Báo cáo Tình hình Thị trường ASEAN của Climate Bond với sự hỗ trợ của HSBC vừa chính thức ra mắt kỳ thứ năm, phân tích các mốc phát triển chính trên thị trường trái phiếu xanh và tài chính bền vững nói chung tại sáu nước ASEAN, bao gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam trong năm 2022.
Quy mô giao dịch trái phiếu lớn và kỳ hạn dài hơn
Báo cáo chỉ ra rằng, với khu vực ASEAN, thị trường nợ xanh, xã hội, bền vững, liên kết bền vững và chuyển đổi (green, social, and sustainability - GSS+) trong năm 2022 chứng kiến sự sụt giảm 32% so với cùng kỳ năm trước, phù hợp với xu hướng chung trên toàn cầu, sụt giảm 24%, xuống chỉ còn 858,5 tỷ USD năm 2022.
Mặc dù vậy, lượng phát hành vẫn duy trì ở mức mạnh mẽ, cao gấp đôi so với năm 2020 và còn nhiều điểm tích cực đáng lưu ý như tăng phát hành trái phiếu chính phủ và một loạt sáng kiến phát triển chính sách và thị trường qua đó củng cố thêm khung pháp lý và chuyên môn.
Theo nhóm nghiên cứu, khu vực ASEAN đã chứng kiến sự gia tăng cả trong quy mô giao dịch lẫn kỳ hạn. Tỷ lệ giao dịch đạt quy mô tiêu chuẩn (500 triệu USD trở lên) tăng lên đáng kể (tăng 71% trong năm 2022 so với 52% năm 2021).
Năm 2022 cũng ghi nhận lần đầu tiên có trái phiếu bền vững kỳ hạn trên 20 năm (không bao gồm trái phiếu vĩnh viễn) được phát hành trong năm 2022. Singapore dẫn đầu trong hầu hết các mảng nợ, chiếm 63% tổng lượng phát hành cộng dồn và 60% lượng phát hành của năm 2022.
 |
Báo cáo cho biết, năm 2022 là một năm năng động của khu vực xét về các sáng kiến phát triển chính sách và thị trường với sự ra mắt của hệ thống Tiêu chuẩn Trái phiếu Liên kết Bền vững ASEAN. Bên cạnh đó, các quốc gia cũng đã tham vấn ý kiến nhiều bên về phiên bản đầu tiên của Hệ thống phân loại ASEAN (ASEAN Taxonomy).
Thị trường tài chính bền vững ASEAN đang ở thời điểm thay đổi quan trọng. Các đợt phát hành trái phiếu chính phủ đã trở thành quen thuộc ở ASEAN cho thấy sự quan tâm cao của các chính phủ trong khu vực trong việc phát triển thị trường.
Thêm nữa, với mức độ nhận thức gia tăng và tác động đối với hoạt động doanh nghiệp mạnh hơn nhờ những bước phát triển gần đây về chính sách và hệ thống phân loại, sự quan tâm của các chính phủ tạo tạo điều kiện thuận lợi cho tương lai mảng tài chính bền vững trong khu vực, ông Kelvin Tan đánh giá.
"Chúng ta cần giữ vững đà này và tiếp tục tận dụng mối quan hệ hợp tác công tư bền chặt trong khu vực, ví dụ như Thỏa thuận Hợp tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (Just Energy Transition Partnerships - JETP) ở Indonesia và Việt Nam, để có thêm nguồn tài chính rót vào hỗ trợ quá trình chuyển dịch hướng đến một tương lai cân bằng phát thải", ông Kelvin Tan đề xuất.
 |
| Singapore dẫn đầu nhưng một số quốc gia khác đã có lượng phát hành tăng vào năm 2022 |
Việt Nam chứng kiến sự đa dạng trong phát hành trái phiếu
Báo cáo ASEAN Sustainable Finance - State of the Market 2022 do tổ chức Climate Bonds Initiative và HSBC cũng cho thấy, Việt Nam đang chứng kiến sự đa dạng trong phát hành trái phiếu theo chủ đề trong những năm gần đây, cả về loại công cụ và chủ đề.
Các nỗ lực và chính sách hỗ trợ về tài chính bền vững được Chính phủ Việt Nam ủng hộ, với sự ra mắt của hướng dẫn quản trị rủi ro môi trường trong các hoạt động mở rộng tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bên cạnh đó là công bố chương trình quốc gia nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân phát triển kinh doanh bền vững tới năm 2025.
Trên nền tảng Thỏa thuận Chuyển dịch Năng lượng Công bằng với nguồn vốn ban đầu trị giá 15,5 tỷ USD, nhằm giúp ngành năng lượng Việt Nam chuyển dịch, Chính phủ cũng cam kết cải thiện khung pháp lý tài chính xanh của Việt Nam, để thúc đẩy sự quan tâm trong lĩnh vực này.
Về hoạt động phát hành, chỉ có các khoản vay (xanh và liên kết bền vững) được phát hành trong giai đoạn năm 2022, với 5 giao dịch đến từ các nhà phát hành khác nhau.
Giao dịch lớn nhất là khoản vay xanh trị giá 500 triệu USD của công ty sản xuất và thương mại VinFast (một công ty con của tập đoàn Vingroup JSC), giao dịch thứ hai của công ty này sau khoản vay xanh 400 triệu USD năm 2021.
Một công ty con khác của Vingroup là Vinpearl JSC cũng gia nhập thị trường với một trái phiếu bền vững trị giá 425 triệu phát hành năm 2021, trái phiếu bền vững duy nhất ở Việt Nam từ trước tới nay.
Ông Tim Evans - Tổng Giám đốc HSBC Việt Nam chia sẻ, trong bối cảnh các nền kinh tế trong ASEAN đều phải đối mặt với các nguy cơ của biến đổi khí hậu, bao gồm cả những rủi ro vật chất lẫn rủi ro chuyển đổi, đầu năm 2022, HSBC đã công bố cam kết hỗ trợ thu xếp lên đến 12 tỷ USD tài chính bền vững trực tiếp và gián tiếp cho Việt Nam và các doanh nghiệp tới năm 2030.
Năm 2023, HSBC tham gia Nhóm làm việc chuyên trách của Liên minh Tài chính Glasgow vì Cân bằng Phát thải để tiếp tục phối hợp cùng Chính phủ Việt Nam giúp huy động nguồn vốn nhằm hỗ trợ Thỏa thuận Hợp tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng của Việt Nam.
Cùng với những nỗ lực và chính sách về tài chính bền vững được chính phủ các nước ASEAN ủng hộ, chúng tôi lạc quan rằng thị trường tài chính bền vững của ASEAN và Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển trong những năm tới.
