Ảnh minh họa: Lê Hồng Nhung/Mekong ASEAN

So với cùng kỳ năm trước (YoY), kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong tháng 7/2024 tăng 14%. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt 5,28 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2023.

Tháng 7/2024, kim ngạch xuất khẩu tất cả các sản phẩm thủy sản chủ lực đều khởi sắc hơn. Trong đó, giá trị xuất khẩu tôm tăng 11% YoY, cũng là mức tăng trưởng cao nhất trong 7 tháng đầu năm. Kim ngạch xuất khẩu tôm sang Trung Quốc và EU tăng lần lượt 24% YoY và 32%, sang Mỹ tăng 9%, sang Nhật Bản tăng 4%, sang Hàn Quốc giảm 21%.

Tính tới cuối tháng 7/2024, lũy kế giá trị xuất khẩu tôm đạt gần 2 tỷ USD, tăng 7% YoY. Giá trị tôm chân trắng đạt 1,45 tỷ USD, tăng 4% YoY; tôm sú đạt 246 triệu USD, giảm 10% YoY. Riêng xuất khẩu tôm hùm tăng gần 3 lần, đạt 145 triệu USD.

Cá tra có tín hiệu sáng hơn với mức tăng 23% YoY trong tháng 7/2024. Kim ngạch xuất khẩu cá tra sang các thị trường chính đều tăng trưởng hai con số (ngoại trừ EU).

Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cá tra đạt gần 1,09 tỷ USD, tăng 7,7% YoY. Trung Quốc vẫn là thị trường mục tiêu số một của cá tra Việt Nam, với giá trị 317 triệu USD, giảm 2,3% YoY. Thị trường này tiêu thụ chủ yếu là cá tra cỡ lớn trên 1,2 kg/con dạng nguyên con hoặc sản phẩm phile. Đây cũng là thị trường tiềm năng cho sản phẩm phụ là bong bóng cá tra với khoảng 40 triệu USD trong 7 tháng đầu năm 2024.

Sau khi liên tục tăng trưởng 2 con số các tháng đầu năm 2024, xuất khẩu cá ngừ tháng 7 đã tăng chậm lại với +9% YoY. Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đạt 555 triệu USD, tăng 21% YoY. Trong đó, 2 dòng sản phẩm xuất khẩu chính là cá ngừ đóng hộp, đóng túi và cá ngừ loin/phile đông lạnh (cũng là nguyên liệu đề sản xuất cá hộp).

Theo VASEP, từ khi Nghị định 37/2024 có hiệu lực (từ 19/5/2024), doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu cá ngừ rơi vào tình thế không mua được nguyên liệu cá ngừ đóng hộp đúng theo quy định mới (yêu cầu cá ngừ vằn khai thác phải đạt kích cỡ tối thiểu 0,5m).

Trong 2 tháng kể từ khi Nghị định 37 có hiệu lực, một số doanh nghiệp cá ngừ đã dừng hoàn toàn việc thu mua nguyên liệu cá vằn khai thác trong nước của ngư dân do không đảm bảo kích cỡ 100% đạt 0,5m trở lên. Hầu hết các cảng cá hiện nay cũng đã ngừng xác nhận nguyên liệu (giấy S/C) cho các lô hàng cá ngừ vằn do kích thước cá khai thác nhỏ hơn quy định của Nghị định 37. Trong khi giai đoạn này đang là 3 tháng vào vụ cao điểm (tháng 7, tháng 8, tháng 9) khai thác cá ngừ vằn của ngư dân Việt Nam.

Ngoài cá ngừ, các sản phẩm thủy sản khác như mực, bạch tuộc và các loại cá biển khác cũng trong tình trạng thiếu nguyên liệu để xuất khẩu, không được xác nhận nguyên liệu khai thác để xuất khẩu đi EU. Kim ngạch xuất khẩu các loại cá biển khác (trừ cá ngừ) cũng giảm hơn 4% YoY trong 7 tháng đầu năm nay. Kim ngạch xuất khẩu mực, bạch tuộc chỉ tương đương cùng kỳ năm 2023, đạt khoảng 351 triệu USD.

Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ và Trung Quốc – Hong Kong đều tăng 10% YoY và chiếm tỷ trọng tương đương nhau với gần 18% tổng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, đạt trên 930 triệu USD/thị trường. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang EU cũng tăng 10% YoY, đạt trên 600 triệu USD. Thủy sản xuất khẩu sang Hàn Quốc chỉ tăng nhẹ 1% YoY, đạt 426 triệu USD.

Xét về phân khúc sản phẩm đông lạnh, theo VASEP, Mỹ và EU sẽ là 2 thị trường kỳ vọng trong nửa cuối năm trước những tín hiệu tích cực như kinh tế hồi phục, lạm phát giảm, lãi suất giảm có thể sẽ kích cầu ở những thị trường này.

Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu hàng đông lạnh sang Trung Quốc vẫn chưa đột phá với giá tương đối thấp. Dù vậy, Trung Quốc lại là thị trường số một cho phân khúc thủy sản tươi, sống phục vụ cho nhà hàng, khách sạn, du lịch. Chính vì vậy, các mặt hàng tươi sống như tôm hùm, cua, ngao, ốc... của Việt Nam sẽ vẫn thu hút khách hàng Trung Quốc trong thời gian tới.