Diễn đàn "Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số". Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN.

Phát biểu tại Diễn đàn "Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số" ngày 8/10, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh, thời gian qua, ngành Tài chính, trong đó có ngành Thuế và ngành Hải quan đã có rất nhiều nỗ lực trong cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa phương thức quản lý và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp.

Đối với lĩnh vực Thuế, công tác quản lý đang chuyển mạnh từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý hiện đại, dựa trên dữ liệu, công nghệ và mức độ tuân thủ của người nộp thuế. Chính sách thuế không chỉ nhằm bảo đảm nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, mà ngày càng được sử dụng như một công cụ để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy đầu tư, đổi mới sáng tạo và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Đối với lĩnh vực Hải quan, quá trình cải cách, hiện đại hóa được triển khai liên tục, với mục tiêu tạo thuận lợi thương mại và nâng cao hiệu quả quản lý thông qua cải cách đơn giản hóa quy trình, thủ tục, ứng dụng công nghệ, là ngành sớm nhất triển khai quản lý rủi ro. Hải quan ngày nay không chỉ thực hiện chức năng quản lý Nhà nước đối với lượng hàng hóa xuất nhập khẩu sẽ sớm chạm mốc 1.000 tỷ USD, mà còn tác động trực tiếp đến thời gian, chi phí và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp.

Những kết quả đó góp phần quan trọng giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao tính minh bạch, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo thêm niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp, ông Phương nói tại diễn đàn do Tạp chí Kinh tế - Tài chính tổ chức.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số là một yêu cầu rất cao, đòi hỏi sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội. Yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới tiếp tục đặt ra những đòi hỏi cao hơn đối với ngành Tài chính, trong đó có ngành Thuế và ngành Hải quan.

Với tinh thần đồng hành, phục vụ, chia sẻ và hợp tác, Bộ Tài chính xác định tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng, thuận lợi, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình hoàn thiện chính sách và tổ chức thực hiện.

Bộ Tài chính quyết liệt, kịp thời chỉ đạo, điều hành với tinh thần lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm chủ thể, duy trì đảm bảo sự đồng bộ giữa chủ trương với thực thi chính sách, xác định việc tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển là nhiệm vụ trọng tâm quan trọng hàng đầu của ngành Tài chính.

Bằng sự đồng hành, lắng nghe và chuyển đổi mạnh mẽ, ngành Tài chính đã và đang định hình một hệ sinh thái kinh tế năng động, minh bạch và hướng đến hội nhập toàn cầu. Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh, với tinh thần lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, ngành Thuế và Hải quan đang nỗ lực tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, hành động quyết liệt hơn nữa, lấy hiệu quả thực tế và sự phát triển của doanh nghiệp làm một trong những thước đo quan trọng của công tác quản lý.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương. Ảnh: BTC.

VAFIE: Doanh nghiệp kiến nghị mở rộng tham vấn

Nhìn lại quá trình cải cách thuế, hải quan, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) cho biết nhiều doanh nghiệp thành viên ghi nhận những nỗ lực của hai cơ quan trong đổi mới chính sách và tăng cường đối thoại. Các cuộc trao đổi với doanh nghiệp được tổ chức thường xuyên hơn trong những năm qua, góp phần giải đáp những vướng mắc phát sinh khi quy định pháp luật thay đổi.

Theo Chủ tịch VAFIE, đối thoại còn giúp cơ quan hoạch định chính sách tiếp nhận thông tin từ hoạt động thực tế của doanh nghiệp, có thêm cơ sở điều chỉnh quy định cho phù hợp. Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, ông đề nghị tạo điều kiện để doanh nghiệp và các hiệp hội tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng chính sách.

Ông Tuấn cũng đề xuất, thời hạn góp ý một số dự thảo còn ngắn, khiến các hiệp hội khó tập hợp đầy đủ ý kiến của thành viên, rà soát vướng mắc và chuẩn bị kiến nghị. Việc được tham gia từ giai đoạn đầu soạn thảo sẽ giúp cộng đồng doanh nghiệp đóng góp những thông tin thiết thực, qua đó hỗ trợ quá trình đưa chính sách vào cuộc sống.

Cùng với mở rộng tham vấn, Chủ tịch VAFIE đề nghị tiếp tục duy trì đối thoại thường xuyên. Ông cho rằng không phải kiến nghị nào cũng có thể được giải quyết, nhưng doanh nghiệp cần được giải thích rõ lý do một vấn đề được xử lý hoặc chưa thể xử lý. Ngay cả khi chưa có giải pháp tức thời, phản hồi minh bạch từ cơ quan quản lý vẫn góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo sự lan tỏa tới các cấp, ngành khác.

JCCI: Cần thống nhất phân loại mã HS để doanh nghiệp chủ động nghĩa vụ thuế

Đi vào những vấn đề cụ thể, tại phiên thảo luận, ông Yoshida Susumu, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI) phản ánh doanh nghiệp vẫn gặp trở ngại khi thực hiện các quy định mới do cách hiểu và áp dụng chưa rõ ràng. Một trong những vướng mắc là phân loại mã HS, hệ thống mã số tiêu chuẩn quốc tế dùng để phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu.

Đại diện JCCI đề nghị có giải pháp hạn chế tình trạng cùng một mặt hàng được áp dụng những mã HS khác nhau, khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh mã hoặc phát sinh truy thu thuế. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc phân loại này ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách quản lý mặt hàng, mức thuế, xuất xứ và các nghĩa vụ liên quan khi làm thủ tục.

Giải đáp vấn đề, ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết công tác phân loại ngày càng phức tạp khi hàng hóa có cấu tạo, thành phần đa dạng hoặc tích hợp nhiều chức năng. Để giảm khác biệt trong áp dụng, ngành Hải quan đang hướng tới tăng cường phối hợp về phân loại HS/AHTN (phân loại hàng hóa theo Hệ thống HS và Danh mục thuế quan hài hòa ASEAN (AHTN)), nghiên cứu bổ sung các mặt hàng khó phân loại với tiêu chí cụ thể, đồng thời rà soát và đề xuất đơn giản hóa biểu thuế.

Cơ quan Hải quan cũng chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu về phân loại hàng hóa, biểu thuế và đào tạo nghiệp vụ để bảo đảm thực hiện thống nhất. Cơ chế xác định trước mã số hàng hóa được quan tâm nhằm giúp doanh nghiệp biết trước nghĩa vụ khi nhập khẩu, giảm nguy cơ phải thay đổi mã hoặc chịu những chi phí ngoài dự kiến.

Về cải cách thủ tục, ông Hùng cho biết ngành Hải quan đang đẩy mạnh quản lý theo mức độ tuân thủ và rủi ro của doanh nghiệp. Theo định hướng này, doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ có điều kiện được giảm tỷ lệ kiểm tra và rút ngắn thời gian thông quan.

Ông Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử toàn cầu (VGEA). Ảnh: BTC

VGEA đề xuất ứng dụng AI tư vấn thuế, mở "luồng xanh" cho hàng xuất khẩu

Ông Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử toàn cầu (VGEA) kiến nghị thiết lập kênh truyền thông tương tác, kết nối trực tiếp doanh nghiệp với các trang thông tin của cơ quan Thuế và Hải quan. Với cộng đồng doanh nghiệp đông đảo, việc tập trung trao đổi trên một kênh sẽ tạo thuận lợi cho tiếp nhận thắc mắc và giải đáp chính sách kịp thời.

Theo đề xuất của VGEA, các nội dung trả lời, hướng dẫn trên kênh này cần có giá trị để doanh nghiệp áp dụng vào thực tế. Hiệp hội cũng kiến nghị phát triển phần mềm kê khai, nộp thuế hiện đại, cung cấp miễn phí cho doanh nghiệp nhằm tiết giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy số hóa và nâng cao tính minh bạch trong quản lý thuế.

Một giải pháp khác được VGEA đưa ra là nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ doanh nghiệp. Công nghệ này có thể đảm nhiệm vai trò trợ lý tư vấn pháp lý 24/7, giúp giải đáp câu hỏi, phân tích tình huống và hướng dẫn thực hiện chính sách thuế.

Trong lĩnh vực hải quan, ông Vân phản ánh hàng xuất khẩu của Việt Nam, nhất là nông, lâm, thủy sản, có thể phải chờ lâu ở khâu kiểm định của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC). Thời gian chờ đợi kéo dài làm tăng nguy cơ phát sinh chi phí lưu kho, bãi và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Để tháo gỡ, VGEA đề nghị đầu tư các trung tâm kiểm dịch động thực vật và phòng thí nghiệm tại Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn tương đương GACC. Khi kết quả kiểm định được hai bên công nhận lẫn nhau, hàng Việt có thể tiến tới cơ chế “luồng xanh” khi xuất khẩu sang Trung Quốc, qua đó giảm ách tắc tại cửa khẩu.

Phản hồi các kiến nghị, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết cơ quan Thuế đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân. Nội dung chính sách được biên tập ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đồng thời, cơ quan Thuế đang chuẩn hóa thông tin để xây dựng kho dữ liệu thống nhất, giúp thống nhất cách hiểu và thực hiện các quy định.

Ông Sơn đồng tình với việc duy trì đối thoại, tăng cường tương tác giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của các hiệp hội trong tập hợp ý kiến, phản ánh rõ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Về phía Hải quan, ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan, cho rằng cần luật hóa cơ chế kiến nghị trên cơ sở những trường hợp cụ thể, qua đó bảo đảm các vấn đề phát sinh được giải quyết thống nhất giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.

Đối với đề xuất xây dựng trung tâm kiểm định phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc, ông Hùng cho biết ngành Hải quan đang được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế tương tự mô hình của Hải quan Trung Quốc, tập trung việc kiểm tra chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch tại một đầu mối. Ngành đang xây dựng dự thảo để trình Chính phủ.

Ông Đào Công Quyết, Trưởng ban Truyền thông Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA). Ảnh: BTC.

VAMA: Hoàn thiện chính sách thuế, phí hỗ trợ chuyển đổi xanh ngành ô tô

Từ thực tiễn ngành ô tô, ông Đào Công Quyết, Trưởng ban Truyền thông Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) đánh giá cao những bước tiến trong chuyển đổi số của ngành Thuế và Hải quan. Việc thực hiện các nghiệp vụ trên môi trường điện tử, từ thông quan, hóa đơn đến nộp thuế 24/7, đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí hành chính và nhân lực.

VAMA cũng ghi nhận tinh thần cầu thị, duy trì đối thoại thường xuyên của hai cơ quan. Việc công khai, minh bạch trong xây dựng chính sách và mở rộng tham vấn tạo thuận lợi để các quy định mới được triển khai nhanh hơn.

Một trong những kiến nghị trọng tâm của VAMA là bảo đảm tính ổn định và lộ trình rõ ràng của các chính sách thuế quan trọng liên quan đến ô tô sản xuất trong nước. Đây là cơ sở để các nhà sản xuất chủ động lập kế hoạch sản xuất, đầu tư công nghệ và mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Hiệp hội đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, phí hỗ trợ chuyển đổi xanh, nghiên cứu cơ chế ưu đãi cho phương tiện thân thiện với môi trường, có tính đến hoạt động sản xuất, lắp ráp trong nước.

Về thủ tục, VAMA nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Hải quan, Thuế và Cục Đăng kiểm thông qua Cơ chế một cửa quốc gia. Dữ liệu liên thông sẽ giúp giảm chứng từ doanh nghiệp phải bổ sung, đẩy nhanh thông quan và các thủ tục liên quan. Hiệp hội cũng mong muốn có cơ sở dữ liệu hướng dẫn mã hàng hóa thống nhất, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi khai báo.

Trao đổi về các kiến nghị này, ông Trần Đức Hùng cho biết cơ quan Hải quan đã nâng cấp hệ thống một cửa quốc gia giai đoạn 3 và tiếp tục tiếp nhận ý kiến đóng góp liên quan đến mã hàng hóa. Cơ quan Hải quan cũng có cơ chế xác định mã số và trung tâm kiểm định, hỗ trợ doanh nghiệp xác định trước mã số hàng hóa, qua đó góp phần bảo đảm tính thống nhất và quyền lợi của doanh nghiệp.