 |
| Ảnh minh họa. |
TCBS dẫn đầu, VPBankS tăng trưởng mạnh nhất
Với quy mô dư nợ margin lớn nhất ngành - hơn 54.000 tỷ đồng cuối tháng 9/2026, Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS, mã TCX) dẫn đầu về lãi cho vay, đạt 1.561 tỷ đồng trong quý 3/2026, tăng 54% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng, khoản thu này đạt 4.188 tỷ đồng, tăng 62%.
Đứng tiếp theo về lãi cho vay trong 9 tháng là Chứng khoán SSI (mã SSI) với 3.257 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ. Riêng quý 3, hoạt động này đóng góp 1.115 tỷ đồng vào doanh thu của công ty, tăng 13,5%. Dư nợ cho vay tại cuối tháng 9 đạt hơn 38.000 tỷ đồng, giảm hơn 2.000 tỷ đồng so với cuối quý 2 và giảm nhẹ so với đầu năm.
Trong khi đó, Chứng khoán VPBank (VPBankS, mã VPX) ghi nhận tốc độ tăng trưởng lãi cho vay nổi bật trong nhóm dẫn đầu. Quý 3/2026, lãi từ các khoản cho vay và phải thu đạt gần 1.100 tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ. Đây cũng là quý thứ hai liên tiếp doanh nghiệp thu hơn 1.000 tỷ đồng từ hoạt động này.
Lũy kế 9 tháng, VPBankS thu hơn 3.000 tỷ đồng lãi cho vay, tăng 147% so với cùng kỳ năm trước. Dư nợ margin tại cuối tháng 9 đạt mức kỷ lục gần 39.700 tỷ đồng, tăng gần 1.700 tỷ đồng sau một quý và gần 5.800 tỷ đồng so với đầu năm.
Tại Chứng khoán VPS (mã VCK), hoạt động cho vay đang dần thay thế môi giới để trở thành nguồn thu chủ lực. Trong nhiều năm, môi giới là mảng đóng góp doanh thu lớn nhất của công ty, nhưng hai quý gần đây đã xếp sau hoạt động cho vay.
Riêng quý 3/2026, VPS thu gần 948 tỷ đồng lãi cho vay, tăng 34% so với cùng kỳ và chiếm 46% tổng doanh thu hoạt động. Ngược lại, doanh thu môi giới giảm 68%, còn 485 tỷ đồng.
Lũy kế 9 tháng, lãi cho vay của VPS đạt hơn 2.900 tỷ đồng, tăng 68%, trong khi doanh thu môi giới giảm 26%, còn 2.122 tỷ đồng.
Tương tự, tại Chứng khoán TP HCM (HSC, mã HCM), lãi cho vay ký quỹ đóng góp hơn 60% tổng doanh thu hoạt động quý 3/2026, đạt 758 tỷ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ. Trong 9 tháng, công ty thu 2.289 tỷ đồng từ hoạt động này, tăng 38%.
Như vậy tổng cộng, chỉ 5 công ty chứng khoán trên thu lãi trên 15.600 tỷ đồng từ hoạt động cho vay trong 9 tháng đầu năm 2026.
Dư địa mở rộng cho vay vẫn còn lớn
Trong báo cáo phát hành ngày 2/11 vừa qua, Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) cho biết, dư nợ margin toàn ngành tại cuối tháng 9/2026 đạt khoảng 448.000 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước và tăng 12% so với đầu năm. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng dư nợ có dấu hiệu chậm lại khi riêng quý 3 chỉ tăng 1,2% so với quý trước.
Quy mô dư nợ margin tăng cao trong bối cảnh thanh khoản thị trường suy yếu. Trong quý 3/2026, giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân trên ba sàn chỉ đạt khoảng 15.200 tỷ đồng/phiên, giảm 63% so với cùng kỳ và xuống mức thấp nhất kể từ quý 4/2024.
Theo tính toán của SHS, dư nợ margin hiện tương đương khoảng 30 phiên giao dịch, trong khi quý 3/2025 chỉ tương đương 9 phiên. Đơn vị phân tích đánh giá sự chênh lệch ngày càng lớn giữa quy mô đòn bẩy và khả năng hấp thụ của thị trường có thể làm gia tăng nguy cơ bán giải chấp, khuếch đại đà giảm khi thị trường điều chỉnh.
Ở chiều ngược lại, dư địa mở rộng cho vay của các công ty chứng khoán vẫn còn lớn. Số liệu của SHS cho thấy, đến cuối quý 3/2026, vốn chủ sở hữu toàn ngành đạt khoảng 460.000 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ dư nợ margin trên vốn chủ sở hữu ở mức một lần, thấp hơn giới hạn 2 lần. SHS ước tính dư địa cho vay còn lại của toàn ngành vào khoảng 456.000 tỷ đồng.
Dư địa này tập trung chủ yếu tại các công ty có quy mô vốn lớn và tỷ lệ dư nợ margin trên vốn chủ sở hữu thấp như VIX, TCX, VCK, SSI, VPX và VND.
 |
| Theo quy định hiện hành, công ty chứng khoán được cho vay margin không quá 2 lần vốn chủ sở hữu. |
Theo SHS, trong năm 2026, có 17 công ty chứng khoán lên kế hoạch tăng vốn với tổng quy mô khoảng 74.000 tỷ đồng. Việc bổ sung vốn chủ sở hữu giúp các doanh nghiệp mở rộng năng lực cho vay, đồng thời gia tăng cạnh tranh trong mảng margin, đặc biệt từ các công ty chứng khoán có sự hậu thuẫn của ngân hàng và tập đoàn lớn.
