Năm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ lựa chọn hai chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả” và “Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực”.

Các chủ đề này tập trung chuyển từ nhận thức sang hành động quyết liệt, tạo ra kết quả cụ thể có khả năng lan tỏa rộng trong xã hội; đồng thời đặt ra đòi hỏi tăng tốc, nâng cao năng lực tổ chức thực thi, rút ngắn quá trình từ ý tưởng đến ứng dụng và thương mại hóa.

Các hoạt động hưởng ứng được tổ chức theo hướng thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, lấy kết quả và tác động làm thước đo.

Thông qua chuỗi hoạt động triển khai, Bộ Khoa học và Công nghệ hướng tới thúc đẩy sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, huy động sự tham gia chủ động, có trách nhiệm của các chủ thể trong hệ sinh thái. Mục tiêu là từng bước đưa đổi mới sáng tạo trở thành sự nghiệp của toàn dân, thấm sâu vào các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, qua đó hình thành và bồi đắp văn hóa đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu khai mạc Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2026. Ảnh: Hà Anh/Mekong ASEAN.

Một nội dung trọng tâm của lễ hưởng ứng năm nay là phát huy vai trò của các chủ thể trong hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Trong đó, các viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ nhà khoa học giữ vai trò nòng cốt trong việc tạo ra tri thức mới, phát triển công nghệ nguồn, đào tạo nhân lực chất lượng cao và cung cấp luận cứ khoa học cho phát triển.

Cộng đồng doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ thống, đóng vai trò hấp thụ, làm chủ và thương mại hóa công nghệ, đưa đổi mới sáng tạo vào thực tiễn sản xuất kinh doanh; đồng thời cần chủ động đặt hàng nghiên cứu, tham gia thử nghiệm và tiên phong ứng dụng các giải pháp, sản phẩm mới.

Đối với cơ quan quản lý Nhà nước, vai trò không chỉ dừng ở kiến tạo thể chế mà còn phải dẫn dắt và tổ chức thực thi hiệu quả; xác định các bài toán phát triển của từng ngành, lĩnh vực, địa phương trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, từ đó kết nối, điều phối và huy động nguồn lực để tạo ra kết quả thực chất, có sức lan tỏa.

Trong tiến trình này, các trung tâm đổi mới sáng tạo giữ vai trò hạt nhân, là đầu mối kết nối cung – cầu công nghệ, phát hiện và tuyển chọn giải pháp mới, tổ chức thử nghiệm, hỗ trợ triển khai và nhân rộng các mô hình hiệu quả.

Trong khuôn khổ lễ hưởng ứng, diễn đàn phát triển hệ thống Trung tâm đổi mới sáng tạo được tổ chức như một không gian trao đổi, thảo luận, nơi các diễn giả tập trung làm rõ vai trò, mô hình tổ chức, cơ chế vận hành cũng như việc triển khai chính sách đối với các trung tâm đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Đồng thời, diễn đàn đề xuất các giải pháp nhằm phát huy vai trò của các trung tâm này như một thiết chế trung gian hiệu quả trong việc tìm kiếm, kết nối và thúc đẩy ứng dụng các giải pháp đổi mới sáng tạo, góp phần giải quyết các bài toán của ngành, lĩnh vực và địa phương; cung cấp dịch vụ hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp và người dân.