Thông tin trên được Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến nêu tại buổi thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự, diễn ra chiều 27/5.

Theo Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, việc bổ sung thẩm quyền cho trưởng, phó công an xã làm điều tra viên thẩm quyền điều tra, khởi tố xuất phát từ yêu cầu thực tiễn. Sau khi bỏ cấp công an huyện, hoạt động điều tra tại cơ sở gặp nhiều vướng mắc, đòi hỏi phải điều chỉnh. Trước đây công an xã chỉ được giao một số nhiệm vụ, nhưng chưa phải thực hiện nhiệm vụ điều tra.

Viện trưởng Nguyễn Huy Tiến đồng tình với ý kiến của đại biểu về việc phải tăng cường năng lực cho lực lượng công an xã khi giao thẩm quyền điều tra, khởi tố các vụ án, "lực lượng điều tra viên ở công an xã tới đây được tăng cường từ cấp tỉnh, cấp huyện".

Ông cũng dẫn báo cáo của Bộ Công an "sẽ bố trí số lượng khoảng 30 - 40 cán bộ công an, thậm chí những địa bàn trọng điểm như Hà Nội, TP HCM, những xã phường lớn có thể từ 50 - 60 cán bộ công an và số lượng điều tra viên có thể từ 6 - 7 hoặc từ 8 -10".

Cũng theo Viện trưởng, dự thảo Luật chỉ quy định điều tra viên trung cấp trở lên là Phó, Trưởng công an xã được thực hiện một số thẩm quyền do Thủ trưởng cơ quan điều tra cấp tỉnh ủy quyền trực tiếp và người này được chỉ huy các điều tra viên ở công an xã, chứ không phải ở xã chỉ có một điều tra viên.

Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến. Ảnh: Media Quốc hội

Trước đó, nêu ý kiến thảo luận tại hội trường, đại biểu Phạm Văn Hòa - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cho biết, hoạt động điều tra hiện nay đang gặp khó khăn khi cấp xã phải mang hồ sơ lên công an tỉnh để trình duyệt. Hồ sơ phải được phó thủ trưởng cơ quan điều tra xem xét kỹ càng rồi mới ký, sau đó lại chuyển qua Viện Kiểm sát phê chuẩn.

"Sau khi nhập tỉnh, tôi thấy cực kỳ khó khăn, nếu ở xã có chuyện xảy ra, phải đem hồ sơ lên công an tỉnh. Như tôi ở Đồng Tháp, nhập với Tiền Giang, thủ phủ ở Mỹ Tho, công an tỉnh sẽ đóng ở Mỹ Tho. Như vậy, vụ việc xảy ra tại Đồng Tháp phải đi hàng trăm cây số tới công an tỉnh phê duyệt hồ sơ. Khi đó sự việc đã xong, hiện trường đã mất, tội phạm có khi đã trốn thoát," đại biểu nêu vấn đề.

Trước thực tiễn, đại biểu đoàn Đồng Tháp kiến nghị tăng cường cho hoạt động điều tra của công an xã. "Nên chăng chúng ta tổ chức cơ quan điều tra khu vực để có sự tương đồng trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử. Dù có thể sẽ tăng thêm biên chế nhưng tôi nghĩ sẽ không nhiều," ông Phạm Văn Hoà nói.

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ - Đoàn ĐBQH TP HCM. Ảnh: Media Quốc hội.

Đồng tình với ý kiến cần tăng năng lực điều tra cấp cơ sở để đảm bảo kịp thời giải quyết sự việc, đại biểu Nguyễn Thị Lệ - Đoàn ĐBQH TP HCM đề nghị cần rà soát kỹ lưỡng và quy định thật cụ thể, chặt chẽ thẩm quyền của lực lượng này sao cho phù hợp với năng lực của công an cấp xã và đảm bảo hiệu quả thực chất trong công tác phòng, chống tội phạm.

"Giao thêm thẩm quyền cho công an cấp xã phải đi đôi với việc xác định rõ các tiêu chuẩn về năng lực, trình độ chuyên môn pháp lý tối thiểu đối với các điều tra viên, không chỉ đơn thuần là bố trí điều tra viên từ cấp tỉnh về mà còn cần có chương trình đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu, đặc biệt là các kỹ năng điều tra cơ bản, thu thập và đánh giá chứng cứ, đồng thời cơ chế kiểm soát quyền lực phải được đặc biệt chú trọng," bà Nguyễn Thị Lệ lưu ý và đề xuất, trước mắt có thể thí điểm ở một số địa bàn có điều kiện trước khi áp dụng rộng rãi.