Đại biểu Tô Ái Vang - Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ. Ảnh: Media Quốc hội.

Chiều 20/4, tiếp tục kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, thảo luận tại Hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025.

Chia sẻ ý kiến quan tâm đến vùng Đồng bằng sông Cửu Long tại hội trường, đại biểu Tô Ái Vang - Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ cho biết, năm 2023 Chính phủ ban hành Quyết định 94 về việc thành lập Hội đồng điều phối vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Theo đó, Hội đồng đã ban hành quy chế hoạt động, điều phối các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm và quy hoạch vùng, thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh.

Để đáp ứng với yêu cầu trong giai đoạn mới hiện nay, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị Chính phủ rà soát cơ cấu bổ sung nhằm hoàn thiện hội đồng điều phối vùng Đồng bằng sông Cửu Long để kịp thời giải quyết các vấn đề mang tính liên kết vùng và thúc đẩy hợp tác với các vùng trong cả nước.

Cũng theo đại biểu, năm 2020 Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 59 định hướng đưa Cần Thơ trở thành trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 45 về thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển thành phố Cần Thơ. Qua 4 năm thực hiện, Nghị quyết đã tạo động lực quan trọng cho Cần Thơ, kết quả rõ nét nhất là hạ tầng giao thông được cải thiện, thu hút vốn đầu tư tăng. Tuy nhiên sau sáp nhập đã tạo ra không gian phát triển mới cho Cần Thơ về quy mô và tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong điều kiện chuyển đổi số toàn cầu. Do đó, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị Chính phủ chấp thuận tạo điều kiện và hỗ trợ Cần Thơ thực hiện các bước theo quy trình kiến nghị Quốc hội khóa XVI ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 45.

Để Cần Thơ phát huy vai trò trung tâm và để các địa phương trong vùng có sự liên kết thực chất và hiệu quả, đại biểu Tô Ái Vang cũng kiến nghị trên cơ sở Chính phủ đã phê duyệt và công bố quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các Bộ, ngành cần sớm ban hành kế hoạch triển khai và thực hiện ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026 - 2030.

"Xác định kết cấu hạ tầng giao thông là điểm nghẽn nhưng cũng là động lực để phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Do đó, Bộ Xây dựng cùng các Bộ, ngành cần sớm rà soát quy hoạch, trình Chính phủ phê duyệt ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026 - 2030 thực hiện cơ chế đặc thù, đầu tư đồng bộ mang tính chiến lược đó là dùng đường thủy làm động lực, cảng Trần Đề làm hạt nhân và đường bộ là mạch máu kết nối," đại biểu đề xuất.

Xác định trục xương sống là cảng Trần Đề và hình thành các tuyến vận tải chạy dọc bờ biển để gom hàng, giảm áp lực cho đường bộ vốn đang quá tải. Triển khai đầu tư dự án đường sắt cao tốc TP HCM- Cần Thơ - Cà Mau trong giai đoạn 2026 - 2030. Cùng với đó là hoàn thiện cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng theo trục ngang, trục dọc và các tuyến nhánh để trở thành đòn bẩy thực sự cho Đồng bằng sông Cửu Long, nữ đại biểu phân tích.

Bên cạnh đó, để thích ứng với biến đổi khí hậu, đại biểu Tô Ái Vang cũng kiến nghị Chính phủ quan tâm đầu tư dự án hạ tầng thủy lợi, hạ tầng thủy lợi liên vùng. Trong đó xây dựng hồ chứa nước ngọt tại các địa phương ven biển như là Vĩnh Long, Cần Thơ, Cà Mau để dự trữ nước ngọt trong mùa khô, đảm bảo sinh hoạt và sản xuất.

Mặt khác, nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải đi đôi với cơ chế bảo vệ cán bộ, nữ đại biểu cho rằng thực tiễn quản lý phát sinh nhiều vấn đề mới trong khi hệ thống pháp luật còn thiếu đồng bộ, khiến cán bộ e ngại, không dám quyết.

Vì vậy, đại biểu kiến nghị Chính phủ sớm rà soát, trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức; đồng thời tích hợp các quy định tại Nghị định 73/2023 để thể chế hóa chủ trương bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo; tạo không gian pháp lý an toàn để cán bộ dám dấn thân vì lợi ích chung, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền, chính quyền phục vụ và kiến tạo phát triển, đại biểu nêu ý kiến.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Tuấn Anh - Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ. Ảnh: Media Quốc hội.

Đề xuất có giải pháp hỗ trợ đối với các địa phương thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia

Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Quốc hội Nguyễn Tuấn Anh - Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ cho biết, mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tạo đột phá phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Thực tiễn, đại biểu Tuấn Anh cho rằng khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số ở các địa phương là không giống nhau. Với các địa phương có điều kiện thuận lợi, tiềm lực kinh tế mạnh như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, TP HCM, mục tiêu này có tính khả thi cao. Tuy nhiên, với những địa phương có điều kiện khó khăn, đồng thời phải đảm nhận các nhiệm vụ chiến lược quốc gia, việc đạt được mục tiêu tăng trưởng tương đương là thách thức lớn.

Đại biểu Nguyễn Tuấn Anh chỉ ra nhóm các địa phương này gồm: những nơi có vị trí biên giới, hải đảo (như miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ); địa phương phải duy trì tỷ lệ che phủ rừng cao trên 60% (như Thái Nguyên, Lạng Sơn, Lào Cai, Tuyên Quang, Quảng Trị và các tỉnh Tây Nguyên); và địa phương phải bảo đảm diện tích đất trồng lúa theo yêu cầu về an ninh lương thực (như vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần duy trì khoảng 1,8-1,9 triệu ha đất lúa đến năm 2030).

Do đó, cần có giải pháp hỗ trợ đối với các địa phương thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia, bởi những địa phương này đang "hy sinh" tăng trưởng GDP để bảo đảm an ninh lương thực, môi trường cho cả nước, đại biểu đề xuất.

"Cần phải hiểu việc hỗ trợ ở đây không phải cho thêm, mà là bù đắp sự đóng góp," đại biểu Tuấn Anh nhấn mạnh và kiến nghị Quốc hội giao Chính phủ nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về cơ chế hỗ trợ, bù đắp cho các địa phương có điều kiện khó khăn, giữ vị trí trọng yếu và thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia.

Đại biểu TP Cần Thơ cũng kiến nghị đưa nội dung đề xuất trên vào nghị quyết của kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, đẩy nhanh việc thể chế hóa, ban hành chính sách liên quan nhằm bảo đảm triển khai thống nhất, đồng bộ trên phạm vi cả nước.

"Việc nghiên cứu, xây dựng cơ chế hỗ trợ, bù đắp cho các địa phương là hết sức cần thiết để bảo đảm đánh giá công bằng hơn đối với những địa phương có điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý và vai trò chiến lược khác nhau trong đóng góp vào tăng trưởng GDP," đại biểu Tuấn Anh nhấn mạnh.