Chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế xanh là xu hướng tất yếu

Phát biểu trong phiên khai mạc, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, Việt Nam quyết tâm xây dựng một nền kinh tế xanh và bền vững, đồng thời tham gia vào nỗ lực chung trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Gần một năm đã qua kể từ GEFE năm 2023, với nỗ lực của thế giới cũng như của khu vực, chuyển đổi xanh vẫn tiếp tục được duy trì, thúc đẩy, tiếp thêm động lực mới nhờ các cam kết toàn cầu, đơn cử như tại Hội nghị Thượng đỉnh tương lai tháng 9/2024 vừa qua.

"Đây thực sự là tín hiệu tích cực cho thấy quyết tâm thúc đẩy tương lai xanh của cộng đồng quốc tế vẫn không hề lay chuyển, cho dù chúng ta đang đối mặt với hàng loạt thách thức từ kinh tế đến địa chính trị, từ thiên tai đến khủng hoảng do con người gây ra, tác động nghiêm trọng đến hòa bình, ổn định trên thế giới", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Cũng theo Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, với chủ trương "không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội và môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần", Việt Nam đã đề ra mục tiêu tổng quát, xác định tăng trưởng xanh phải góp phần thúc đẩy cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nhằm đạt được thịnh vượng về kinh tế, bền vững về môi trường và công bằng về xã hội; hướng tới nền kinh tế xanh, trung hòa carbon và đóng góp vào mục tiêu giảm sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu.

Lấy kinh tế xanh là lĩnh vực đột phá về hợp tác Việt Nam - EU

Sau gần 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hợp tác Việt Nam - EU đã phát triển toàn diện. Nỗ lực đi tiên phong của Liên minh Châu Âu (EU) trong xây dựng nền kinh tế châu Âu và toàn cầu xanh thể hiện qua những sáng kiến quan trọng như Thoả thuận xanh, Cửa ngõ toàn cầu, Chiến lược kinh tế biển, kinh tế số... và các cơ chế, tiêu chuẩn về phát thải.

"Đây là động lực và là kinh nghiệm quý để Việt Nam theo đuổi mục tiêu một nền kinh tế xanh, bền vững và trung hòa carbon vào năm 2050. Phát triển xanh và bền vững tiếp tục là quan tâm chung và cam kết của Việt Nam - EU," Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nhận định.

Theo đó, Phó Thủ tướng cho rằng, trong quan hệ hợp tác song phương, Việt Nam mong muốn EU thúc đẩy thương mại bền vững và phát triển chuỗi cung ứng xanh thông qua triển khai hiệu quả Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU để đưa hợp tác song phương phát triển tương xứng với tiềm năng và mong muốn của cả hai bên. Bên cạnh đó, nghiên cứu và triển khai một số dự án để thúc đẩy mô hình hợp tác công tư, hợp tác nhiều bên về chuyển đổi xanh.

Việt Nam cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ EU về tài chính, công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực; chia sẻ kinh nghiệm để phát triển thị trường chứng chỉ carbon; thành lập các trung tâm nghiên cứu trong các lĩnh vực mới như năng lượng tái tạo xanh, hạ tầng xanh, chuyển đổi số, nông nghiệp thông minh, công nghiệp phát thải thấp.

"Chúng tôi sẵn sàng cùng EU thúc đẩy các sáng kiến về tăng trưởng xanh thông qua chia sẻ kinh nghiệm, câu chuyện về thúc đẩy phát triển nông nghiệp phát thải thấp, chuyển đổi năng lượng xanh, phát triển năng lượng tái tạo, hydrogen xanh, thúc đẩy triển khai JETP trở thành một mô hình hợp tác kiểu mẫu và là cầu nối thúc đẩy quan hệ EU - ASEAN phát triển hơn nữa," Phó Thủ tướng cho biết.

Phó Thủ tướng cũng đưa ra đề nghị EU tiếp tục duy trì vốn ODA cho Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực cấp thiết như tăng cường năng lực quản trị công, kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn…

Việt Nam là đối tác quan trọng thúc đẩy hợp tác toàn diện giữa EU và ASEAN

Chia sẻ tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng chỉ ra kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa sơ bộ của Việt Nam đạt 578,47 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2024, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 20,79 tỷ USD, trong đó xuất khẩu sang EU đạt 38,1 tỷ USD, tăng 17%. Những con số này phản ánh tiềm năng phát triển bền vững và sự hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và các đối tác, đặc biệt là EU.

“Thời gian qua, Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp hai bên đã và đang quan tâm đến các vấn đề an toàn cho người tiêu dùng, phát triển bền vững, chống biến đổi khí hậu, những tiêu chuẩn và quy định mới liên quan đến chuỗi cung ứng, nguyên liệu, lao động, môi trường đối với các sản phẩm xuất nhập khẩu, xu hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, kinh tế số ngày càng rõ nét. Điều này đóng góp quan trọng cho sự phát triển một cách ổn định, bền vững của cộng đồng doanh nghiệp của Việt Nam và EU,” bà Thắng thông tin thêm.

Ông Margaritis Schinas, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), khẳng định rằng EU không chỉ coi Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng mà còn là nhân tố chủ chốt trong việc thúc đẩy chiến lược hợp tác toàn diện giữa EU và ASEAN. Theo ông, Việt Nam là một điển hình về hợp tác chiến lược với EU, với tăng trưởng xanh là trọng tâm trong mối quan hệ này. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác đa phương để giải quyết ba thách thức toàn cầu: biến đổi khí hậu, mất cân bằng đa dạng sinh học và ô nhiễm môi trường.

"Việt Nam đã đạt được những thành tựu bước đầu trong quá trình chuyển đổi kinh tế xanh, với cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. EU cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong hành trình này. Sự hợp tác này sẽ là cơ hội để tạo ra khác biệt và củng cố mối quan hệ song phương, nhất là với chuyến thăm sắp tới của Chủ tịch EC tới Việt Nam vào tháng 4/2025," ông Schinas nhấn mạnh.

Chủ tịch Ban cố vấn EuroCham Việt Nam, ông Alain Cany cho rằng, Việt Nam là một thị trường quan trọng đối với đầu tư châu Âu và châu Âu cũng là thị trường xuất khẩu chủ chốt của Việt Nam. Ông khẳng định rằng thông qua các hợp tác và cam kết, quá trình chuyển đổi xanh sẽ diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Ở góc độ địa phương, ông Phan Văn Mãi, Chủ tịch UBND TP HCM, chia sẻ địa phương đang tái cơ cấu mạnh mẽ nền kinh tế, tiến hành chuyển đổi công nghiệp theo hướng tăng trưởng xanh, phát triển bền vững với ưu tiên trước mắt là giảm 10% phát thải vào năm 2030.

"TP HCM kỳ vọng GEFE 2024 sẽ giúp thành phố có thêm thông tin, kinh nghiệm và kết nối nguồn lực để thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn, năng suất cao, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nguồn năng lượng tái tạo…

Từ đó, giúp thành phố triển khai hiệu quả kế hoạch hành động tăng trưởng xanh và đạt các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra theo hướng xanh, bền vững và bao trùm," ông Phan Văn Mãi nói.