Vào 14h ngày 9/12 (giờ địa phương) tại New Delhi (Ấn Độ), Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO đã quyết định ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ của Việt Nam vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Theo Ủy ban, hồ sơ đề cử của Việt Nam đáp ứng đầy đủ tiêu chí ghi danh. Tranh Đông Hồ gắn bó với các nghi lễ truyền thống như Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, thờ cúng tổ tiên. Tuy nhiên, hiện nay nghề chỉ còn vài hộ gia đình duy trì; số nghệ nhân lành nghề giảm mạnh do khó khăn về sinh kế, thiếu người kế tục và nhu cầu thị trường thu hẹp. Nhiều kỹ năng quan trọng như vẽ mẫu, khắc bản in đòi hỏi thời gian đào tạo dài, trong khi thế hệ trẻ ít mặn mà theo nghề, khiến di sản đứng trước nguy cơ mai một.

Kế hoạch bảo vệ di sản gồm bảy mục tiêu: mở lớp truyền nghề, kiểm kê di sản, thiết kế mẫu, mở rộng thị trường, cải thiện nguồn nguyên liệu, hỗ trợ trang thiết bị và đặt cộng đồng thực hành ở vị trí trung tâm. Hồ sơ cho thấy cộng đồng, đặc biệt các gia đình nghệ nhân, tham gia tích cực vào toàn bộ quá trình lập hồ sơ và kiểm kê.

Ủy ban khuyến nghị Việt Nam tích hợp di sản vào giáo dục chính quy và phi chính quy nhằm khuyến khích thế hệ trẻ hiểu và trân trọng nghề truyền thống.

Việc ghi danh có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng thực hành và công chúng Việt Nam, khẳng định giá trị lịch sử – nghệ thuật độc đáo của tranh Đông Hồ, đồng thời tạo động lực bảo tồn kỹ năng, bí quyết nghề truyền thống. Danh hiệu này cũng góp phần nâng cao nhận thức xã hội, thúc đẩy sự tham gia của giới trẻ và quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Thay mặt Việt Nam và cộng đồng thực hành di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Hoàng Đạo Cương và Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn đã phát biểu cảm ơn UNESCO và cam kết triển khai đầy đủ các biện pháp bảo vệ giá trị của Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ.