Nhận lời mời của Nhà nước Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8-11/11. Nhân dịp này, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đã chia sẻ với báo chí về những kỳ vọng, trọng tâm hợp tác và triển vọng phát triển quan hệ song phương trong thời gian tới.
![]() |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae trong chuyến thăm Việt Nam tháng 5/2026. Ảnh: TTXVN |
Củng cố trụ cột hợp tác chiến lược, mở rộng dư địa phát triển mới
Phóng viên: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm và Phu nhân sẽ có chuyến thăm chính thức Nhật Bản, trong đó dự kiến có cuộc hội kiến với Nhật Hoàng, Hoàng hậu và hội đàm với Thủ tướng Sanae Takaichi. Đại sứ đánh giá thế nào về ý nghĩa của chuyến thăm này đối với quan hệ hai nước?
Đại sứ Ito Naoki: Chúng tôi hết sức vui mừng trước chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 11 năm nay. Tôi cho rằng chuyến thăm có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần thúc đẩy hơn nữa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới (CSP).
Đây là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam kể từ chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vào năm 2015, tức là sau 11 năm, đồng thời là chuyến thăm thứ năm của một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam tới Nhật Bản.
Nhật Bản hết sức coi trọng chuyến thăm lần này. Đặc biệt, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Nhật Bản ngay trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ 5 năm sau khi được bầu giữ chức Tổng Bí thư tại Đại hội Đảng năm nay cho thấy Đảng Cộng sản Việt Nam rất coi trọng quan hệ với Nhật Bản.
Chúng tôi mong muốn phối hợp chặt chẽ với phía Việt Nam, cùng nỗ lực hết sức để chuyến thăm đạt được những kết quả thực chất và thành công tốt đẹp. Chuyến thăm Nhật Bản lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra tiếp sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae vào tháng 5 năm nay.
Như vậy, trong cùng một năm, lãnh đạo cấp cao hai nước Nhật Bản và Việt Nam đã thực hiện các chuyến thăm và giao lưu song phương. Tôi cho rằng đây sẽ là cơ hội để đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Nhật Bản và Việt Nam lên một tầm cao mới.
Phóng viên: Việt Nam và Nhật Bản đã và đang tăng cường quan hệ song phương trên nhiều lĩnh vực trên nền tảng Đối tác Chiến lược toàn diện. Đại sứ có thể chia sẻ cụ thể hơn về những trọng tâm hợp tác nào sẽ được ưu tiên thúc đẩy trong khuôn khổ chuyến thăm lần này?
Đại sứ Ito Naoki: Trong chuyến thăm lần này, chúng tôi đặc biệt coi trọng 3 lĩnh vực hợp tác lớn.
Thứ nhất, trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng diễn biến phức tạp, trật tự quốc tế đang đứng trước nhiều thách thức, Nhật Bản và Việt Nam cần tăng cường hợp tác, cùng đóng góp vào việc duy trì hòa bình và ổn định của khu vực.
Thứ hai, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae hồi tháng 5 vừa qua, hai nước đã nhất trí coi trọng việc thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực an ninh kinh tế, củng cố chuỗi cung ứng và đổi mới sáng tạo.
Đây cũng là một trong những kết quả quan trọng mà chúng tôi mong muốn đạt được trong chuyến thăm lần này. Lãnh đạo hai bên đã xác định các lĩnh vực ưu tiên hợp tác trong thời gian tới là trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn, chuyển đổi số (DX), chuyển đổi xanh (GX), khoáng sản quan trọng và an ninh lương thực, nông nghiệp. Trên cơ sở những nội dung đã trao đổi trước đây, chúng tôi mong muốn tiếp tục cụ thể hóa và triển khai các hoạt động hợp tác trong những lĩnh vực này, đồng thời sẽ nỗ lực hết sức để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra.
Thứ ba là giao lưu nhân dân và giao lưu văn hóa. Trong năm nay, số lượt người Nhật Bản đến Việt Nam cũng như người Việt Nam đến Nhật Bản đều đang gia tăng. Dự kiến, số người Việt Nam đến Nhật Bản sẽ vượt 700.000 lượt trong cả năm, trong khi số người Nhật Bản đến Việt Nam cũng được dự báo sẽ tăng lên gần 900.000 lượt.
Nhật Bản coi trọng việc tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa giao lưu nhân dân giữa hai nước, mở rộng giao lưu giữa các địa phương, tăng cường quan hệ liên kết và hợp tác giữa chính quyền các địa phương của hai nước. Đây cũng sẽ là những nội dung được lãnh đạo cấp cao hai nước trao đổi và thảo luận trong dịp này.
![]() |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với đại diện các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, tháng 9/2026. Ảnh: VGP |
Nhật Bản thúc đẩy hợp tác bán dẫn, AI và chuyển đổi xanh với Việt Nam
Phóng viên: Theo Đại sứ, trong các lĩnh vực tiên tiến như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, Nhật Bản có thể triển khai những hình thức hợp tác nào với Việt Nam, chẳng hạn như đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ, nhằm thúc đẩy sự phát triển chung của hai nước?
Đại sứ Ito Naoki: Nhật Bản đặc biệt chú trọng hợp tác với Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số (DX) và chuyển đổi xanh (GX).
Trong lĩnh vực bán dẫn, hiện nay hai nước đang triển khai các dự án hợp tác giữa 5 cặp trường đại học, bao gồm nghiên cứu chung giữa các trường và đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ Việt Nam tại Nhật Bản. Ngoài các dự án hiện tại, trong chuyến thăm lần này, hai nước dự kiến sẽ công bố thêm 6 đề tài nghiên cứu chung mới.
Nhật Bản đặt ra mục tiêu đào tạo tổng cộng 250 nhân lực Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn thông qua các chương trình tiến sĩ tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, phía Việt Nam cũng bày tỏ mong muốn hợp tác đào tạo tiến sĩ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Hiện nay, trong khuôn khổ chương trình NEXUS nhằm phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực bán dẫn, Nhật Bản đang cân nhắc khả năng mở rộng chương trình sang lĩnh vực đào tạo nhân lực AI.
Nhân chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chúng tôi mong muốn thúc đẩy hơn nữa các chương trình hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam trong cả hai lĩnh vực bán dẫn và AI, thông qua các chương trình nghiên cứu chung và đào tạo nghiên cứu sinh Việt Nam ở trình độ tiến sĩ tại Nhật Bản.
Thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Nhật Bản dự định triển khai khoản vay chương trình dành cho Việt Nam, nhằm hoàn thiện các chính sách và cơ chế liên quan đến AI tại Việt Nam.
Đối với Trường Đại học Việt Nhật, chúng tôi hướng tới xây dựng trường trở thành một cơ sở giáo dục đại học định hướng nghiên cứu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực có tính ứng dụng thực tiễn cao. Trong thời gian tới, việc xây dựng khuôn viên trường bằng nguồn vốn vay ODA của Nhật Bản sẽ được triển khai.
Hiện nay, đã có 200 sinh viên đang theo học các chương trình đào tạo về bán dẫn tại trường. Chúng tôi sẽ nỗ lực phối hợp với Chính phủ Việt Nam để tiếp tục hoàn thiện môi trường học tập, cũng như tăng cường cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, qua đó tạo điều kiện tốt hơn cho sinh viên và các hoạt động đào tạo, nghiên cứu của nhà trường.
Trong lĩnh vực năng lượng, Nhật Bản mong muốn thúc đẩy hợp tác giữa Chính phủ và các doanh nghiệp tư nhân nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế. Trong khuôn khổ Sáng kiến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC), các doanh nghiệp Nhật Bản đang cân nhắc triển khai việc xây dựng các nhà máy điện khí LNG tại Việt Nam.
Chúng tôi hoan nghênh việc Quốc hội Việt Nam hiện đang tiến hành sửa đổi Luật Điện lực. Cùng với đó, chúng tôi kỳ vọng những vướng mắc liên quan đến tính khả thi về mặt tài chính, đặc biệt là việc xây dựng cơ chế bảo đảm khả năng thu hồi chi phí đầu tư, sẽ từng bước được tháo gỡ.
Bên cạnh đó, việc thúc đẩy liên kết giữa Chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật tại Việt Nam sẽ góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi cho hợp tác với các cơ quan, trường đại học và doanh nghiệp Nhật Bản. Tôi cho rằng đây là yếu tố có ý nghĩa hết sức quan trọng, không chỉ đối với lĩnh vực năng lượng mà còn trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số (DX) và chuyển đổi xanh (GX).
Ngoài ra, việc thiết lập một khuôn khổ đối thoại giữa hai nước, với sự tham gia của các cơ quan chính phủ, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để cùng trao đổi về đổi mới sáng tạo và thúc đẩy các hoạt động hợp tác cụ thể sẽ mang ý nghĩa hết sức thiết thực.
![]() |
| Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki. Ảnh: Tùng Dương/Mekong ASEAN |
Hướng tới kim ngạch thương mại song phương 75 tỷ USD vào năm 2030
Phóng viên: Đại sứ từng dự báo là năm 2026, kim ngạch thương mại song phương có thể đạt 60 tỷ USD. Hai Thủ tướng từng đặt mục tiêu sẽ đạt con số này vào năm 2030. Theo Đại sứ, liệu chuyến thăm lần này hai nước có đặt mục tiêu cao hơn không và đâu là những lĩnh vực, mặt hàng có tiềm năng nhất giúp hai bên sớm đạt mục tiêu đó?
Đại sứ Ito Naoki: Trong 9 tháng đầu năm nay, kim ngạch thương mại giữa Nhật Bản và Việt Nam đã tăng 15%, đạt 43,7 tỷ USD. Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, kim ngạch thương mại cả năm dự kiến sẽ đạt khoảng 58 tỷ USD. Trong vòng 10 năm qua, quy mô thương mại giữa hai nước đã tăng gấp 1,8 lần. Với đà tăng trưởng này, kim ngạch thương mại song phương có thể đạt 75 tỷ USD vào năm 2030.
Việt Nam được định vị như một cứ điểm sản xuất đầy tiềm năng của châu Á. Trong bối cảnh thương mại giữa hai nước tiếp tục mở rộng, các mặt hàng như thiết bị điện, linh kiện điện tử và phụ tùng ô tô sẽ tiếp tục là những nhóm hàng triển vọng trong hoạt động thương mại song phương.
Bên cạnh đó, trong lĩnh vực nông sản, Nhật Bản và Việt Nam dự kiến sẽ mở cửa thị trường cho một số mặt hàng mới, cụ thể là nho từ Nhật Bản và bưởi từ Việt Nam. Tôi cho rằng đây cũng sẽ là một trong những kết quả của hội đàm cấp cao lần này. Nông sản cũng sẽ là lĩnh vực có nhiều tiềm năng gia tăng xuất khẩu giữa hai nước trong thời gian tới.
Hơn nữa, cùng với sự gia tăng thu nhập và mở rộng tầng lớp trung lưu tại Việt Nam, nhu cầu tiêu dùng của người dân cũng sẽ ngày càng đa dạng. Do đó, chúng tôi kỳ vọng xuất khẩu từ Nhật Bản sang Việt Nam đối với các mặt hàng như rượu sake, thịt bò Wagyu cũng sẽ gia tăng.
Trên thực tế, các doanh nghiệp Nhật Bản đang đẩy mạnh đầu tư trong lĩnh vực điện và điện tử, đầu tư, trong đó có các doanh nghiệp sản xuất vật liệu wafer bán dẫn, cũng như các doanh nghiệp gia công và kiểm định tấm phim phân cực dùng cho màn hình.
Nếu đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục được mở rộng trong những lĩnh vực liên quan, nhu cầu nhập khẩu các linh kiện, phụ tùng phục vụ sản xuất từ Nhật Bản cũng sẽ tăng theo. Thương mại giữa hai nước sẽ tiếp tục được thúc đẩy hơn nữa.
Chúng tôi kỳ vọng rằng sự phát triển của thương mại song phương sẽ góp phần tạo điều kiện cho các dòng vốn FDI có chất lượng cao, qua đó đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng mô hình tăng trưởng kinh tế mới của Việt Nam.
Phóng viên: Gần đây, Việt Nam đã ban hành Nghị quyết 10 về FDI, trong đó chuyển sang thu hút FDI có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, R&D và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Xin Đại sứ cho biết Nhật Bản nhìn nhận định hướng này ra sao?
Đại sứ Ito Naoki: Nhật Bản hoan nghênh việc Việt Nam ban hành Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị, trong đó đề ra chủ trương thu hút FDI có chất lượng cao, chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và nghiên cứu, phát triển.
Điều quan trọng là các chính sách triển khai trên cơ sở nghị quyết này cần được cụ thể hóa bằng những cơ chế ưu đãi phù hợp. Qua đó, Việt Nam có thể thúc đẩy hơn nữa dòng vốn FDI chất lượng cao từ Nhật Bản, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tăng cường sự liên kết, hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp Nhật Bản.
Trong năm nay, đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam đã tăng 15,5%, đạt 2,45 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9. Tổng vốn đầu tư lũy kế của Nhật Bản tại Việt Nam hiện đạt 81,2 tỷ USD, đưa Nhật Bản tiếp tục duy trì vị trí là nhà đầu tư lớn thứ ba tại Việt Nam.
Các doanh nghiệp Nhật Bản từ trước đến nay luôn thể hiện sự chủ động và tích cực trong việc đưa các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng của mình. Điển hình như Honda, tỷ lệ nội địa hóa trong lĩnh vực xe máy tại Việt Nam đã đạt 90%. Theo khảo sát gần đây của Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO), khoảng 5% doanh nghiệp được khảo sát cho biết có ý định nâng tỷ lệ thu mua nội địa trong vòng 1-2 năm tới.
Trong thời gian tới, các doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục nâng cao năng lực công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng sản phẩm để tạo ra môi trường hợp tác thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp Nhật Bản.
Trong quá trình Đổi Mới của Việt Nam, Nhật Bản đã đồng hành và hỗ trợ Việt Nam phát triển kinh tế thị trường, phát triển công nghiệp phụ trợ và thúc đẩy công nghiệp hóa. Nhờ đó, môi trường kinh doanh và sản xuất của Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, ngày càng được hiện đại hóa.
Chúng tôi kỳ vọng rằng mối liên kết giữa các doanh nghiệp hai nước sẽ ngày càng được mở rộng, đồng thời sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp có thế mạnh về công nghệ của Nhật Bản đầu tư và hoạt động tại Việt Nam. Những bước phát triển này sẽ góp phần mở rộng ngành công nghiệp phụ trợ, nâng cao năng lực công nghệ và tạo điều kiện để ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng cũng như chuỗi giá trị toàn cầu.
Làm sâu sắc gắn kết văn hóa, giao lưu nhân dân và hợp tác giữa các địa phương
Phóng viên: Bên cạnh các lĩnh vực chiến lược, giao lưu nhân dân cũng được Chính phủ Nhật Bản đặc biệt đề cao. Đại sứ kỳ vọng chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ mang lại những động lực mới nào để làm sâu sắc hơn nữa sự gắn kết văn hóa, giao lưu thế hệ trẻ và hợp tác giữa các địa phương hai nước?
Đại sứ Ito Naoki: Giao lưu nhân dân giữa Nhật Bản và Việt Nam đang rất sôi động, theo cả hai chiều từ Nhật Bản sang Việt Nam và từ Việt Nam sang Nhật Bản. Chúng tôi cho rằng trong tương lai gần, trước năm 2030, tổng lượng người đi lại giữa hai nước theo cả hai chiều sẽ đạt mốc 2 triệu lượt.
Năm 2028 đánh dấu kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Hướng tới dấu mốc này, trong chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư Tô Lâm, những chủ trương, định hướng sẽ được đưa ra nhằm tiếp tục thúc đẩy du lịch song phương cũng như tăng cường giao lưu giữa các địa phương.
Để gia tăng lượng người đi lại giữa hai nước, việc tăng số chuyến bay thẳng và chuyến bay thuê chuyến có ý nghĩa rất quan trọng. Không chỉ các thành phố lớn của Nhật Bản như Tokyo, Nagoya, Osaka và Fukuoka, mà một số sân bay địa phương như Hiroshima và Shizuoka cũng đã có đường bay thẳng kết nối với Việt Nam. Trong thời gian tới, đường bay thẳng giữa Việt Nam và Hokkaido cũng đang được lên kế hoạch.
Chúng tôi kỳ vọng tần suất các chuyến bay giữa hai nước sẽ tiếp tục tăng lên để ngày càng có nhiều du khách Việt Nam khám phá những điểm đến mới, ngoài Cung đường vàng truyền thống bao gồm Tokyo, Osaka, Kyoto và núi Phú Sĩ.
Riêng trong tháng 3 năm nay, đã có 92.000 lượt người Việt Nam đến Nhật Bản. Một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy lượng khách tăng mạnh chính là mùa hoa anh đào và hoạt động ngắm hoa. Những hình ảnh đẹp về hoa anh đào được chia sẻ trên mạng xã hội đã góp phần thu hút ngày càng nhiều người Việt Nam đến Nhật Bản.
Chúng tôi mong muốn quảng bá rộng rãi hơn nữa sức hấp dẫn của Nhật Bản tới người dân Việt Nam. Đồng thời, thông qua chuyến thăm Nhật Bản lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chúng tôi hy vọng đây cũng sẽ là dịp tốt để phía Việt Nam giới thiệu những nét hấp dẫn của đất nước mình tới người dân Nhật Bản.
Đến nay, Nhật Bản và Việt Nam đã phối hợp tổ chức Diễn đàn hợp tác địa phương 2 lần, năm ngoái tại Quảng Ninh và năm nay là tại Huế. Chúng tôi kỳ vọng sự kiện lần thứ ba, dự kiến được tổ chức tại Việt Nam vào năm 2027, sẽ tiếp tục góp phần thúc đẩy hơn nữa giao lưu, hợp tác giữa các tỉnh thành của hai nước.
Hiện nay, Việt Nam đang chú trọng phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, trong khi Nhật Bản cũng đang thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp nội dung, trong đó có manga, anime và J-POP. Chuyến thăm Nhật Bản lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính là dịp để người dân Việt Nam quan tâm hơn nữa đến những nét văn hoá này. Đây cũng là yếu tố quan trọng đối với việc thúc đẩy giao lưu giữa thế hệ trẻ và tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước.
Phóng viên: Xin cảm ơn những chia sẻ của Đại sứ!
Ngày 3/6, Chương trình kết nối Hưng Yên – Nhật Bản được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Hưng Yên nhằm thúc đẩy kết nối đầu tư, mở rộng hợp tác kinh tế giữa địa phương và các đối tác Nhật Bản. |
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), chia sẻ với Mekong ASEAN, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho rằng báo chí không chỉ góp phần tăng cường sự hiểu biết và tin cậy giữa nhân dân hai nước, mà còn là cầu nối quan trọng thúc đẩy giao lưu, hợp tác Việt Nam - Nhật Bản. |
Chiều 3/11, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tiếp xã giao Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki. |
Chiều 6/9, tại TP Huế, Hội nghị kết nối Huế - Nhật Bản năm 2026 được tổ chức nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác, kết nối giữa TP Huế với các cơ quan, tổ chức, địa phương, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đối tác của Nhật Bản. |
Văn phòng Chính phủ có văn bản số 472/TB-VPCP ngày 11/9/2026 thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại buổi làm việc với các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam. |