El Nino là một hiện tượng thời tiết thường mang lại các điều kiện nóng và khô hơn bình thường cho vùng nhiệt đới trung và đông Thái Bình Dương. Trong năm 2023 này, các nhà khoa học khí hậu dự đoán rằng El Nino có thể xuất hiện bắt đầu từ nửa cuối năm.

Trong bối cảnh đó, CNBC trích dẫn báo cáo của nhánh nghiên cứu BMI của Fitch Solutions cho thấy việc El Nino được dự đoán sẽ bắt đầu xuất hiện từ quý 3/2023 đang “làm dấy lên lo ngại về sản lượng cà phê robusta giảm ở Việt Nam và Indonesia - 2 nhà sản xuất cà phê lớn”.

Báo cáo của BMI nhận định: “Trên khắp Đông Nam Á, hiện tượng El Nino thường gắn liền với lượng mưa dưới mức trung bình và nhiệt độ cao hơn – 2 yếu tố đều có khả năng làm giảm sản lượng cà phê”. Trên thực tế vào năm 2016, tình trạng thiếu nước liên quan đến El Nino ở cả Việt Nam và Indonesia đã khiến sản lượng robusta toàn cầu sụt giảm gần 10%, theo dữ liệu của BMI.

Ngoài 2 nhà sản xuất Đông Nam Á, một nhà sản xuất cà phê robusta lớn khác trên thế giới là Brazil cũng nhận được dự đoán sản lượng giảm do tình trạng hạn hán kéo dài.

Điều kiện thời tiết không thuận lợi khiến Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đưa ra dự đoán, sản lượng cà phê robusta toàn cầu sẽ giảm 20% trong năm nay. Trong khi đó, ông Carlos Mera, người đứng đầu thị trường hàng nông sản tại Rabobank, lại đưa ra dự báo tích cực hơn khi cho biết sản lượng cà phê robusta sẽ chỉ giảm 10% xuống còn 11,2 triệu bao trong vụ thu hoạch sắp tới.

Nhận định về các dự đoán này, CNBC trích dẫn ông Shawn Hackett, Chủ tịch công ty môi giới hàng hóa Hackett Financial Advisors cho biết trong một năm El Nino điển hình, “không có gì lạ” khi sản lượng cà phê robusta của Việt Nam và Indonesia giảm tới 20%. Theo ông, “điều này có nghĩa là nguồn cung cà phê robusta sẽ bị thu hẹp khá nghiêm trọng”.

Thu hoạch cà phê tại Trung Java, Indonesia. Ảnh: Getty Images

Nếu kịch bản này xảy ra, giá cà phê toàn cầu có khả năng sẽ tăng cao và ảnh hưởng trực tiếp tới giá các mặt hàng như cà phê hòa tan hay cà phê expresso – những loại sản phẩm thường được chế biến từ hạt cà phê robusta.

Báo cáo của BMI cho thấy giá cà phê robusta bắt đầu tăng khi các nhà sản xuất sản phẩm cà phê và người tiêu dùng thay thế cà phê arabica bằng cà phê robusta để tiết kiệm chi phí trong thời kỳ lạm phát. Tính tới cuối tháng 5/2023, giá cà phê robusta đã tăng vọt lên mức cao nhất trong 15 năm là 2.783 USD/tấn theo dữ liệu từ Intercontinental Exchange.

Ông Hackett cho biết: “Nhìn chung, châu Á ưa chuộng robusta hơn arabica và do đó, nhu cầu về robusta đang tăng với tốc độ nhanh hơn nhiều so với nhu cầu về arabica”.

Bà Natalia Gandolphi, nhà phân tích tại HedgePoint Global Markets' Intelligence, cho biết: “Dù việc giảm nhập khẩu cà phê arabica đã qua chế biến một phần là do nguồn cung ít hơn, việc chuyển sang cà phê robusta cho thấy cà phê rẻ hơn đang được thị trường châu Âu ưa chuộng hơn”. Bà đưa ra dự đoán thâm hụt 4,16 triệu bao cà phê robusta trong giai đoạn tháng 10/2023 đến tháng 9/2024.