Sáng ngày 20/11, với sự nhất trí cao của các đại biểu, Quốc hội thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
![]() |
| Quốc hội thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Ảnh: Media Quốc hội |
Theo luật, doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động sử dụng bình quân năm trước liền kề không quá 300 người, đồng thời đáp ứng một trong hai tiêu chí: Tổng nguồn vốn không quá 150 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu không quá 400 tỷ đồng.
Đa dạng hình thức cấp vốn
Về thuế, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp nhỏ được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thông thường. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời gian đầu mới thành lập theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng hoặc theo mức điều chỉnh của Chính phủ trong từng thời kỳ được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế theo quy định. Doanh nghiệp siêu nhỏ được áp dụng chế độ kế toán và thủ tục hành chính về thuế đơn giản.
Về tiếp cận vốn, Nhà nước có chính sách tăng khả năng cung ứng tín dụng và phát triển đa dạng nguồn vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các tổ chức tín dụng được khuyến khích xem xét cấp vốn dựa trên phương án sản xuất kinh doanh, khả năng trả nợ, doanh thu, dòng tiền và dữ liệu giao dịch của doanh nghiệp.
Các hình thức cấp vốn được khuyến khích phát triển gồm cho vay, bao thanh toán, cho thuê tài chính, tài trợ thương mại và tài trợ chuỗi cung ứng. Tài sản bảo đảm có thể bao gồm động sản, tài sản hình thành trong tương lai, quyền sở hữu trí tuệ, khoản phải thu và hàng tồn kho.
Đáng chú ý, luật quy định doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong vòng 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê lại đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo thuộc trường hợp quy định tại Điều 10.
Đối với các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo thành lập mới sau ngày luật có hiệu lực, chính quyền địa phương cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế và khả năng cân đối ngân sách để xác định diện tích đất dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê, thuê lại, bảo đảm bình quân 20 ha hoặc 5% diện tích đất theo quy định.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được ưu tiên tiếp cận thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc không sử dụng tại địa phương.
Ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia mua sắm công
Luật quy định các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa và gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa, xây lắp sử dụng ngân sách Nhà nước có giá gói thầu không quá 20 tỷ đồng được dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia.
Trường hợp đã tổ chức lựa chọn nhà thầu nhưng không có doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng yêu cầu thì thực hiện theo pháp luật về đấu thầu.
Đồng thời, cơ quan, tổ chức phải dành tối thiểu 20% tổng giá trị các gói thầu mua sắm từ ngân sách Nhà nước trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hằng năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia, không bao gồm các gói thầu đấu thầu quốc tế. Các trường hợp không đáp ứng tỷ lệ này được thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Ngoài ra, doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ xúc tiến thương mại, phát triển hệ thống phân phối, chuỗi bán lẻ, thương mại điện tử và kết nối với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ một phần chi phí tư vấn, sử dụng dịch vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhà nước bố trí kinh phí cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ theo quy định của Chính phủ.
![]() |
| Các đại biểu Quốc hội tại phiên họp sáng ngày 20/11. Ảnh: Media Quốc hội |
Hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp được hỗ trợ trong 36 tháng
Luật dành các chính sách riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Theo đó, doanh nghiệp chuyển đổi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn một ngày làm việc kể từ khi cơ quan đăng ký kinh doanh nhận được hồ sơ hợp lệ; được miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp và phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Trong 36 tháng kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, doanh nghiệp được áp dụng cơ chế kê khai, nộp thuế, chế độ kế toán và biểu mẫu báo cáo tối giản của doanh nghiệp siêu nhỏ. Đồng thời, được hỗ trợ chi phí dịch vụ kế toán, hướng dẫn miễn phí và cảnh báo về mức độ tuân thủ pháp luật.
Doanh nghiệp chuyển đổi còn được miễn phí sử dụng nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung và hỗ trợ chi phí sử dụng giải pháp số phục vụ quản trị, vận hành, thương mại điện tử.
Đối với nghĩa vụ bảo hiểm, doanh nghiệp được giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp thuộc trách nhiệm của mình trong 12 tháng kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Nguồn thực hiện từ kết dư các quỹ bảo hiểm tương ứng.
Đặc biệt, doanh nghiệp siêu nhỏ chuyển đổi từ hộ kinh doanh theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do một cá nhân làm chủ sở hữu không bắt buộc phải có Chủ tịch công ty hoặc kế toán trưởng theo các điều kiện quy định tại luật.
Thêm ưu đãi cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, chuyển đổi xanh
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo, luật quy định các chính sách miễn, giảm thuế đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; miễn thuế đối với một số khoản thu nhập từ chuyển nhượng vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo quy định của pháp luật.
Nhóm doanh nghiệp này còn được hỗ trợ chi phí thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận chất lượng sản phẩm, sử dụng trang thiết bị tại cơ sở ươm tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo và tiếp cận vốn đầu tư mạo hiểm.
Đối với doanh nghiệp kinh doanh bền vững, luật quy định chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn thực hiện dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn trong từng thời kỳ; hỗ trợ chi phí kiểm kê khí nhà kính, kiểm toán năng lượng, chứng nhận môi trường và chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị, mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế được hỗ trợ chi phí thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận chất lượng sản phẩm, phát triển thương hiệu, kết nối đối tác và xây dựng chiến lược mở rộng hoạt động ra nước ngoài.
Luật cũng quy định ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp do phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ; doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động thuộc các nhóm này và doanh nghiệp tại khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.
Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, riêng quy định về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa để hưởng chính sách thuế được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2027.