Một báo cáo do Đại học RMIT Việt Nam phát đi ngày 27/11 nhận định rằng, việc hãng xe điện VinFast chiếm vị trí số một ở thị trường trong nước đang phản ánh một sự "thay đổi đáng kể trong nhận thức" của người tiêu dùng Việt Nam về xe điện nói chung.

VinFast mới đây công bố đã bàn giao hơn 11.000 xe ô tô điện các loại cho khách hàng trong tháng 10/2024, tăng 21% so với tháng trước đó. Lũy kế 10 tháng đầu năm, hãng xe này bàn giao hơn 51.000 ô tô điện các loại, đứng trên Toyota và Hyundai, trở thành thương hiệu ô tô thuần điện bán chạy số một thị trường Việt Nam.

TS Nguyễn Sơn, Giảng viên ngành Quản lý chuỗi cung ứng và logistics, Đại học RMIT Việt Nam cho rằng, có nhiều yếu tố góp phần vào sự thay đổi tư duy này.

"Người tiêu dùng hiện nay, đặc biệt là người trẻ tuổi với thu nhập trung bình và cao, đã bắt đầu coi bảo vệ môi trường là một trong những động lực quan trọng khi tìm hiểu mua xe. Điều này phù hợp với xu hướng toàn cầu hướng tới giao thông bền vững và cũng là thành quả của truyền thông, giáo dục về bảo vệ môi trường," TS Sơn nhận định trong báo cáo của RMIT.

Các chính sách như miễn phí đăng ký và giảm thuế nhập khẩu cho xe điện cũng làm cho dòng xe này trở nên hấp dẫn hơn đối với người tiêu dùng, trong bối cảnh chi phí vận hành xe điện đang khá cạnh tranh khi so sánh với xe truyền thống, đặc biệt khi giá nhiên liệu có nhiều dư địa tăng cao.

“Quá trình chuyển đổi sang xe điện đang vẫn sẽ tiếp tục, thậm chí với tốc độ nhanh. Tuy nhiên, cần có thời gian để các yếu tố quan trọng như độ bền, độ an toàn, giá thành, điểm tiếp năng lượng được tiếp tục tối ưu hóa và cho thấy thuyết phục được nhóm người tiêu dùng khó tính hơn, hay nhóm người dùng ở các địa bàn khác”

TS Nguyễn Sơn, Đại học RMIT Việt Nam

Tiềm năng thu hút đầu tư lớn

Cũng theo TS Sơn, thành công của VinFast trong thị trường xe điện có khả năng tạo ra tác động tích cực đáng kể đối với cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài, mang lại cơ hội cho các quỹ đầu tư lớn hơn tham gia vào ngành công nghiệp xe điện đang phát triển của Việt Nam.

“Các hãng xe hơi và công ty công nghệ quốc tế lớn có thể tìm kiếm cơ hội hợp tác hoặc thiết lập hoạt động riêng tại Việt Nam để nắm bắt thị trường đang phát triển,” chuyên gia RMIT nói.

RMIT dự báo, thị trường xe điện tại Việt Nam có thể đạt quy mô 5-7 tỷ USD sau 5 năm nữa. Nhu cầu pin xe điện sẽ tăng cao, tạo ra cơ hội đầu tư vào các cơ sở sản xuất và tái chế pin. Nhu cầu cũng ngày càng tăng đối với các linh kiện chuyên dụng, mang lại cơ hội cho nhà cung cấp trong nước cũng như nước ngoài.

Xe điện đang trở nên phổ biến hơn ở Việt Nam. Nguồn: VinFast.

Ông Sơn cũng cho rằng, sự thành công của xe điện tại Việt Nam có thể thúc đẩy đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, có khả năng thu hút các quỹ đầu tư mạo hiểm tập trung vào những lĩnh vực công nghệ liên quan, như công nghệ lái tự động, hệ thống xe thông minh và công nghệ pin tiên tiến. Xa hơn sẽ là cơ hội đầu tư vào các dịch vụ mang tính chất hệ sinh thái, như hỗ trợ, bảo trì, đổi pin và quản lý đội xe điện, xe điện tự động.

Còn nhiều thách thức

Tuy nhiên, theo TS Trương Quang Dũng, Giảng viên ngành Quản lý chuỗi cung ứng và logistics, Đại học RMIT Việt Nam, những thách thức về hạ tầng trạm sạc và năng lực lưới điện tại Việt Nam vẫn còn là một vấn đề không nhỏ.

Hạ tầng trạm sạc và năng lực lưới điện tại Việt Nam vẫn đang là thách thức không nhỏ. Nguồn: VinFast.

Hiện tại, VinFast là đơn vị duy nhất cung cấp trạm sạc. Với quy hoạch 150.000 cổng sạc thì hãng này sẽ đạt tỉ lệ 15 cổng sạc trên 10.000 người, cao hơn Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, vẫn còn lo ngại về phân bổ hạ tầng, khi nhiều người tiêu dùng cho rằng trạm sạc chưa đủ phổ biến.

Một thách thức lớn là lưới điện Việt Nam có thể khó đáp ứng nhu cầu năng lượng tăng lên khi số lượng xe điện tăng. Cơ sở hạ tầng lưới điện hiện tại, đặc biệt là ở các khu vực đô thị, thiếu năng lực và độ tin cậy để hỗ trợ sự gia tăng nhanh chóng của xe điện nếu không có các nâng cấp lớn. Để đáp ứng nhu cầu tương lai, các khoản đầu tư lớn vào năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời sẽ là điều thiết yếu"

TS Trương Quang Dũng, Đại học RMIT Việt Nam

Sự hỗ trợ từ Chính phủ

Bên cạnh việc nâng cấp cơ sở hạ tầng lưới điện, sự khuyến khích của Chính phủ hướng về năng lượng xanh, nâng cao hơn nữa khả năng cạnh tranh của ngành ô tô điện trong nước là rất cần thiết. Theo TS Irfan Ulhaq, Giảng viên ngành Quản lý chuỗi cung ứng và logistics, Đại học RMIT Việt Nam, một khuôn khổ hỗ trợ toàn diện từ chính phủ có thể là chìa khóa để thúc đẩy sự chuyển đổi này.

“Trọng tâm chính cần hướng đến là phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ mạnh mẽ. Ưu đãi của Chính phủ nên ưu tiên thiết lập chuỗi cung ứng tiên tiến cho xe điện và xe hybrid. Đồng thời, đầu tư vào sản xuất thép và các ngành công nghiệp vật liệu sẽ tăng cường tính độc lập trong sản xuất, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu,” TS Ulhaq nhận định.

Vị chuyên gia này cũng cho rằng, việc tạo ra các cụm công nghiệp ô tô chiến lược là một bước quan trọng khác, đóng vai trò như các trung tâm phát triển - ứng dụng tập trung các nhà sản xuất, nhà cung cấp và tổ chức nghiên cứu.

Theo ông Ulhaq, tiến bộ công nghệ cũng cần được hỗ trợ đáng kể thông qua các khoản tài trợ nghiên cứu và ưu đãi thuế, đặc biệt là đối với các công nghệ cốt lõi trong hệ thống truyền động, động cơ và hệ thống điện. Cách tiếp cận này sẽ định vị chiến lược Việt Nam trong thị trường xe thân thiện với môi trường và đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng nghiêm ngặt.

“Chính phủ cần thiết lập các khuôn khổ quy định rõ ràng, cung cấp hỗ trợ có mục tiêu và đầu tư vào phát triển nguồn nhân lực. Thúc đẩy quan hệ đối tác quốc tế chiến lược, đồng thời bảo vệ lợi ích trong nước thông qua các thỏa thuận thương mại được xây dựng cẩn thận cũng như các chương trình xúc tiến xuất khẩu. Đó sẽ là yếu tố thiết yếu để Việt Nam nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường khu vực về xe điện”

TS Irfan Ulhaq, Đại học RMIT Việt Nam

Hãng xe thuần điện số một Việt Nam công bố kết quả kinh doanh quý 3

Trong một diễn biến liên quan, ngày 26/11 vừa qua, VinFast Auto Ltd (Nasdaq: VFS) công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý 3/2024, với tổng doanh thu đạt 12.326 tỷ đồng, tăng 42,2% so với quý 2 và 49,3% so với cùng kỳ năm 2023.

Trong kỳ, công ty ghi nhận khoản lỗ gộp 2.957 tỷ đồng, giảm 45,6% so với quý 2 năm nay. Biên lợi nhuận gộp cải thiện còn âm 24% so với mức âm 62,7% trong quý trước và mức âm 27% cùng kỳ năm 2023.

Sau khi khấu trừ các chi phí, VinFast ghi nhận khoản lỗ ròng ở mức 13.251 tỷ đồng trong quý 3/2024, giảm 29,4% so với quý trước và giảm 14,8% so với cùng kỳ năm 2023.

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Giám đốc Tài chính VinFast, khẳng định: "VinFast đạt kết quả kinh doanh tốt trong quý 3/2024 nhờ doanh thu tăng trưởng mạnh, biên lợi nhuận cải thiện do lỗ gộp và lỗ ròng đều thu hẹp đáng kể. Lợi ích từ gia tăng quy mô, tối ưu chi phí sản xuất và tối ưu chi phí nguyên vật liệu đã tạo ra những tác động tích cực đối với biên lãi gộp và sẽ là động lực chính trên con đường đạt lợi nhuận."

"Tình hình thanh khoản nói chung của VinFast được cải thiện nhờ các khoản vay dự kiến từ Vingroup và khoản tài trợ dự kiến từ doanh nhân sáng lập của chúng tôi, tổng cộng 3,5 tỷ USD từ giờ cho tới năm 2026, như mới công bố hôm 12/11 vừa qua," bà Lan Anh cho biết.

Trong tháng cuối của quý 3/2024, với việc bàn giao số lượng xe lớn tại thị trường Việt Nam, VinFast đã trở thành thương hiệu bán chạy nhất và khẳng định vị thế số một ở thị trường nội địa. Đây là lần đầu tiên một công ty sản xuất ô tô thuần điện vượt qua tất cả thương hiệu quốc tế và chiếm thị phần hàng đầu tại Việt Nam.

Không "ngủ quên" trên thành công tại thị trường nội địa, VinFast vẫn đang bám sát kế hoạch mở rộng toàn cầu. Tính đến ngày 31/10/2024, mạng lưới bán lẻ của thương hiệu này trên toàn cầu đã đạt quy mô 173 showroom ô tô, 160 showroom và xưởng dịch vụ xe máy điện, bao gồm cả showroom của VinFast và đại lý.

Việc mở rộng và đẩy mạnh mô hình bán hàng sang kênh đại lý cũng đã mang lại những kết quả khả quan cho VinFast trong 10 tháng qua, đặc biệt là tại thị trường Bắc Mỹ.

VinFast bắt đầu bàn giao mẫu xe VF 9 ở Mỹ và Canada trong tháng 11. Nguồn: VinFast.

VinFast cũng hoạt động sôi nổi tại thị trường ASEAN trong các tháng gần đây. Tại Indonesia, VinFast đã bàn giao mẫu xe VF e34 và VF 5 tay lái nghịch và chuẩn bị đưa nhà máy tại Subang vào hoạt động trong năm 2025. Tính đến ngày 31/10/2024, VinFast đã hoàn tất mở cửa 17 cửa hàng đại lý phủ khắp 15 thành phố nước này.

Tại Philippines, VinFast đã mở bán mẫu xe VF 3, VF 5 và VF 7. Tính đến ngày 31/10/2024, VinFast có 8 cửa hàng đại lý tại 6 thành phố Philippines.

Điểm nhấn của VinFast trong 10 tháng đầu năm 2024 là việc công ty chính thức ra mắt thương hiệu tại Trung Đông vào tháng 10 và mở đại lý đầu tiên tại UAE, tọa lạc tại trung tâm "thành phố vàng" Dubai .

Với những kết quả đạt được trong 3 quý vừa qua, nhà sản xuất xe điện "Made in Vietnam" lạc quan về kết quả kinh doanh trong quý 4, đặc biệt là tại các thị trường trọng điểm như Việt Nam và Bắc Mỹ, với mục tiêu hoàn thành bàn giao 80.000 xe điện trong năm 2024.

"Chúng tôi kỳ vọng kết thúc năm 2024 với kết quả tươi sáng, đạt mục tiêu giao 80.000 xe đã đặt ra trước đó, nhờ đà tăng trưởng trong quý 3 vẫn mạnh mẽ trong quý 4. Sản xuất xe điện chất lượng cao là một nhiệm vụ không dễ dàng, đòi hỏi sự quyết tâm và kiên trì vượt qua thách thức. Mỗi ngày, chúng tôi không ngừng cải tiến cách tạo ra những chiếc xe điện mạnh mẽ và thông minh, đóng vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng di chuyển xanh. Đó là một con đường không bằng phẳng, nhưng chúng tôi vẫn giữ quyết tâm cao độ và niềm tin rằng tương lai điện hóa là điều tất yếu,” bà Lê Thị Thu Thủy, Chủ tịch HĐQT VinFast bày tỏ.