Diễn đàn “Hiện thực hóa giải pháp tăng cường thu hút khách du lịch quốc tế đến Thủ đô Hà Nội”. Ảnh: Thảo Ngân/Mekong ASEAN.

Thông tin khái quát về thị trường khách du lịch tại địa bàn, ông Trần Trung Hiếu, Phó giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết, năm 2025 Hà Nội ước đón và phục vụ trên 33,7 triệu lượt khách du lịch, tăng 20,87% so với năm 2024.

Trong đó, khách quốc tế đạt trên 7,82 triệu lượt, tăng 22,76%, chiếm khoảng 37% tổng lượng khách quốc tế của cả nước; khách nội địa đạt trên 25,88 triệu lượt, tăng 20,32%.

Tổng thu từ du lịch của Hà Nội ước đạt hơn 134.460 tỷ đồng, tăng 21,5% so với năm 2024.

Không dừng ở các chỉ số, vị thế của Hà Nội tiếp tục được củng cố trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới. Hà Nội liên tục được lựa chọn là một trong những điểm đến văn hóa, nghệ thuật và ẩm thực hấp dẫn nhất toàn cầu. Những danh hiệu này tạo ra hiệu ứng truyền thông toàn cầu, góp phần đưa Hà Nội vào danh sách “must - visit” của nhiều tạp chí và cộng đồng du lịch quốc tế.

Toàn thành phố có 3.761 cơ sở lưu trú với hơn 71.000 phòng, trong đó hệ thống khách sạn 4 - 5 sao ngày càng chiếm tỷ trọng lớn, có sự hiện diện của nhiều thương hiệu hàng đầu thế giới. Đây là nền tảng quan trọng giúp Hà Nội đủ năng lực phục vụ các sự kiện quốc tế, các đoàn khách cao cấp và thị trường MICE đang tăng trưởng nhanh.

Theo đại diện Sở Du lịch Hà Nội, trong giai đoạn vừa qua, Hà Nội đã chứng kiến sự chuyển dịch lớn trong cơ cấu thị trường khách quốc tế. Bên cạnh các thị trường khách truyền thống như khu vực Đông Bắc Á, ASEAN, Hà Nội đã mở rộng xúc tiến và phát triển các thị trường khách tại các nước khu vực châu Mỹ, châu Âu, Trung Đông, Australia…

Mặc dù tốc độ tăng trưởng khách quốc tế của Hà Nội tốt, nhưng ông Hiếu cũng thẳng thắn nhìn nhận những mặt còn hạn chế của du lịch Thủ đô. Dù khách quốc tế tăng mạnh nhưng thời gian lưu trú và mức chi tiêu bình quân vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Ông Trần Trung Hiếu, Phó giám đốc Sở Du lịch Hà Nội thông tin tại sự kiện. Ảnh: Thảo Ngân/Mekong ASEAN.

Chi tiêu cho mua sắm của du khách quốc tế còn dè dặt; các sản phẩm du lịch đêm, sản phẩm cao cấp, sản phẩm văn hóa - trải nghiệm chiều sâu còn thiếu tính hệ thống; thiếu các trung tâm mua sắm đạt chuẩn quốc tế. Liên kết giữa Hà Nội và các địa phương tuy có nhiều nỗ lực nhưng hiệu quả khai thác chưa đồng đều; một số điểm nghẽn về hạ tầng, môi trường, giao thông kết nối, chất lượng dịch vụ vẫn còn tồn tại, ông Hiếu nói.

Trước thực tế trên, lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội đề nghị các doanh nghiệp đóng góp ý kiến, giải pháp tăng cường thu hút khách du lịch quốc tế đến Thủ đô Hà Nội.

Hà Nội cần thêm sản phẩm trải nghiệm để giữ chân dòng khách quốc tế

Từ góc nhìn doanh nghiệp, bà Nguyễn Hoài Thu, Giám đốc chi nhánh Hà Nội - Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist), cho biết khách quốc tế lựa chọn Hà Nội hiện chiếm khoảng 25% tổng lượng khách của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thời gian lưu trú tại Thủ đô còn ngắn, chủ yếu chỉ từ 1 - 2 đêm trước khi tiếp tục hành trình tới các địa phương khác.

Theo bà Thu, thời gian qua Hà Nội đón một lượng lớn khách du lịch tàu biển từ Hạ Long vào tham quan, với mỗi chuyến tàu mang theo khoảng 3.000 - 5.000 lượt khách. Tuy nhiên, phần lớn du khách chỉ ở lại trong thời gian ngắn. Vì vậy, doanh nghiệp kỳ vọng Hà Nội sớm phát triển thêm các sản phẩm du lịch hấp dẫn để giữ chân dòng khách tàu biển này ở lại lâu hơn.

Bên cạnh đó, bà Thu kiến nghị tăng cường kết nối các cụm du lịch tàu biển với các vùng ven biển và khai thác hiệu quả hơn tiềm năng du lịch đường sông. Hà Nội có hệ thống sông ngòi đẹp nhưng hạ tầng chưa được đầu tư tương xứng, trong khi TP HCM đã phát huy tốt loại hình này. Việc hình thành các tour tuyến đường sông kết nối vào khu phố cổ có thể mở ra hướng đi mới cho du lịch Thủ đô.

Đối với khu phố cổ, doanh nghiệp đề xuất định hướng phát triển nơi đây thành một “bảo tàng sống”, thay vì chỉ là không gian phục vụ hoạt động kinh doanh. Sở Du lịch có thể phối hợp với các phường để tái hiện những nghề truyền thống đặc trưng của từng phố, lựa chọn 1 - 2 phố tiêu biểu làm điểm triển khai, qua đó nâng cao trải nghiệm cho du khách.

Tương tự, các xã lân cận Hà Nội sở hữu nhiều làng nghề truyền thống đặc sắc nhưng mức độ tham gia của người dân vào hoạt động trải nghiệm cùng du khách còn hạn chế. Việc tổ chức cho nghệ nhân và người dân địa phương trực tiếp trình diễn, tái hiện quy trình làm nghề sẽ giúp du khách hiểu sâu hơn về bản sắc văn hóa Thủ đô. Theo bà Thu, du khách quốc tế đến Việt Nam rất ưa chuộng các hoạt động trải nghiệm, vì vậy Hà Nội cần phát triển thêm nhiều sản phẩm du lịch theo hướng này để gia tăng sức hút và thời gian lưu trú.

Phố đường tàu: “Điểm nóng” du lịch nhưng thiếu cơ chế khai thác

Đóng góp ý kiến về phát triển sản phẩm du lịch tại Hà Nội, ông Cao Quốc Trung, Giám đốc chi nhánh Hà Nội của Vido Tour, cho biết doanh nghiệp đặc biệt chú trọng xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo, mang tính đặc thù, được thiết kế trong những gói tour quy mô lớn nhằm tạo ấn tượng và sức hút đối với du khách.

Ông Cao Quốc Trung, Giám đốc chi nhánh Hà Nội của Vido Tour. Ảnh: Thảo Ngân/Mekong ASEAN.

Theo ông Trung, hiện nay có một loại hình du lịch đang được khách quốc tế vô cùng quan tâm nhưng chưa có cơ chế phát triển phù hợp, đó là tham quan phố đường tàu. Nhiều đoàn khách của doanh nghiệp đã và sắp đến đều bày tỏ mong muốn được trải nghiệm sản phẩm này, và sẽ rất đáng tiếc nếu sản phẩm này bị hạn chế hoặc dừng khai thác.

Từ thực tế đó, ông cho rằng cần nghiên cứu các giải pháp để tận dụng tối đa lợi ích mà sản phẩm du lịch đường tàu mang lại, hoặc xây dựng những sản phẩm tương tự theo hướng hợp pháp, đủ điều kiện vận hành chính thức.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Vân Anh, Phó Tổng giám đốc Flamingo Redtours, cho rằng các doanh nghiệp lữ hành hiện gặp nhiều khó khăn trong việc giải thích với khách quốc tế vì sao không thể đưa khách tới tham quan phố đường tàu. Theo bà, đây là điểm đến rất nổi tiếng trên mạng xã hội, được du khách đặc biệt quan tâm, thậm chí lan truyền mạnh mẽ, nhưng doanh nghiệp lại không được phép khai thác như một sản phẩm du lịch chính thức.

Bà Vân Anh cũng thẳng thắn nhìn nhận, chất lượng dịch vụ tại các quán cà phê đường tàu hiện nay chưa tương xứng với mức độ nổi tiếng, giá cao và tình trạng “chặt chém” vẫn tồn tại. Vì vậy, doanh nghiệp lữ hành không dám đưa khách đến, trong khi du khách vẫn tự tìm đến trải nghiệm. Từ thực tế này, bà kiến nghị thành phố và ngành du lịch sớm có giải pháp quản lý, chuẩn hóa, bởi đây là sản phẩm có sức hút lớn nếu được tổ chức bài bản.

Khách quốc tế đến phố đường tàu tại Hà Nội. Ảnh: Tùng Dương/Mekong ASEAN.

Liên quan đến kích cầu khách quốc tế, bà Vân Anh nhấn mạnh vai trò của các công ty quản lý và khai thác điểm đến (DMC) trong việc chủ động thúc đẩy nhu cầu khách thông qua kênh hợp tác doanh nghiệp – doanh nghiệp (B2B). Theo đó, bằng việc xây dựng sản phẩm phù hợp, mức giá cạnh tranh và năng lực tổ chức tại chỗ, DMC có thể góp phần tăng lượng khách, kéo dài thời gian lưu trú và nâng mức chi tiêu, mà không cần trực tiếp bán tour cho khách lẻ.

Tuy nhiên, theo bà Vân Anh, đến nay cộng đồng doanh nghiệp DMC vẫn chưa nhận được các kế hoạch xúc tiến cụ thể từ Sở Du lịch Hà Nội. Doanh nghiệp rất mong sớm có định hướng rõ ràng để có thể chủ động tham gia, đồng hành cùng thành phố trong công tác quảng bá, thu hút khách.

Bà cũng cho rằng các hội chợ du lịch quốc tế giữ vai trò quan trọng trong việc đưa khách đến Việt Nam. Tuy nhiên, chi phí tham gia các sự kiện này khá lớn, khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp chuyên inbound (doanh nghiệp chuyên đón khách du lịch nước ngoài vào Việt Nam), gặp khó khăn. Do đó, bà kiến nghị cần có chính sách hỗ trợ hoặc cơ chế khuyến khích, chia sẻ chi phí để doanh nghiệp có điều kiện tham gia hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, Sở Du lịch có thể xem xét thành lập các nhóm chuyên trách hỗ trợ phát triển những sản phẩm du lịch trọng điểm, đồng thời tạo không gian để doanh nghiệp inbound cùng tham gia đóng góp ý tưởng. Doanh nghiệp cũng mong có thêm các chương trình hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, trong bối cảnh nhân sự du lịch có kỹ năng chuyên môn đang thiếu hụt nghiêm trọng.

Khách ASEAN – thị trường lớn chưa được khai thác tương xứng

Đóng góp thêm ý kiến về giải pháp nâng cao năng lực đón và giữ chân du khách tại Hà Nội, đặc biệt ở khâu lưu trú, ông Nguyễn Quang, Phó chủ tịch Liên chi hội Khách sạn Việt Nam, cho rằng số lượng cơ sở đăng ký xếp hạng sao trên địa bàn hiện còn hạn chế, chủ yếu tập trung ở các khách sạn lớn. Trong khi đó, nhiều cơ sở lưu trú chưa thực hiện xếp hạng đặt ra thách thức trong việc kiểm soát, bảo đảm chất lượng dịch vụ, qua đó tác động trực tiếp đến hình ảnh điểm đến.

Từ thực tế này, ông Quang nhấn mạnh, song song với việc xây dựng các sản phẩm du lịch có uy tín, Hà Nội cần kiểm soát chặt chẽ chất lượng dịch vụ tại các điểm đến. Đồng thời, việc khai thác hiệu quả các lợi thế sẵn có, như du lịch đường sông, sẽ góp phần giảm tải cho giao thông đường bộ và nâng cao trải nghiệm tổng thể của du khách.

Ông Nguyễn Quang, Phó chủ tịch Liên chi hội Khách sạn Việt Nam phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thảo Ngân/Mekong ASEAN.

Mở rộng vấn đề ra bức tranh chung của du lịch Việt Nam, ông Quang cho rằng sức hút của Việt Nam đối với thị trường khách quốc tế, đặc biệt là khách trong khu vực ASEAN, hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và vị thế của điểm đến.

Ông Quang cho biết, dù lượng khách quốc tế liên tục phục hồi và tăng trở lại sau dịch, Việt Nam vẫn chưa trở thành lựa chọn ưu tiên so với nhiều quốc gia trong khu vực. Thực tế này thể hiện rõ trong năm 2024, khi lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt mức cao, nhưng nếu đặt trong tương quan nội khối ASEAN thì vẫn còn khiêm tốn.

Đơn cử, năm 2024 có khoảng 495.000 lượt khách Malaysia đến Việt Nam, nhưng con số này chỉ bằng khoảng 10% lượng khách Malaysia sang Thái Lan. Tương tự, lượng khách Indonesia đến Việt Nam (184.094 lượt khách) chỉ bằng khoảng 7,4% so với số khách Indonesia sang Singapore; trong khi Singapore là nhà đầu tư FDI lớn tại Việt Nam, song lượng khách Singapore đến Việt Nam năm 2024 (374.495 lượt khách) cũng chỉ bằng khoảng 4,1% so với khách Singapore sang Malaysia.

Theo ông Quang, các số liệu trên cho thấy thị trường khách ASEAN vẫn là “mỏ” tiềm năng lớn, đặc biệt khi khu vực này có nhóm khách sẵn sàng chi tiêu cao. Tuy nhiên, mức chi tiêu của du khách tới Việt Nam hiện còn hạn chế, chủ yếu do sản phẩm du lịch của Việt Nam chưa đủ hấp dẫn và khác biệt để khuyến khích chi tiêu nhiều hơn.

Bên cạnh đó, công suất khai thác của hệ thống lưu trú tại Việt Nam nhìn chung vẫn thấp so với khu vực. Việc các khách sạn 5 sao tại Đà Nẵng, TP HCM và Hà Nội đạt công suất trên 80% trong năm nay được xem là tín hiệu tích cực, nhưng trong bối cảnh tổng lượng khách mới khoảng 20 triệu lượt như hiện nay. Câu hỏi đặt ra là liệu hạ tầng, giao thông và dịch vụ có đủ năng lực đáp ứng nếu Việt Nam hướng tới mục tiêu 35 - 40 triệu lượt khách, tương đương các nước như Thái Lan hay không.