Cú hích chuyển đổi số từ ứng dụng VNeID

Trong những ngày đầu tháng 9, thông tin được nhắc tới nhiều ở Việt Nam là món quà 100.000 đồng Chính phủ gửi tặng mọi người dân qua ứng dụng VNeID nhân dịp Quốc khánh 2/9. Hơn cả một món quà, đây được coi là cú hích quan trọng, đưa hàng chục triệu người bước vào hệ sinh thái số quốc gia, nơi định danh điện tử trở thành chìa khóa cho những giao dịch minh bạch, nhanh chóng.

Từ bước khởi đầu ấy, khát vọng lớn hơn đang được mở ra: xây dựng một E-Vietnam (quốc gia số toàn diện) thịnh vượng. Bài học từ Estonia – quốc gia chỉ vỏn vẹn 1,3 triệu dân nhưng nhờ chương trình E-Estonia đã nâng GDP đầu người từ 3.000 USD năm 2000 lên hơn 30.000 USD năm 2023 – là minh chứng rõ nét cho sức bật từ chuyển đổi số.

Tại tọa đàm “Cơ hội vươn mình từ chuyển đổi số: Câu chuyện tiên phong từ ứng dụng VNeID và ngành tài chính – ngân hàng” do CafeF tổ chức ngày 9/9, ông Hoàng Trung Hải – Phó Tổng giám đốc phụ trách tư vấn, dịch vụ tài chính ngân hàng của EY Việt Nam nhận định, sự thay đổi cốt lõi phải bắt đầu từ tầm quốc gia, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm cho mọi ứng dụng, dịch vụ.

Ở góc độ cụ thể hơn, VNeID mang lại giá trị thiết thực cho nhiều chủ thể. Với người dân, đây là nơi tin cậy để tiếp cận dịch vụ công và tài chính một cách thuận tiện nhất. Với Chính phủ, VNeID tạo ra cơ sở dữ liệu đồng nhất, minh bạch, phục vụ quản lý và phòng chống tiêu cực, tham nhũng. Với ngân hàng, hệ thống định danh số giúp giảm chi phí đầu tư, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận nhóm khách hàng mới chưa từng sử dụng dịch vụ truyền thống.

"Một ví dụ điển hình chính là việc thực hiện Nghị quyết 23 của Chính phủ ban hành ngày 28/8/2025 về hỗ trợ người dân 100.000 đồng nhân dịp Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Chỉ sau khi liên kết tài khoản ngân hàng với VNeID, nhiều người – trong đó có tôi đã nhận được tiền ngay trong tài khoản, nhanh chóng và minh bạch," ông Hải chia sẻ.

Đại diện EY Việt Nam nhận định, điều đó cho thấy, một ứng dụng số khi trở thành nền tảng quốc gia không chỉ giúp người dân hưởng lợi, doanh nghiệp phát triển, ngân hàng mở rộng dịch vụ, mà còn góp phần quan trọng để Chính phủ vận hành hiệu quả và trong sạch hơn.

Toàn cảnh Tọa đàm Cơ hội vươn mình từ chuyển đổi số. Ảnh: Thu Trang/Mekong ASEAN

'E-Vietnam có thể thành hiện thực ngay trong thập kỷ này'

Chia sẻ thêm tại tọa đàm, ông Nguyễn Hưng - Tổng giám đốc ngân hàng TPBank, bày tỏ niềm tin rằng với nền tảng có được từ ứng dụng VNeID, việc xây dựng hệ sinh thái số E-Vietnam hoàn toàn có thể thành hiện thực ngay trong thập kỷ này, dù dân số Việt Nam gấp tới 100 lần Estonia.

Theo ông, quyết tâm cải cách mạnh mẽ của Đảng và Chính phủ, với việc tinh gọn bộ máy và thúc đẩy số hóa, đã tạo đà để chuyển đổi số bứt phá mà ứng dụng VNeID là một minh chứng rõ nét.

"Trước đây, chúng tôi có thể mở tài khoản trực tuyến bằng eKYC, nhưng vẫn lo ngại rủi ro giả mạo danh tính. Giờ đây, nhờ kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư qua VNeID, gần như 100% hồ sơ khách hàng được xác thực chính xác, giúp ngân hàng an tâm và giảm hẳn tình trạng lừa đảo vốn diễn ra nhiều năm qua," ông Hưng chia sẻ.

Ông cũng cho biết, Việt Nam hiện sở hữu hệ thống thanh toán nhanh thậm chí vượt trội so với nhiều nước châu Âu, nhưng đi kèm đó là nguy cơ gian lận. Nhờ phối hợp với Bộ Công an và áp dụng công nghệ xác thực khuôn mặt gắn với dữ liệu dân cư, những thủ đoạn lừa đảo qua tài khoản cá nhân đã gần như không còn đất sống, kể cả với tài khoản doanh nghiệp.

Theo lãnh đạo TPBank, dữ liệu dân cư quốc gia không chỉ giúp quản lý xã hội hiệu quả, tiết kiệm nguồn lực, mà còn là “tài sản quý giá” đối với ngành ngân hàng. Việc kết nối với VNeID cho phép các ngân hàng tích hợp trực tiếp nhiều dịch vụ từ mở tài khoản, xác thực giao dịch lớn, phát hành thẻ đến đề xuất khoản vay.

"Ngay bản thân tôi khi ra sân bay cũng không cần mang căn cước công dân, chỉ cần VNeID là đủ. Khi hàng loạt tiện ích đời sống, tài chính và dịch vụ công được tích hợp, VNeID sẽ trở thành nền móng vững chắc để hiện thực hóa E-Vietnam," ông Hưng khẳng định.

Tổng giám đốc TPBank Nguyễn Hưng. Ảnh: BTC

Chuyển đổi số là hành trình không có điểm dừng

Nhận định riêng về chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, ông Hoàng Trung Hải chia sẻ, sự thay đổi mạnh mẽ mà ngành này đạt được trong thời gian qua không phải ngẫu nhiên, mà đến từ nhiều yếu tố hội tụ.

Theo ông, để đánh giá chuyển đổi số, cần nhìn vào bốn trụ cột chính bao gồm: Nhìn nhận và góc nhìn của lãnh đạo, phương pháp luận chuyển đổi số cho từng doanh nghiệp, yếu tố con người và văn hóa doanh nghiệp, chi phí đầu tư.

Trước tiên, trong lĩnh vực ngân hàng tài chính, công nghệ được xem là cốt lõi để dẫn dắt sự phát triển. Không chỉ một ngân hàng mà gần như toàn bộ ngành đều nhìn thấy chuyển đổi số là yếu tố sống còn để thúc đẩy phát triển, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững trong môi trường cạnh tranh.

Thứ hai là lãnh đạo của các ngân hàng là người truyền tải và thổi hồn văn hóa chuyển đổi số vào toàn bộ tổ chức. Nhờ đó, việc này không chỉ là nhiệm vụ của một vài đơn vị công nghệ, mà tất cả các đơn vị kinh doanh, hỗ trợ, bán hàng đều tham gia vào quá trình này.

Thứ ba là về phương pháp luận. Đối với mỗi doanh nghiệp, phương pháp luận chuyển đổi số sẽ khác nhau. Có thể học hỏi quốc tế nhưng sẽ phụ thuộc vào văn hóa và hiện trạng của doanh nghiệp để định hướng xem nên làm gì trước, làm gì sau. Từ đó tập trung phục vụ cho tăng trưởng hay để tối ưu vận hành và nâng cao hiệu quả.

Thứ tư là chi phí. Chuyển đổi số luôn gắn liền với chi phí đầu tư rất lớn, và khoản đầu tư này thường không thể mang lại lợi nhuận ngay lập tức. Lãnh đạo các ngân hàng hiểu rằng dù đầu tư rất tốn kém, nhưng nó sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững và tạo ra lợi thế cạnh tranh trong tương lai.

"Một điều may mắn là lĩnh vực tài chính - ngân hàng có nguồn lực tài chính dồi dào, hay nói thẳng là 'có tiền'. Điều này cho phép các lãnh đạo có thể đẩy mạnh đầu tư ngay từ giai đoạn đầu," ông Hải chia sẻ.

Ông Hoàng Trung Hải, Phó Tổng giám đốc phụ trách tư vấn, dịch vụ tài chính ngân hàng, CTCP Tư vấn EY Việt Nam. Ảnh: BTC

Từ hơn một thập kỷ trước, khoảng năm 2010–2011, nhiều ngân hàng Việt Nam đã khởi động chuyển đổi số, đặt nền móng cho những thành quả rõ rệt ngày nay. Đó là lý do hiện tại, có thể nói ngân hàng là một trong những lĩnh vực đi đầu, tiên phong và thành công nhất trong hành trình số hóa.

Tuy nhiên, ông Hoàng Trung Hải cũng nhấn mạnh, chuyển đổi số là quá trình liên tục, không có điểm kết thúc. “Chúng ta không thể lập một kế hoạch 5 năm rồi để đó. Công nghệ thay đổi từng ngày, hành vi và kỳ vọng của khách hàng cũng thay đổi. Doanh nghiệp phải luôn trong trạng thái thích ứng, và cứ khoảng 2 - 3 năm lại cần rà soát, sắp xếp lại để tiếp tục tiến lên,” ông nói.

Dù nhiều ngành khác cũng đã có những thành công đáng kể, nhưng điểm đặc biệt của ngân hàng là sự chuyển đổi đồng loạt của toàn ngành. Đây chính là điều tạo nên sự khác biệt: không chỉ vài doanh nghiệp đầu tàu, mà cả hệ thống đều đang cùng nhau tiến lên, tạo ra sự thay đổi toàn diện và mạnh mẽ hơn.

Đại diện TPBank cũng chia sẻ quan điểm, yếu tố then chốt quyết định thành bại nằm ở nhu cầu thực sự của khách hàng. “Nếu chỉ làm nửa vời, khiến công việc rối rắm, phức tạp gấp đôi thì chắc chắn thất bại,” vị này nói.

Ở góc nhìn vĩ mô, PGS.TS Trần Đình Thiên – nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Tổ tư vấn Chính phủ nhận định, bất cứ bước chuyển nào sang môi trường số đều ẩn chứa rủi ro. Không chỉ là trục trặc kỹ thuật, nguy cơ còn đến từ nhiều kênh với biên độ rộng, đòi hỏi Nhà nước phải trang bị cho người dân kiến thức cần thiết, đồng thời bảo đảm hạ tầng dữ liệu liên thông, an toàn và bảo mật.

Theo ông, vai trò “bà đỡ” của Nhà nước là không thể thiếu: vừa dẫn dắt, đặt hàng doanh nghiệp trong các dự án số, vừa tạo nhu cầu thị trường và duy trì môi trường minh bạch. "Nếu niềm tin người dân lung lay, tiến trình sẽ chậm lại trong khi lực cản bên ngoài rất mạnh. Trong bối cảnh toàn cầu nhiều thách thức, sự bảo vệ mang tính quốc gia là điều kiện để người dân yên tâm đồng hành," ông nhấn mạnh.