Hiện tại, tình hình mưa lũ tại miền Trung đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ trên mạng xã hội, với hàng loạt thông tin được chia sẻ rộng rãi. Bên cạnh các thông tin chính thống từ cơ quan chức năng, một số kẻ xấu đã lợi dụng tình hình thiên tai để tạo dựng hình ảnh, video bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), mô phỏng cảnh người dân mắc kẹt, kêu cứu.

Những hình ảnh, video clip do AI ngụy tạo về mưa lũ miền Trung gây hoang mang dư luận trong những ngày qua trên mạng xã hội. Ảnh: Bộ Công an.

Mekong ASEAN ghi nhận, một trong những nội dung giả mạo được lan truyền phổ biến trên Facebook, TikTok gần đây là hình ảnh người dân ngồi co ro trên mái nhà giữa biển nước, kèm theo câu chuyện xúc động nhằm mục đích đánh mạnh vào tâm lý người xem.

Những hình ảnh, video này được dựng lại một cách tinh vi như hình ảnh rõ nét, video lồng tiếng khóc, tiếng kể chuyện…khiến người xem khó nhận ra dấu vết do AI tạo ra.

Để tăng tính thuyết phục, các đối tượng còn chèn thêm các từ khóa như “cứu hộ khẩn cấp”, “người dân mắc kẹt trên mái nhà”, “cảnh lũ cuốn trôi cả xóm”… khiến bài viết nhận hàng trăm nghìn đến hàng triệu lượt xem, kéo theo hàng chục nghìn lượt chia sẻ và bình luận. Bên cạnh đó là những bài viết có chứa nội dung sai sự thật về các vụ vỡ đập gây hoang mang trong bối cảnh người dân địa phương đang chịu ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Đằng sau những hình ảnh cảm động giả mạo này là mục đích trục lợi. Một số tài khoản dùng video giả để “câu view” rồi gắn đường dẫn bán hàng online, trong khi một số khác đăng tải những video tạo bằng AI với lời kêu gọi ủng hộ, nhằm chiếm đoạt tiền từ thiện từ lòng tốt của người dân.

Thông tin sai sự thật về vỡ đập được phát tán trên mạng. Ảnh: Bộ Công an.

Những nội dung giả mạo này không chỉ gây hoang mang mà còn bị lợi dụng để công kích lực lượng cứu hộ, đánh lạc hướng thông tin và trục lợi trên nỗi đau của đồng bào vùng lũ. Là một trong những người đã tham gia chia sẻ nội dung trên, anh Văn Nhân (45 tuổi, trú tại TP HCM) giải thích với Mekong ASEAN rằng, anh hoàn toàn không có ý định lan truyền tin giả. “Khi thấy những hình ảnh người dân ngồi co ro trên mái nhà, tôi chỉ muốn bày tỏ sự thương xót và cầu mong họ được an toàn,” anh Nhân nói.

Dù có ý tốt, anh Nhân thừa nhận mình đã không kiểm chứng độ chính xác của thông tin trước khi chia sẻ. Không riêng anh Nhân, đây cũng là tâm lý chung của nhiều người, dẫn đến những thông tin sai lệch dễ dàng phát tán, khó kiểm soát và gây hoang mang trong cộng đồng.

Việc đăng tải nội dung không chính xác do AI tạo ra và những hình ảnh bịa đặt có thể làm lệch hướng hoạt động cứu trợ, khiến cơ quan chức năng tốn thời gian xử lý thông tin sai lệch. Trước thực trạng này, Bộ Công an đã phát cảnh báo về tình trạng tin giả, video, hình ảnh AI nguỵ tạo trên mạng xã hội liên quan đến mưa lũ miền Trung. Bộ Công an nhận định hành vi này có thể gây nhiễu loạn thông tin, phức tạp tình hình, gây hoang mang đối với người dân vùng lũ lụt.

“Những thông tin này lan truyền rất nhanh, vượt xa khả năng tiếp cận của thông tin chính thống, làm ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức của người dân và gây khó khăn cho công tác chỉ đạo, điều hành của các lực lượng tại hiện trường,” khuyến cáo của Bộ Công an cho biết.

Bộ Công an đề nghị người dân cần tỉnh táo khi xem và chia sẻ thông tin, lên án các hành vi tung tin thất thiệt, lợi dụng AI tạo nội dung giả để gây hoang mang dư luận và cản trở công tác cứu trợ. Đồng thời, tích cực lan tỏa thông tin chính xác, góp phần hỗ trợ bà con vùng lũ vượt qua giai đoạn khó khăn.

Đối với các hành vi trực tiếp hay tiếp tay đưa tin sai sự thật, lực lượng công an đang triển khai đồng bộ các biện pháp công tác nghiệp vụ và kỹ thuật để phát hiện, rà quét, xác minh. Những trường hợp chia sẻ do thiếu hiểu biết được nhắc nhở hoặc xử phạt theo quy định. Riêng các đối tượng cố tình tung tin giả, xuyên tạc, gây hậu quả nghiêm trọng hoặc nhằm mục đích chống phá sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, kể cả xử lý hình sự.

Ngày 23/11, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Đắk Lắk) cho biết những ngày qua, cơ quan này đã phát hiện 52 tài khoản mạng xã hội đăng tải, chia sẻ thông tin, hình ảnh, video chưa được kiểm chứng, thiếu dữ liệu, có dấu hiệu sai sự thật.