Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, ngày 16/6. Ảnh: quochoi.vn

Ngày 16/6, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, đây là hội nghị có ý nghĩa rất quan trọng nhằm quán triệt tinh thần Kết luận của Bộ Chính trị về công tác xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, thống nhất nhận thức và phương thức tổ chức thực hiện các nhiệm vụ lập pháp trong toàn hệ thống chính trị.

Theo Chủ tịch Quốc hội, trong nhiều kỳ Đại hội Đảng, thể chế luôn được xác định là một trong những điểm nghẽn lớn cần tập trung tháo gỡ cùng với kết cấu hạ tầng và chất lượng nguồn nhân lực. Những năm gần đây, Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan liên quan đã dành nhiều nguồn lực cho công tác hoàn thiện thể chế, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và củng cố hệ thống chính trị.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, khối lượng công tác lập pháp của các nhiệm kỳ gần đây không ngừng gia tăng. Nếu Quốc hội khóa XII thông qua 67 luật, Quốc hội khóa XIII thông qua 107 luật, Quốc hội khóa XIV thông qua 73 luật thì Quốc hội khóa XV đã thông qua 151 luật cùng nhiều nghị quyết quan trọng. Riêng trong hai năm 2024 và 2025, Quốc hội đã tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế thông qua việc xem xét, ban hành số lượng lớn các luật và nghị quyết phục vụ yêu cầu phát triển đất nước.

Nâng cao chất lượng lập pháp, không để xảy ra lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ

Chủ tịch Quốc hội cho biết, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đặt ra khối lượng rất lớn với 192 nhiệm vụ xây dựng pháp luật. Trong đó, Chính phủ là cơ quan chủ trì phần lớn nhiệm vụ. Vì vậy, chất lượng của một đạo luật, tuổi thọ của luật phụ thuộc rất lớn vào khâu chuẩn bị ban đầu của Chính phủ, các Bộ, ngành. "Muốn luật có chất lượng, hồ sơ phải đầy đủ, thủ tục phải bảo đảm, tiến độ phải đúng và nội dung phải tốt. Khi đó, qua thẩm tra của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chất lượng dự án luật mới được bảo đảm," Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu mục tiêu thời gian tới là khắc phục triệt để những hạn chế của nhiệm kỳ trước; đồng thời tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức, cách thức thực hiện; ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.

Theo Chủ tịch Quốc hội, toàn bộ quy trình lập pháp phải gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lồng ghép "lợi ích nhóm", "lợi ích cục bộ". Chủ tịch Quốc hội dẫn lại tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là: pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai; không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường.

Theo Chủ tịch Quốc hội, quá trình xây dựng chính sách và pháp luật cần tiếp tục bám sát thực tiễn, đánh giá đầy đủ tác động, tham khảo ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, các đối tượng chịu tác động để bảo đảm tính khả thi và đồng thuận xã hội ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng các dự án luật và hiệu quả thi hành pháp luật sau khi được ban hành.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao những kết quả bước đầu trong ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vào hoạt động của Quốc hội thời gian qua. Vì vậy, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, ngành cần tiếp tục tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và AI trong toàn bộ quy trình xây dựng pháp luật, từ nghiên cứu chính sách, rà soát văn bản đến soạn thảo, thẩm tra và tổ chức thực hiện.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ ngay từ giai đoạn đầu của quá trình xây dựng chính sách; nâng cao chất lượng hồ sơ, bảo đảm tiến độ và chất lượng các nhiệm vụ lập pháp đã được xác định trong Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Ảnh: quochoi.vn

192 nhiệm vụ lập pháp và yêu cầu hành động ngay sau hội nghị

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI sẽ đối mặt với khối lượng công tác lập pháp đặc biệt lớn.

Toàn nhiệm kỳ có 192 nhiệm vụ lập pháp cần triển khai. Bên cạnh đó, thực tiễn phát triển đất nước trong thời gian tới dự kiến tiếp tục đặt ra nhiều yêu cầu mới về hoàn thiện thể chế, đòi hỏi phải kịp thời thể chế hóa các chủ trương, quyết sách quan trọng của Đảng bằng các dự án luật, nghị quyết và các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp.

Theo Chủ tịch Quốc hội, từ nay đến hết năm 2026 có 61 nhiệm vụ đã được đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026. Tiếp đó, có 39 nhiệm vụ cần hoàn thành trong năm 2027 để đưa vào chương trình năm 2028; 26 nhiệm vụ hoàn thành trong năm 2028 để đưa vào chương trình năm 2029 và 14 nhiệm vụ hoàn thành trong năm 2029 để đưa vào chương trình năm 2030.

Vì vậy, các cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ cần khẩn trương xây dựng kế hoạch, phân công trách nhiệm và triển khai rà soát, nghiên cứu các nhiệm vụ theo kế hoạch, bảo đảm hoàn thành trước ngày 30/6/2026 theo yêu cầu đề ra.

Với tinh thần đổi mới, trách nhiệm cao của các cơ quan, tổ chức, trước hết là Chính phủ, các cơ quan của Chính phủ, cơ quan của Quốc hội, sự vào cuộc quyết liệt, sự quyết tâm lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo các Bộ, ngành, các cơ quan, Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, công tác xây dựng pháp luật sẽ đạt được nhiều kết quả tốt đẹp, góp phần để nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển, để đất nước ta hướng tới hai cột mốc 100 năm có hệ thống pháp luật chất lượng, đồng bộ, hiện đại, tiên tiến, tiệm cận các chuẩn mực và thông lệ quốc tế, phù hợp sâu sắc với thực tiễn Việt Nam.