Thủ tướng Campuchia Hun Manet phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Phnom Penh Post

Khmer Times ngày 21/6 đưa tin, Thủ tướng Campuchia Hun Manet ngày 20/6 đã chủ trì lễ kỷ niệm 47 năm “Hành trình tiến tới đánh đổ chế độ diệt chủng Pol Pot” tại khu di tích lịch sử quân sự Techo Koh Thmar X16 ở huyện Memot, tỉnh Tbong Khmum. Đây là lần đầu tiên ông Hun Manet chủ trì buổi lễ với tư cách Thủ tướng.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Hun Manet tuyên bố: “Hôm nay là một sự kiện lịch sử mà chúng ta không nên quên. Thay vào đó, chúng ta nên học hỏi và tiếp tục bảo vệ hòa bình vì sự phát triển của Campuchia”.

Thủ tướng Hun Manet và lãnh đạo cấp cao Chính phủ Campuchia dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ. Ảnh: Fresh News

“Chúng ta sẽ luôn ghi nhớ sự tham gia của Quân tình nguyện Việt Nam và các chuyên gia đã giúp đỡ Campuchia trong sự nghiệp giải phóng dân tộc,” Thủ tướng Hun Manet nhấn mạnh. Ông nói thêm rằng đây là một sự thật lịch sử mà người dân hai nước phải nhận thức đúng đắn để tránh những hiểu lầm do cách giải thích thiếu cơ sở lịch sử rõ ràng.

Tại buổi lễ, ông Hun Manet đã vinh danh tất cả các chiến sĩ, những người yêu nước đã hy sinh vì sự nghiệp cứu nước, cũng như tri ân ông Hun Sen và tất cả những người đã hy sinh to lớn cho hòa bình, đoàn kết dân tộc, và phát triển đất nước trên mọi lĩnh vực.

Ông khẳng định nếu không có hành trình lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot của ông Hun Sen năm 1977 thì Campuchia sẽ không được như ngày nay. “Điều này cho thấy hòa bình là vô cùng quý giá. Phá hoại hòa bình không khó, nhưng tạo dựng hòa bình mới khó. Vì vậy chúng ta phải đoàn kết để đảm bảo rằng hòa bình đã có được cho đến nay không bị bất kỳ nhóm thù địch nào phá hủy,” ông nhấn mạnh.

Cựu Thủ tướng Hun Sen – hiện là Chủ tịch Thượng viện Campuchia, không tham gia trực tiếp vào sự kiện ngày 20/6. Vào năm 2022, nhân kỷ niệm 45 năm Hành trình hướng tới lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot, ông Hun Sen và Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đến thăm di tích lịch sử X16.

Trong bài viết trên Facebook cùng ngày, ông Hun Sen nói rằng ông vẫn nhớ chặng đường gian nan để tới được Việt Nam. “Mặc dù 47 năm đã trôi qua, mắt tôi vẫn rưng rưng khi nhớ lại những gì đã xảy ra vào ngày 20/6/1977. Nó vô cùng khủng khiếp và khó khăn, và tôi không thể tìm được từ gì có thể diễn tả điều đó,” ông cho hay.

Theo Khmer Times, ngày 20/6/1977, cựu Thủ tướng Hun Sen ở độ tuổi 25, cùng 4 người đồng chí gồm Nuch Than, Nhek Huon, San Sanh và Va Por Ean đã sang Việt Nam tìm kiếm sự hỗ trợ để lật đổ chế độ Pol Pot. Họ đi qua xã Tonloung, huyện Memut, tỉnh Kampong Cham (nay là tỉnh Tboung Khmum), để hình thành phong trào giải phóng Campuchia và nhân dân Campuchia.

Năm 1978, ông Hun Sen trở thành thành viên sáng lập Mặt trận Đoàn kết Dân tộc Cứu nước Campuchia (UFNSK).

Với sự hỗ trợ của lực lượng tình nguyện Việt Nam, UFNSK đã lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot vào ngày 7/1/1979. Ước tính có khoảng 1,7 triệu người đã thiệt mạng dưới chế độ tàn bạo này trong giai đoạn 1975-1979.