Ngày 28/4, tại Brunei, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Liên minh châu Âu (EU) lần thứ 25 được tổ chức với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao và đại diện các nước ASEAN và 27 quốc gia thành viên EU. Đoàn Việt Nam do Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dẫn đầu tham dự hội nghị.

Sớm triển khai Hiệp định Vận tải Hàng không Toàn diện ASEAN - EU (CATA)

Các Bộ trưởng ASEAN và đại diện EU trước phiên khai mạc hội nghị. Ảnh: BNG

Tại hội nghị, các Bộ trưởng chia sẻ quan ngại sâu sắc về những diễn biến nhanh chóng và phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, trong đó có tình hình các cuộc xung đột trên thế giới, với những tác động sâu rộng đến kinh tế, thương mại, năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các nước nhấn mạnh ASEAN và EU chia sẻ tầm quan trọng và lợi ích chung trong việc duy trì hoà bình, và ổn định cho phát triển, củng cố các thể chế đa phương và Liên Hợp Quốc, thúc đẩy đối thoại, lòng tin, tuân thủ luật pháp quốc tế, giải quyết hòa bình các tranh chấp, cũng như hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng và an ninh biển.

Trên cơ sở những tiến triển tích cực của quan hệ và hợp tác ASEAN - EU thời gian qua, các nước nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác hai bên về kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng, kết nối số…

Hai bên thống nhất sẽ sớm đưa vào triển khai Hiệp định Vận tải Hàng không Toàn diện ASEAN - EU (CATA) - hiệp định vận tải hàng không đầu tiên giữa hai tổ chức khu vực trên thế giới, nhằm tăng cường kết nối giữa người dân và nền kinh tế hai khu vực, và thúc đẩy hợp tác về kinh tế số trên cơ sở Hiệp định khung ASEAN về kinh tế số (DEFA).

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khai thác hiệu quả các thỏa thuận thương mại tự do (FTA) như FTA của EU với Việt Nam và Singapore, ASEAN và EU cũng đặt mục tiêu xây dựng một FTA giữa ASEAN - EU trong dài hạn.

Các nước cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, quản lý thiên tai, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, giáo dục, giao lưu nhân dân… trên cơ sở các chương trình hợp tác và sáng kiến hỗ trợ của EU dành cho ASEAN, bao gồm Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway), Chương trình Kết nối Bền vững ASEAN - EU (SCOPE), Sáng kiến Xanh ASEAN - EU.

Nghiên cứu nâng cấp quan hệ ASEAN - EU lên Đối tác Chiến lược toàn diện

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tại hội nghị. Ảnh: BNG

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam và ASEAN coi trọng quan hệ đối tác với EU, ủng hộ tăng cường hợp tác toàn diện, thực chất và hiệu quả giữa ASEAN và EU.

Bộ trưởng nhấn mạnh hai khu vực và hai tổ chức có nhiều lợi ích chiến lược chung và quan điểm tương đồng trên nhiều vấn đề quan trọng, đồng thời đều là những mô hình hội nhập khu vực thành công, do đó việc ASEAN và EU tiếp tục tăng cường phối hợp và hợp tác có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh khu vực và thế giới hiện nay.

Bộ trưởng đề nghị hai bên tăng cường đối thoại chiến lược, hiểu biết lẫn nhau, phối hợp trong phòng ngừa, quản lý và ứng phó thách thức chung, cũng như trao đổi về các phương thức, lĩnh vực hợp tác mới như hướng tới xây dựng một FTA liên khu vực, đẩy nhanh việc phê chuẩn đưa CATA vào triển khai và thông qua Bộ Quy tắc Thương mại Số ASEAN - EU trong năm 2026.

Kết thúc hội nghị, hai bên đã thông qua Tuyên bố chung phản ánh các nội dung và kết quả trao đổi tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - EU lần thứ 25.

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN - EU vào năm 2027, hai bên nhất trí phối hợp tổ chức Hội nghị Cấp cao kỷ niệm tại Singapore. ASEAN và EU cũng sẽ nghiên cứu khả năng nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện trong thời gian tới. Các nước EU khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt cũng như tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.