Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an. Ảnh: Media Quốc hội.

Sáng 5/11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035.

Trình bày tờ trình, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an đã nêu sự cần thiết xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 – 2035.

Bộ trưởng cho biết, Chương trình được xây dựng căn cứ Kết luận số 56 ngày 24/6/2026 của Bộ Chính trị về khẩn trương xây dựng, triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan về phòng, chống tội phạm, ma túy, đầu tư công, ngân sách Nhà nước.

Về cơ sở thực tiễn, xuất phát từ tình hình tội phạm và ma túy trong nước và thế giới diễn biến hết sức phức tạp; xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, chưa có tiền lệ và nhiều nguy cơ, thách thức phi truyền thống, tác động đến công tác phòng, chống tội phạm và ma túy.

Về nội dung cơ bản của Chương trình, Bộ trưởng Công an cho biết, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 được chia thành 2 giai đoạn với tổng vốn đầu tư: Giai đoạn 1 (2026 - 2030) có tổng vốn đầu tư là 45.301 tỷ đồng, trong đó 22.450 tỷ đồng đã được phê duyệt tại Nghị quyết 163, 22.851 tỷ đồng đề nghị bổ sung cho công tác phòng, chống tội phạm.

Giai đoạn 2 (2031 - 2035) có tổng vốn đầu tư là 18.151 tỷ đồng. Kết thúc giai đoạn 1, căn cứ kết quả thực hiện, Chính phủ báo cáo Quốc hội nguồn lực kinh phí để thực hiện giai đoạn 2 theo quy định.

Mục tiêu của Chương trình nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống ma túy và tội phạm; lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã làm nền tảng; ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư trang thiết bị; thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả trong phòng, chống ma túy và tội phạm. Lấy phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở nhằm kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy, Bộ trưởng Công an cho hay.

Về giải pháp thực hiện chương trình, Bộ trưởng cho biết, báo cáo đưa ra 6 giải pháp trọng tâm bao gồm: Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; Tập trung nguồn lực và có cơ chế huy động, bố trí, phân bổ nguồn lực; tổ chức hiệu quả bộ máy, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát; tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền công tác phòng, chống tội phạm; tăng cường ứng dụng khoa học, kỹ thuật và công nghệ; mở rộng hợp tác quốc tế.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đề xuất Quốc hội xem xét phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình với tên gọi là "Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035", trong đó giữ nguyên các nội dung về phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư và tích hợp, bổ sung các nội dung phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 – 2035.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: Media Quốc hội.

Rà soát kinh phí, tránh trùng lặp nhiệm vụ

Thẩm tra chủ trương đầu tư chương trình, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình nhằm cụ thể hóa chủ trương, định hướng của Đảng về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới; đồng thời tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt.

Ủy ban nhận thấy chương trình phù hợp với chiến lược phòng, chống ma túy, tội phạm và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, cơ bản không trùng lặp với các chương trình mục tiêu quốc gia khác.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát những nhiệm vụ có nội dung tương đồng, giao thoa với các chương trình khác; làm rõ phạm vi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm đầu ra và nguồn kinh phí thực hiện. Trên cơ sở đó. nghiên cứu phương án lồng ghép phù hợp đối với các nội dung có thể tích hợp, đảm bảo không trùng lặp về nhiệm vụ và kinh phí, phát huy hiệu quả nguồn lực trong thực hiện mục tiêu chương trình.

Việc phân nhóm các mục tiêu, chỉ tiêu cần rõ ràng, tránh giao thoa, trùng lặp. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và một số cơ quan của Quốc hội nhận thấy, các dự án, tiểu dự án thành phần còn một số nhiệm vụ có tính chất tương đồng nhưng được bố trí ở nhiều dự án khác nhau; phương thức phân bổ vốn ở một số dự án còn mang tính bình quân, chưa thực sự gắn kết với mức độ phức tạp, quy mô nhiệm vụ và kết quả đầu ra; có số liệu về kinh phí dự toán còn chưa thật chính xác, cần được tiếp tục rà soát để chỉnh lý cho phù hợp, chính xác và khả thi.

Đối với phương án phân bổ vốn, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị rà soát làm rõ căn cứ xác định kinh phí của từng dự án, tiểu dự án thành phần; nguyên tắc, căn cứ, quy định cho phép Chính phủ điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương và tiếp tục cân đối ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung cho chương trình trong quá trình thực hiện; trách nhiệm cân đối, bố trí phần vốn ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị thuyết minh làm rõ căn cứ xác định nhu cầu và mức kinh phí dự kiến của giai đoạn 2031-2035 để bổ sung trong dự thảo nghị quyết phù hợp với thẩm quyền của Quốc hội. Đồng thời, đề nghị quan tâm ưu tiên hỗ trợ cho địa bàn biên giới.