Tại họp báo Chính phủ thường kỳ sáng ngày 3/10, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhận được câu hỏi về tình trạng nâng giá thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập khẩu về Việt Nam, như vụ án Việt Mỹ xảy ra gần đây? Bộ có giải pháp gì để chi phí thuốc, trang thiết bị y tế, nhất là hàng nhập khẩu được kê khai đúng, đủ, nhằm giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh?

Trả lời, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập khẩu về Việt Nam đã bị nâng giá tại nước ngoài. Bộ Y tế đang trao đổi với cơ quan chức năng để cung cấp thông tin về vấn đề này.

Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà trả lời tại họp báo. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, việc quản lý giá thiết bị y tế và thuốc nhập khẩu hiện được phân định trách nhiệm theo từng khâu, từ giá nhập khẩu, giá kê khai đến đấu thầu, mua sắm và cuối cùng là sử dụng, thanh toán tại các cơ sở y tế.

Đối với thiết bị y tế, hiện việc quản lý thực hiện theo Nghị định số 98/2021/NĐ-CP. Thiết bị được phân loại theo mức độ rủi ro thành 4 loại A, B, C và D. Với thiết bị loại A, B, doanh nghiệp tự công bố; đối với loại C, D, Bộ Y tế cấp số lưu hành.

Thứ trưởng cho biết số lượng thiết bị y tế lưu hành hiện rất lớn và đa dạng, từ máy móc, thiết bị đến các dụng cụ y tế nhỏ, thiết bị thông minh và dụng cụ sinh học.

Theo pháp luật hiện hành, Nhà nước không thực hiện cơ chế định giá đối với toàn bộ thiết bị y tế. Giá thiết bị được quản lý theo pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và các quy định có liên quan.

Ở khâu nhập khẩu, áp dụng đối với cả thiết bị y tế và thuốc, tổ chức, cá nhân nhập khẩu có trách nhiệm khai báo và chịu trách nhiệm về tính chính xác của giá trị khai báo. Việc kiểm tra và xác định trị giá hải quan được thực hiện theo pháp luật về hải quan và thuế.

Đề cập trực tiếp đến trường hợp nâng giá thiết bị thông qua các khâu trung gian ở nước ngoài, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho rằng, nếu có hành vi tạo lập khâu trung gian ở nước ngoài để nâng giá thiết bị nhập khẩu, khi hàng hóa được đưa vào Việt Nam, việc phát hiện, xác minh và xử lý phải xem xét theo pháp luật về hải quan, thuế, kế toán và các quy định liên quan.

“Việc này đòi hỏi có sự phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, thuế, hải quan và các Bộ ngành có liên quan,” Thứ trưởng nói.

Sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu giá thiết bị y tế

Về giải pháp thời gian tới, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ Y tế dự kiến tham mưu Chính phủ sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến quản lý thiết bị y tế và dược.

Một trong những định hướng được Bộ Y tế đưa ra là quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo đến sử dụng, thu hồi và tiêu hủy.

Bộ Y tế cũng sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu quản lý thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu từ số lưu hành, phân phối đến giá, báo giá niêm yết khi thiết bị vào Việt Nam. Theo Thứ trưởng, cơ sở dữ liệu này sẽ giúp các đơn vị mua sắm có thêm thông tin tham khảo.

Các giải pháp khác được Thứ trưởng đề cập là công khai danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh trên một cổng thông tin, qua đó giúp các cơ sở y tế có thêm thông tin về giá thiết bị y tế tại Việt Nam; tiếp tục nghiên cứu áp dụng cơ chế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với một số nhóm sản phẩm, thiết bị đặc thù, nhất là thiết bị y tế đắt tiền, thiết bị có tính độc quyền hoặc chỉ có một hãng cung cấp tại Việt Nam.

Bộ Y tế cũng dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án quản lý thiết bị y tế, trong đó ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm hoàn thiện công tác quản lý.

Tăng cường mua sắm tập trung

Đối với thuốc, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết giá được quản lý, giám sát theo cả vòng đời, từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến mua sắm và sử dụng tại các cơ sở y tế.

Ngay từ đầu vào, cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn; cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố. Bộ Y tế thực hiện rà soát mức giá này so với giá thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu của chính loại thuốc đó.

Kết quả trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Theo Thứ trưởng, cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia thời gian qua đã giúp tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ đồng.

Thời gian tới, Thứ trưởng cho biết Bộ Y tế sẽ tăng cường mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia, nhất là những nhóm thuốc được sử dụng nhiều tại các cơ sở y tế như thuốc kháng sinh, đồng thời áp dụng đàm phán giá nhằm tiết kiệm chi phí ngân sách Nhà nước.

Bộ cũng định hướng thúc đẩy sản xuất thuốc trong nước, nhất là thuốc biệt dược gốc và thuốc sinh học thông qua chuyển giao công nghệ; đồng thời đẩy mạnh xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về dược và thiết bị y tế.

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, mục tiêu cuối cùng là nâng cao hiệu quả quản lý, đưa thuốc chất lượng với giá phù hợp đến người dân nhưng đồng thời không để đứt gãy chuỗi cung ứng, bảo đảm cung cấp đầy đủ thiết bị y tế và thuốc thiết yếu.

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu: Tự chủ bệnh viện tạo gánh nặng cho nhân viên y tế cơ sở

Hơn 800.000 tỷ đồng cho Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030

Khởi tố Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn về tội nhận hối lộ

Ông Nguyễn Tri Thức thôi giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế