ sở hữu ở trong nước, cho phép các công ty mẹ tại trung tâm tài chính quốc tế đầu tư thông suốt vào thị trường nội địa, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển công ty mẹ từ nước ngoài về Việt Nam với chi phí thuế hợp lý.
Cùng với đó, cần sớm vận hành quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia theo hướng Nhà nước góp vốn mồi vào các quỹ tư nhân chuyên nghiệp, cho phép nhà đầu tư tư nhân mua lại phần vốn Nhà nước khi đầu tư thành công.
Thứ ba, kết nối nguồn tiết kiệm của người dân với doanh nghiệp thông qua phát triển quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở và nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng.
"Tăng trưởng hai con số bắt đầu từ quyết tâm, nhưng chỉ bền vững khi được nuôi bằng vốn dài hạn và niềm tin dài hạn. Doanh nghiệp của người Việt, vốn của người Việt thì giá trị gia tăng phải ở lại Việt Nam," đại biểu Lê Hoàng Anh nhấn mạnh.
Có giải pháp tháo gỡ và hỗ trợ vốn cho các dự án vướng mắc
 |
| Đại biểu Trần Anh Tuấn - Đoàn TP HCM. Ảnh: Media Quốc hội |
Cùng thảo luận về nguồn lực cho tăng trưởng, đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn TP HCM) cho biết, trong 9 tháng đầu năm, tổng vốn huy động toàn xã hội đạt trên 3,1 triệu tỷ đồng, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc huy động lượng vốn lớn cũng có thể tạo áp lực lên lạm phát, lãi suất và tỷ giá.
Đại biểu đề nghị có giải pháp giảm mặt bằng lãi suất để tạo chi phí sản xuất hợp lý cho doanh nghiệp.
"Chúng ta có thể đa dạng hóa nguồn cung tín dụng, tăng cường bảo lãnh tín dụng và bảo lãnh thanh toán đối với doanh nghiệp có đơn hàng, phương án sản xuất, kinh doanh hiệu quả. Đồng thời, cần sử dụng linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ như nghiệp vụ thị trường mở, lãi suất chiết khấu, tái chiết khấu, tái cấp vốn và dự trữ bắt buộc để điều tiết tín dụng, góp phần hạ nhiệt lãi suất," ông nêu đề xuất.
Đại biểu Trần Anh Tuấn cũng kiến nghị chuyển trọng tâm từ huy động thêm vốn sang nâng cao hiệu quả sử dụng, đưa các nguồn lực về vốn, đất đai, năng lượng, lao động và công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh đúng thời hạn, đúng tiến độ.
Dẫn thực tế có khoảng 1.081 dự án đang gặp vướng mắc về thủ tục, đại biểu đề nghị phân loại cụ thể, xác định rõ nguyên nhân để có giải pháp tháo gỡ và hỗ trợ vốn phù hợp. “Nút thắt hiện tại không chỉ là thiếu vốn mà các thủ tục mặt bằng, hạ tầng, năng lực triển khai có thể khiến cho vốn có sẵn nhưng chưa đưa vào nền kinh tế được”, đại biểu Trần Anh Tuấn nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị điều hành tỷ giá hợp lý hơn nhằm nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu, có thể nghiên cứu cơ chế lãi suất huy động ngoại tệ trong nền kinh tế để giảm áp lực tỷ giá và cải thiện cán cân thương mại.
