Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa. Ảnh: Media Quốc hội.

Chiều 21/9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về báo cáo công tác năm 2026 và dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027 của Kiểm toán Nhà nước.

Báo cáo tại phiên họp, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, năm 2026, ngành đã nỗ lực phấn đấu hoàn thành toàn diện các kế hoạch công tác được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan giao.

Theo tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán đến 30/8/2026 cho thấy hoạt động Kiểm toán Nhà nước năm 2026 có nhiều chuyển biến tích cực. Kiểm toán Nhà nước kiểm tra, đánh giá, xác minh, làm rõ các nội dung kiểm toán, tiếp tục phát hiện, kết luận có đầy đủ bằng chứng, căn cứ pháp lý và kiên quyết kiến nghị xử lý tài chính, các vi phạm, khuyết điểm của các cơ quan, đơn vị được kiểm toán.

Theo đó, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán từ 74 báo cáo kiểm toán đã phát hành đến ngày 30/8, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị xử lý hơn 80.000 tỷ đồng và gần 4,7 tỷ USD. Số lượng trong 8 tháng nhưng gần gấp đôi so với năm 2025.

"Kết quả kiến nghị xử lý tài chính có thể nói là điểm sáng trong 8 tháng đầu năm. Chúng tôi đã thực hiện xử lý kiến nghị tài chính hoàn thành 73% với tài sản VNĐ, so với cùng kỳ năm ngoái chỉ là 58%. Với xử lý tài sản bằng ngoại tệ, USD là gần 85%.

Hiệu lực, hiệu quả kiểm toán Nhà nước có giá trị pháp lý hay không và khẳng định trên thực tế hay không, không phải dựa trên số lượng kết luận, kiến nghị của kiểm toán được ban hành mà là việc thực thi, kết quả thực hiện các kiến nghị kiểm toán trên thực tế ra sao," Tổng Kiểm toán Nhà nước cho biết.

Về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong hoạt động kiểm toán, theo Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, đây là nội dung rất quan trọng.

Kiểm toán Nhà nước đã đẩy mạnh triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong ngành cũng như thông qua các hoạt động kiểm toán.

Trong 8 tháng năm 2026, Kiểm toán Nhà nước đã cung cấp 193 báo cáo kiểm toán và tài liệu có liên quan cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cơ quan điều tra và các cơ quan Nhà nước khác có thẩm quyền để phục vụ công tác điều tra, kiểm tra, giám sát. Đặc biệt, theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa, đã cung cấp thông tin, chuyển hồ sơ của 13 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra để điều tra, làm rõ.

Thông tin về kế hoạch năm 2027, ông Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết tổng số nhiệm vụ kiểm toán năm 2027 dự kiến là 139, trong đó Kiểm toán Nhà nước dự kiến kiểm toán một số chuyên đề, chủ đề kiểm toán có quy mô lớn, phạm vi toàn ngành.

Đơn cử là kiểm toán việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là cơ sở nhà, đất, trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính tại các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, Kiểm toán Nhà nước dự kiến thực hiện 31 cuộc, trong đó có nhiều dự án lớn, quan trọng quốc gia được lãnh đạo Đảng, Nhà nước giao, như Dự án Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình; Dự án Cảng Hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; Dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 3 TP HCM.

Kiểm toán Nhà nước cũng dự kiến thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính, các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước năm 2026 của Ngân hàng Nhà nước và 9 tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, 5 tổ chức tài chính, ngân hàng.

Thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027. Cơ quan thẩm tra đề nghị xác định rõ tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và kết quả đầu ra đối với kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động.

Đối với kiểm toán đầu tư xây dựng, chương trình, dự án, ông Phan Văn Mãi nhấn mạnh cần chú trọng kiểm toán huy động nguồn lực, khả năng hấp thụ vốn, tiến độ, kết quả đầu ra; kiểm toán hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội đối với các dự án đã có đủ thời gian và dữ liệu.

Còn với doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng, cần tập trung kiểm toán hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản, hiệu suất sử dụng tài sản, hiệu quả đầu tư và các khoản chi có nguy cơ thất thoát, lãng phí.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra đề nghị đẩy mạnh kiểm toán dựa trên dữ liệu và kiểm toán từ xa; hạn chế yêu cầu cơ quan, đơn vị cung cấp lại thông tin, dữ liệu mà cơ quan Nhà nước đã có, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm toán và giảm chi phí tuân thủ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng. Ảnh: Media Quốc hội.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với nguyên tắc xây dựng kế hoạch và các nhiệm vụ kiểm toán năm 2027, trong đó có kiểm toán báo cáo quyết toán tại các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương; tăng tỉ trọng kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát kế hoạch, tập trung vào các lĩnh vực, chương trình, chính sách và dự án sử dụng nguồn lực lớn, có rủi ro cao, trong đó có đầu tư công, dự án quan trọng quốc gia, đất đai, tài sản công, vốn và tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp, tài chính - ngân hàng, khoa học công nghệ và chuyển đổi số...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Kiểm toán Nhà nước tiếp tục theo dõi việc thực hiện các kết luận kiểm toán, nhất là những kiến nghị liên quan sửa đổi văn bản pháp luật.

Đồng thời, hoàn thiện báo cáo công tác năm 2026 và dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027 để gửi đại biểu Quốc hội nghiên cứu, tham gia ý kiến và báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai theo quy định.