Triển vọng cho Việt Nam tham gia sâu hơn chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu

Nhu cầu mở rộng đội bay tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt sản xuất linh kiện theo đơn hàng quốc tế và cung cấp dịch vụ bảo dưỡng ngay trong nước.

Sáng 4/11, Triển lãm và Diễn đàn Công nghiệp Hàng không Việt Nam 2026 (VAF 2026) khai mạc tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội). Sự kiện kéo dài đến ngày 6/11, quy tụ các hãng hàng không, nhà chế tạo và nhà cung ứng từ 15 quốc gia.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn nhận định, hàng không giữ vai trò quan trọng trong kết nối Việt Nam với thế giới, thúc đẩy thương mại, du lịch và phát triển kinh tế. Nhu cầu mở rộng đội tàu bay, đầu tư hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ đang tạo ra dư địa rất lớn cho ngành công nghiệp hàng không Việt Nam.

Theo Thứ trưởng, khi các hãng mở rộng đội bay và Việt Nam đầu tư các sân bay như Long Thành, Gia Bình, nhu cầu về vật tư, cơ sở bảo dưỡng và nhân lực kỹ thuật cũng tăng. Đây là cơ hội để doanh nghiệp trong nước đảm nhận những công đoạn có giá trị cao hơn.

Triển vọng cho Việt Nam tham gia sâu hơn chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn phát biểu tại lễ khai mạc VAF 2026. Ảnh: Trần Trọng/Mekong ASEAN.

Điều kiện để doanh nghiệp Việt nhận đơn hàng linh kiện

Một số linh kiện cho các nhà chế tạo máy bay quốc tế đã được sản xuất tại Việt Nam. Chia sẻ tại sự kiện, ông Anand Stanley, Chủ tịch Airbus khu vực châu Á – Thái Bình Dương, dẫn trường hợp MHI Việt Nam đang chế tạo cửa thoát hiểm phía trên cánh cho dòng A321XLR.

Theo lãnh đạo Airbus, để mở rộng sản xuất, Việt Nam cần phát triển cả mạng lưới nhà cung ứng và đội ngũ kỹ thuật.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng đề nghị Airbus và các nhà cung ứng chủ chốt cùng đánh giá năng lực của doanh nghiệp Việt, xác định những nhóm sản phẩm có thể đặt hàng. Doanh nghiệp trong nước cần đầu tư công nghệ, còn các đối tác có thể hỗ trợ về quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm theo yêu cầu của bên mua.

Ông Anand Stanley, Chủ tịch Airbus khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Ảnh: Trần Trọng/Mekong ASEAN.

Thứ trưởng cũng đề nghị gắn chuyển giao công nghệ với đào tạo kỹ sư, nhân viên kỹ thuật. Các hướng hợp tác khác gồm ứng dụng dữ liệu trong quản lý chuỗi cung ứng và nghiên cứu nhiên liệu hàng không bền vững.

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn đề xuất các định hướng nhằm đưa quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu và mang lại kết quả thiết thực, gồm: xây dựng chương trình phát triển nhà cung ứng hàng không tại Việt Nam; thúc đẩy đầu tư vào lĩnh vực bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu máy bay; phát triển nguồn nhân lực gắn với chuyển giao công nghệ; mở rộng hợp tác trong chuyển đổi số và phát triển hàng không xanh; đồng thời tạo điều kiện để các dự án hợp tác được triển khai hiệu quả, thực chất.

Đội bay mở rộng kéo theo nhu cầu bảo dưỡng

Theo ông Anand Stanley, các hãng hàng không Việt Nam hiện có 230 tàu bay Airbus và còn 220 chiếc chờ bàn giao.

Ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch Vietjet cho biết, trong năm qua, Vietjet vận chuyển 28,2 triệu lượt hành khách trên 153.000 chuyến bay, tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu thị trường hàng không Việt Nam về lượng hành khách vận chuyển.

Hãng hiện đang khai thác 234 đường bay với đội bay gồm 135 chiếc, trong đó 101 chiếc đặt tại Việt Nam.

Theo kế hoạch phát triển đội bay dài hạn, Vietjet hướng tới quy mô khoảng 600 tàu bay, bao gồm các dòng máy bay của Airbus và Boeing, sử dụng động cơ do CFM, Pratt & Whitney và Rolls-Royce cung cấp. Hãng dự kiến đưa xưởng bảo dưỡng ở Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào hoạt động trong tháng 12/2026.

Lãnh đạo Vietjet nhấn mạnh mỗi chiếc máy bay đều tạo ra nhu cầu về động cơ, phụ tùng và bảo dưỡng trong hàng chục năm khai thác. Ông mong muốn doanh nghiệp Việt đảm nhận thêm những phần việc này và trở thành đối tác công nghiệp của các nhà chế tạo tàu bay.

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn (thứ 3 từ phải sang) tham quan gian hàng của Airbus. Ảnh: Trần Trọng/Mekong ASEAN.

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn cũng đề nghị các nhà chế tạo máy bay, động cơ và thiết bị cùng doanh nghiệp trong nước nghiên cứu đầu tư cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu tại sân bay này.

Công nghệ số cũng là một hướng hợp tác trong bảo dưỡng. Theo ông Anand Stanley, công ty dịch vụ số của Airbus là Skywise cùng Vietnam Airlines và FPT sẽ nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo để dự báo nhu cầu bảo dưỡng, chuẩn bị phụ tùng và lập kế hoạch khai thác đội bay.

Trao đổi với Mekong ASEAN bên lề diễn đàn, ông Peter Kraft, Giám đốc kinh doanh toàn cầu của AeroParts Manufacturing & Repair (Mỹ), cho biết doanh nghiệp cung cấp dịch vụ sửa chữa, cải tiến linh kiện máy bay để tăng độ tin cậy và giảm chi phí cho hãng khai thác.

AeroParts cung cấp dịch vụ sửa chữa, cải tiến linh kiện máy bay. Ảnh: Trần Trọng/Mekong ASEAN.

"Chúng tôi thực hiện công việc sửa chữa chứ không sản xuất linh kiện cho các đơn vị vận hành; chúng tôi sửa chữa chính các linh kiện của họ. Điểm khác biệt của chúng tôi nằm ở công nghệ được sử dụng. Chúng tôi tiếp nhận những linh kiện đang gặp vấn đề và tìm cách cải tiến chúng. Nhờ đó, linh kiện trở nên đáng tin cậy hơn, đạt hiệu suất cao hơn, và xét về tổng thể, giúp giảm thiểu chi phí", ông Kraft thông tin.

Chúng tôi đang làm việc với một hãng hàng không lớn của Việt Nam và hy vọng sẽ hợp tác với một hãng lớn khác. Tiềm năng phát triển tại Việt Nam đang rất rộng mở”, giám đốc AeroParts nói thêm.

Một số hình ảnh tại VAF 2026

Ảnh: Trần Trọng/Mekong ASEAN.