Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với UBND TP Hà Nội và các Bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô. Ảnh: VGP.

Tại cuộc họp, theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, các đại biểu đã đánh giá nhu cầu thực tế về nhà ở cho thuê tại Thủ đô theo từng phân khúc, từng nhóm đối tượng; làm rõ khoảng cách giữa nhu cầu và năng lực cung ứng hiện nay; nguyên nhân khách quan, chủ quan.

Cùng với đó, trao đổi về mô hình, cách làm để phát triển nhà ở cho thuê; xác định các giải pháp về thủ tục; cơ chế huy động nguồn lực, đặc biệt là dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn; làm rõ vai trò của các công cụ tín dụng ưu đãi; đề xuất các nội dung cần đưa vào việc sửa đổi, bổ sung các luật liên quan để tạo hành lang pháp lý đồng bộ, ổn định.

Chọn Hà Nội để bàn sâu, bàn kỹ, làm trước, làm điểm

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, cuộc họp đã đồng thuận, thống nhất rất cao về cách tiếp cận để tiếp tục kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, hoàn thiện cơ chế, chính sách và triển khai các nhiệm vụ phát triển nhà ở cho thuê.

Thủ tướng nêu rõ, phát triển nhà ở thương mại phân khúc phù hợp với khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, được khẳng định nhất quán qua Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư và mới đây là Thông báo số 64-TB/VPTW.

Trong đó, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê là định hướng chiến lược, có ý nghĩa căn bản, làm thay đổi tư duy về phát triển thị trường nhà ở của nước ta trong giai đoạn tới.

Theo Thủ tướng, Hà Nội là Thủ đô, là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, là một trong những đô thị có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất cả nước.

Thủ tướng nêu rõ, phát triển nhà ở thương mại phân khúc phù hợp với khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Ảnh: VGP.

Việc lựa chọn Hà Nội để bàn sâu, bàn kỹ, thống nhất phương án cụ thể khả thi để làm trước, làm điểm về phát triển nhà ở cho thuê chính là để rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế chính sách nhanh, đồng bộ; đồng thời làm cơ sở để nhân rộng ra các đô thị lớn khác và các vùng kinh tế trọng điểm.

Các đại biểu đánh giá trong thời gian qua, công tác phát triển nhà ở xã hội nói chung và nhà ở cho thuê nói riêng đã đạt được những kết quả tích cực. Thể chế, chính sách được hoàn thiện một bước; thủ tục đầu tư, xây dựng được đơn giản hóa; đối tượng thụ hưởng được mở rộng; nguồn cung nhà ở xã hội tăng đáng kể. Hà Nội đã hoàn thành vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025 và đang triển khai khối lượng lớn dự án cho giai đoạn tới.

Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ, phải thẳng thắn nhận diện những tồn tại, điểm nghẽn, đặc biệt là thị trường nhà ở còn lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn có giá phù hợp với thu nhập của người dân còn rất hạn chế. Cùng với đó, một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.

Nhận định đây là những vấn đề không thể giải quyết trong một sớm một chiều nhưng phải bắt tay vào làm ngay, làm quyết liệt, không thể trì hoãn, trên cơ sở quán triệt sâu sắc kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64-TB/VPTW, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh một số quan điểm chỉ đạo lớn để các Bộ, ngành và thành phố Hà Nội thống nhất nhận thức và hành động.

Thứ nhất, phải chuyển mạnh tư duy về nhà ở: Từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại, sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý.

"Nếu chúng ta phát triển tốt phân khúc nhà ở cho thuê thì sẽ lan tỏa tới các phân khúc khác, nhu cầu sở hữu nhà cũng sẽ giảm rất nhiều," Thủ tướng nói.

Thứ hai, Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, trong đó có chính sách đất đai, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch. Doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.

Thứ ba, phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư. Ưu tiên gắn nhà ở cho thuê với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.

Thứ tư, huy động đa dạng nguồn lực, nguồn vốn nhà nước rất quan trọng nhưng không chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước. Tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng. Sử dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường.

Thứ năm, kiên quyết, kiên trì xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả; phòng, chống lãng phí gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các đối tượng hưởng chính sách ưu tiên; kiên quyết ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.

Khởi công một số dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6

Thủ tướng nêu một số định hướng giải pháp cần tập trung thực hiện để hiện thực hóa các quan điểm chỉ đạo nêu trên:

Với UBND TP Hà Nội, Quy hoạch Thủ đô Hà Nội được định hướng phát triển "các khu đô thị đa mục tiêu", đồng thời, Luật Thủ đô đã trao quyền cho Hà Nội được quyết định thí điểm cơ chế, chính sách mới.

Do đó, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, phải đi tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn và quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê.

UBND TP báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 6/2026. Thủ tướng nêu rõ, các cơ chế thí điểm của Hà Nội nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước.

Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, phải đi tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn và quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê. Ảnh: VGP.

Thủ tướng yêu cầu Hà Nội chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở của những người sinh sống, làm việc tại Hà Nội, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan Trung ương.

Thành phố phấn đấu thực hiện khởi công một số dự án trong tháng 6.2026; sử dụng linh hoạt nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp chuyên nghiệp vận hành.

Đồng thời xây dựng Kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 7/2026, chủ động đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành nhà ở cho thuê gắn với chính sách phù hợp về giao đất, cho thuê đất.

Đối với Bộ Xây dựng, Thủ tướng nêu rõ, là cơ quan quản lý Nhà nước, tham mưu cao nhất của Chính phủ về lĩnh vực nhà ở, Bộ Xây dựng phải chủ động đề xuất kịp thời các chính sách mới, cơ chế tổng thể phát triển nhà ở cho thuê; để các địa phương phát triển nhà ở cho thuê và Bộ tiến hành kiểm tra, giám sát.

Nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là vấn đề có tính chất quyết định, lâu dài, thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách phải đi trước, Thủ tướng lưu ý, nghiên cứu kỹ định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách.

Đồng thời, Thủ tướng gợi ý một số nội dung cụ thể như nghiên cứu chính sách thuê nhà từ 15 - 20 năm và dài hơn; các dự án nhà ở thương mại phải dành một tỷ lệ nhất định để xây nhà cho thuê… Cùng với đó, đề xuất cơ chế tài chính cụ thể để Nhà nước tham gia và các phương án, hình thức đầu tư phù hợp để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, phát triển nhà ở cho thuê dài hạn.

Thủ tướng cũng yêu cầu xác định các giải pháp đột phá về thủ tục đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng theo cơ chế "một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn" đúng tinh thần chỉ đạo tại Thông báo số 64-TB/VPTW; gắn với trách nhiệm và thời hạn cụ thể.

Đặc biệt phải khẩn trương đề xuất quy trình chuẩn, nhanh, gắn với nhiệm vụ, trách nhiệm cao cho từng cơ quan liên quan như: rà soát quy hoạch gắn với giao đất không thu tiền sử dụng đất, bảo đảm hạ tầng, cơ chế triển khai xây dựng, cơ chế quản lý, vận hành, đối tượng thuê, giá thuê phù hợp bảo đảm đáp ứng nhu cầu thuê dài hạn.

Các đại biểu tham dự cuộc họp. Ảnh: VGP.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các Bộ ngành, cơ quan, liên quan tập trung cao độ cho việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản theo định hướng tại Thông báo số 64-TB/VPTW, khẩn trương cụ thể hóa các chủ trương, chính sách, trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026), báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026 để báo cáo cấp có thẩm quyền.

Thủ tướng cũng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, UBND TP Hà Nội và các cơ quan có liên quan khẩn trương ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê, đặc biệt là tiêu chuẩn an toàn, phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa; hoàn thành trong tháng 7/2026.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng chủ động phối hợp với các địa phương, trước hết là Hà Nội, TP HCM, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo phân khúc làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung - cầu.

Bộ cần chủ trì phối hợp với các Bộ, cơ quan và các địa phương để nghiên cứu đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026.

Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê, hoàn thành trong tháng 6/2026.

Đồng thời, phối hợp với Bộ Tài chính, các Bộ, ngành và các địa phương rà soát tổng thể, tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công, trong đó có quỹ nhà ở thuộc sở hữu của nhà nước (nhà công vụ, nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân, nhà ở xã hội...).

Đề xuất cơ chế khai thác, quản lý theo hướng chuyên nghiệp, công khai, minh bạch, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026. Tài sản của các Bộ, ngành Trung ương trên địa bàn Hà Nội nếu không sử dụng hiệu quả thì cũng nghiên cứu bàn giao cho Hà Nội để sử dụng hiệu quả hơn.

Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hướng dẫn theo thẩm quyền cơ chế hạch toán nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền, phương án bảo toàn vốn khi sử dụng đầu tư phát triển nhà ở cho thuê và cơ chế ưu đãi tài chính, thuế đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia; hoàn thành trong tháng 7/2026.

Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ chính sách tín dụng ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng lãi suất ổn định, thời hạn vay phù hợp với chu kỳ hoàn vốn của dự án; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026 trường hợp cần thiết, Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại hoặc cơ chế linh hoạt về hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại.

Phát triển nhà ở cho thuê là một việc khó, rất thách thức, đây không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là vấn đề an sinh xã hội, vấn đề niềm tin của nhân dân vào sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước; với sự lãnh đạo sâu sát của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Bộ Chính trị, sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, nếu chúng ta quyết tâm và triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp thì chắc chắn sẽ thành công.

Thủ tướng Lê Minh Hưng

Thủ tướng đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp chặt chẽ với Hà Nội về quỹ đất và đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang. Các địa phương có đô thị lớn chủ động nghiên cứu kinh nghiệm của Hà Nội, để sớm nhân rộng mô hình, triển khai ở các địa phương.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tiếp tục trực tiếp chỉ đạo các công việc liên quan.