Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên. Ảnh: Media Quốc hội.

Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu và giải trình dự thảo nghị quyết.

Nghị quyết gồm 16 điều, đặt nền tảng quan trọng để phát triển năng lượng bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.

Về phát triển dự án điện hạt nhân mô đun nhỏ (SMR), nghị quyết khuyến khích doanh nghiệp Nhà nước và tư nhân tham gia nghiên cứu đầu tư, phát triển. Tuy nhiên, việc phát triển phải đảm bảo an ninh, an toàn hạt nhân, phù hợp quy định về năng lượng nguyên tử và pháp luật khác. Từng thời kỳ căn cứ nhu cầu sẽ phát triển và thương mại hóa công nghệ, Chính phủ ban hành cơ chế đầu tư.

Về phát triển dự án điện gió ngoài khơi, theo nghị quyết, doanh nghiệp được sử dụng nguồn kinh phí để thực hiện khảo sát dự án và được hạch toán vào chi phí nếu không có nhà đầu tư trúng thầu. Dự án điện gió ngoài khơi bán điện lên hệ thống được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư mà không phải qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Song, các dự án này phải đáp ứng các điều kiện như quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, tài nguyên môi trường biển, hải đảo, hàng hải, dầu khí; có trong quy hoạch và dự kiến vận hành giai đoạn 2025-2030.

Nghị quyết quy định, Thủ tướng sẽ chấp thuận chủ trương đầu tư cho dự án. Trong khi đó, giá điện của dự án không cao hơn mức giá tối đa của khung giá điện gió ngoài khơi tại năm đàm phán.

Cũng theo cơ chế này, giá điện (qua lưới kết nối riêng hay lưới quốc gia) đều do bên bán và bên mua tự thỏa thuận. Đối tượng tham gia được mở rộng tới các đơn vị bán lẻ điện ở khu công nghiệp, công nghệ cao, khu đô thị, thương mại tự do...

Với cơ chế mua bán điện trực tiếp, giá điện tại hợp đồng mua bán điện thông qua lưới điện kết nối riêng hay lưới điện quốc gia sẽ đều do bên bán và bên mua điện đàm phán, thỏa thuận.

Nghị quyết mở rộng đối tượng được trực tiếp tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp tại các đơn vị bán lẻ điện ở khu công nghiệp, công nghệ thông tin, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu đô thị và khu thương mại tự do.

Với các dự án dầu khí, than quan trọng cấp bách của quốc gia, không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, nghị quyết nêu.

Với những dự án đang triển khai, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng được tiếp tục thực hiện song song trong trường hợp có điều chỉnh về quy hoạch, kế hoạch có liên quan. Thẩm quyền quyết định dự án sẽ do chủ tịch UBND tỉnh quyết định.

Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 và thực hiện hết ngày 31/12/2030.