Nhân dịp 30 năm ngày Việt Nam gia nhập ASEAN (1995 - 2025), Mekong ASEAN đã có buổi trò chuyện với Đại sứ Philippines tại Việt Nam Meynardo Los Banos Montealegre nhằm ghi nhận góc nhìn của một nhà ngoại giao có thời gian công tác lâu năm tại Việt Nam về vai trò, đóng góp của Việt Nam trong tiến trình hội nhập khu vực, đặc biệt trên phương diện phát triển kinh tế, thúc đẩy đoàn kết nội khối và xây dựng một ASEAN tự cường.

Mekong ASEAN: Ngài đánh giá thế nào về những đóng góp của Việt Nam trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực và tăng cường đoàn kết nội khối ASEAN?

Đại sứ Philippines: Trong suốt 30 năm kể từ khi trở thành thành viên chính thức của ASEAN vào năm 1995, Việt Nam đã thể hiện một cách nhất quán và sâu sắc cam kết đối với các giá trị, nguyên tắc và mục tiêu của ASEAN.

Vai trò của Việt Nam nổi bật không chỉ trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hội nhập và bền vững trong khu vực, mà còn ở tinh thần chủ động, trách nhiệm trong củng cố đoàn kết và đồng thuận nội khối.

Ngay từ những ngày đầu gia nhập, Việt Nam đã thể hiện sự gắn bó toàn diện với ASEAN trên cả ba trụ cột: Chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội.

Cam kết nhất quán này đã mang lại lợi ích kép, vừa giúp Việt Nam đẩy mạnh quá trình phát triển quốc gia, vừa củng cố sức mạnh và sự bền vững của ASEAN trong bối cảnh khu vực và quốc tế không ngừng biến động.

Về chính trị, Việt Nam đã tích cực lồng ghép các nguyên tắc cốt lõi của ASEAN vào chính sách đối ngoại, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và tôn trọng luật pháp quốc tế trong khu vực.

Về kinh tế, sự phát triển năng động và bền vững của Việt Nam tạo nên động lực thúc đẩy liên kết khu vực, đóng góp vào một ASEAN phát triển đồng đều và hài hòa.

Về văn hóa - xã hội, Việt Nam đã có những nỗ lực rõ rệt và bền bỉ trong việc lan tỏa các giá trị chung của ASEAN đến toàn xã hội, góp phần vun đắp tinh thần đoàn kết, gắn bó và hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc trong khối.

Có thể khẳng định, những đóng góp thiết thực và nhất quán của Việt Nam trong suốt ba thập niên qua đã góp phần củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, mang lại lợi ích thiết thực cho từng quốc gia thành viên cũng như cho cả cộng đồng ASEAN rộng lớn.

Mekong ASEAN: Trước bối cảnh ASEAN đang hướng tới xây dựng một cộng đồng tự lực, tự cường để ứng phó hiệu quả hơn với các thách thức toàn cầu, theo Ngài, Việt Nam có thể đóng góp gì về mặt sáng kiến, năng lực điều phối hoặc liên kết nội khối?

Đại sứ Philippines: Trong môi trường toàn cầu đầy biến động hiện nay, không một quốc gia nào kể cả các nước ASEAN có thể đứng ngoài những tác động của các cuộc khủng hoảng chính trị, xung đột vũ trang và suy thoái kinh tế đang diễn ra trên nhiều khu vực.

Thế giới đang chứng kiến những thách thức chưa từng có kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai với quy mô và tính chất ảnh hưởng vượt ra ngoài biên giới quốc gia và khu vực.

Dưới sự lãnh đạo tỉnh táo và thực tế của các nhà lãnh đạo ASEAN, khu vực này vẫn duy trì được hòa bình, ổn định và bảo vệ được bản sắc “cách sống ASEAN” giữa những thách thức phức tạp.

Tuy nhiên, ASEAN không thể tự cô lập mình, tương lai của chúng ta, với tư cách là một cộng đồng khu vực năng động và giàu tiềm năng, vẫn đang đối mặt với nhiều rủi ro nếu không chủ động ứng phó và phối hợp chặt chẽ hơn.

Chính vì vậy, việc giữ vững nguyên tắc đồng thuận và đề cao vai trò trung tâm của ASEAN càng có ý nghĩa quan trọng. Chúng ta cần tiếp tục thúc đẩy các giá trị cốt lõi của Hiệp hội như: Trật tự dựa trên luật lệ, hòa bình, tôn trọng nhân quyền và pháp luật quốc tế, cũng như nghiêm túc thực thi các cam kết quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam - với uy tín ngày càng cao trong cộng đồng quốc tế, bề dày lịch sử đấu tranh giành độc lập và phát triển bền vững cùng với vai trò ngày càng lớn trong trật tự kinh tế thế giới mới, đang có cơ hội chưa từng có để đóng góp mạnh mẽ hơn vào tiến trình xây dựng một ASEAN gắn kết, tự cường và có tầm ảnh hưởng.

Sự hiện diện tích cực, tiếng nói có trọng lượng và tinh thần hợp tác của Việt Nam sẽ tiếp tục là trụ cột trong nỗ lực duy trì hòa bình, ổn định và thượng tôn pháp luật trong khu vực.

Mekong ASEAN: Dưới góc độ hợp tác song phương, Ngài nhận thấy quan hệ Việt Nam - Philippines thời gian qua đã đóng vai trò như thế nào trong việc củng cố các giá trị cốt lõi của ASEAN và Ngài kỳ vọng điều gì cho chặng đường hợp tác tiếp theo giữa hai nước trong khuôn khổ khu vực?

Đại sứ Philippines: Cả Philippines và Việt Nam đều chia sẻ mong muốn chung về sự chung sống hòa bình, một khu vực ổn định, an ninh và một Biển Đông tự do, rộng mở.

Thông qua các cơ chế song phương khác nhau giữa hai nước, chúng ta đã đóng góp và phát triển dựa trên những mục tiêu này, đồng thời củng cố lợi ích của quan hệ đối tác hài hòa, mang lại lợi ích cho toàn bộ khu vực ASEAN.

Việt Nam và Philippines sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, đặc biệt trong việc thúc đẩy quá trình xây dựng và thông qua Bộ Quy tắc Ứng xử (COC) ở Biển Đông có tính ràng buộc pháp lý, nhằm duy trì ổn định, ngăn ngừa xung đột và tăng cường lòng tin trong khu vực.

Mekong ASEAN: Xin cảm ơn Ngài!