Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 3/4/2026 về việc đẩy mạnh công tác huy động người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển các kênh phân phối hàng Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030.

Chỉ thị nêu rõ, giai đoạn 2020 – 2024, Đề án “Huy động người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển các kênh phân phối hàng Việt Nam ở nước ngoài” đã được triển khai mạnh mẽ và góp phần hiệu quả vào Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã được phát huy mạnh mẽ trong việc xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp trong và ngoài nước, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

Đề án là chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, phát huy được nguồn lực và vai trò chiến lược của các doanh nhân, hiệp hội doanh nghiệp và toàn thể cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp vào sự nghiệp phát triển của đất nước.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, tạo đột phá chiến lược, kiến tạo động lực tăng trưởng mới cho giai đoạn 2026 - 2030. Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn “tăng tốc - bứt phá” nhằm hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường huy động người Việt ở nước ngoài tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển các kênh phân phối hàng Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục có ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Công tác này cũng đứng trước những yêu cầu mới. Trước tiên, cần coi trọng hơn nữa vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong việc góp phần đẩy mạnh và chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu theo hướng bền vững, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của hàng Việt Nam trên tiêu chuẩn xanh/số; hướng tới tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Thứ hai, cần phát huy thế mạnh của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc thông tin, cập nhật, cảnh báo sớm về biến động tại các thị trường, hỗ trợ kết nối cho các doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh xu hướng bảo hộ, tranh chấp thương mại lan rộng.

Thứ ba, cần triển khai bài bản, chuyên nghiệp, hiệu quả hơn, tăng cường tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại và xúc tiến đầu tư, quảng bá sản phẩm Việt Nam quy mô lớn có sự tham gia của doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài, có tính lan tỏa cao.

Giới thiệu sản phẩm Việt Nam tại hội chợ Philippines. Nguồn: Thương vụ Việt Nam tại Philippines

Xác định rõ mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030

Giai đoạn 2026 - 2030, Chỉ thị nêu rõ các mục tiêu, huy động người Việt Nam ở nước ngoài phát huy vai trò chiến lược, là lực lượng tại chỗ trong hoạt động giới thiệu, tiêu thụ và phân phối sản phẩm Việt, đưa hàng Việt vào các hệ thống phân phối, siêu thị, trung tâm thương mại có uy tín; ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ; tận dụng hiệu quả FTA.

Phấn đấu đến năm 2030, huy động người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển các kênh phân phối hàng Việt tại tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ có sự hiện diện của cộng đồng người Việt; huy động tất cả các hội doanh nhân người Việt tại các nước tham gia, hình thành mạng lưới phân phối hàng hóa Việt do người Việt đóng vai trò chủ đạo.

Chỉ thị cũng xác định mục tiêu tăng tỷ trọng hàng Việt trong hệ thống phân phối người Việt ở nước ngoài, đẩy mạnh thương mại điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp gắn liền với ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đẩy mạnh công tác quảng bá hàng Việt bằng các hình thức đa dạng, hiện đại.

Gắn công tác huy động người Việt Nam ở nước ngoài tham gia quảng bá, phát triển kênh phân phối với việc nâng cao năng lực cạnh tranh, chống hàng giả, gian lận thương mại, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ thương hiệu quốc gia.

Chỉ thị nêu, khuyến khích tổ chức chuỗi các hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư, quảng bá có sự tham gia của doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài; khuyến khích người Việt Nam ở nước ngoài nắm bắt, thông tin cho các doanh nghiệp trong nước về tình hình thị trường, thị hiếu người tiêu dùng, các chính sách nhập khẩu, các quy định, biện pháp bảo hộ thương mại; đồng thời hỗ trợ bảo vệ lợi ích cho doanh nghiệp Việt Nam trong các vụ tranh chấp thương mại.

Mục tiêu cụ thể

Để đạt được mục tiêu trên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Ngoại giao là đầu mối theo dõi, điều phối, đôn đốc, tổng hợp tình hình thực hiện và tổ chức sơ kết, tổng kết thực hiện Chỉ thị.

Bộ thực hiện vai trò chủ trì, phối hợp các bộ, ngành, cơ quan liên quan thực hiện các nhiệm vụ cụ thể. Trong đó, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách pháp luật liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài trong phạm vi lĩnh vực quản lý, đảm bảo quyền lợi chính đáng nhằm thu hút, tạo điều kiện thuận lợi để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia hoạt động xuất khẩu, phân phối hàng Việt Nam.

Đẩy mạnh công tác ngoại giao kinh tế, chú trọng các biện pháp vận động chính trị - ngoại giao để tạo môi trường hoạt động thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài.

Hỗ trợ, tư vấn các doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài kết nối các nguồn lực quốc tế nhất là vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị, tham gia thẩm định đối tác trong quá trình tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phân phối hàng Việt Nam ở nước ngoài.

Bộ Ngoại giao chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài củng cố, thành lập các hội doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài tại địa bàn; triển khai các biện pháp cụ thể nhằm kết nối và hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tham gia vào chuỗi giá trị phân phối hàng hóa Việt Nam, bao gồm các hoạt động lưu kho, phân phối, logistics, kiểm định sản phẩm... ở sở tại và mở rộng ra khu vực, liên khu vực.

Các sản phẩm nông nghiệp Việt quảng bá tại nước ngoài. Nguồn: Thương vụ Việt Nam tại Philippines

Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại và kết nối doanh nghiệp trong và ngoài nước; vận động, hỗ trợ doanh nghiệp người Việt Nam ở nước ngoài và trong nước tham gia chuỗi phân phối toàn cầu, phát triển trung tâm logistics, kho hàng, điểm kiểm định, góp phần nâng cao năng lực xuất khẩu và hiện diện của hàng Việt Nam tại thị trường quốc tế.

Bộ lồng ghép hiệu quả việc thực hiện Đề án “Thúc đẩy Doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài đến năm 2030” và Chương trình vươn ra thị trường quốc tế.

Bộ cũng đẩy mạnh giới thiệu và quảng bá Chương trình Thương hiệu quốc gia và các sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia thông qua hệ thống thương vụ, các hoạt động xúc tiến thương mại; ưu tiên hỗ trợ, kết nối các doanh nghiệp người Việt Nam ở nước ngoài tiêu thụ các sản phẩm mang Thương hiệu quốc gia tại thị trường nước ngoài, nhằm nâng cao hình ảnh quốc gia và uy tín sản phẩm Việt Nam.

Bộ khuyến khích, tạo điều kiện để gia tăng số lượng doanh nghiệp Việt ở nước ngoài về nước đầu tư, trực tiếp tham gia sản xuất, phát triển thương hiệu sản phẩm Việt tại khu vực và trên thế giới; phối hợp hỗ trợ, tư vấn doanh nghiệp ở nước ngoài kết nối các nguồn lực, nhất là vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị.

Bộ Công Thương cũng thực hiện thúc đẩy triển khai hiệu quả các FTA đã ký; đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền và xây dựng cơ sở dữ liệu về FTA cho doanh nghiệp trong và ngoài nước. Từ đó, hỗ trợ doanh nghiệp, doanh nhân người Việt ở nước ngoài nắm bắt cam kết về FTA, tận dụng ưu đãi, tăng cường giao thương, mở rộng thị trường với các đối tác FTA.

Bộ chỉ đạo các cơ quan thương vụ thúc đẩy kết nối, mở rộng các kênh phân phối hàng Việt tại thị trường nước ngoài; khuyến khích doanh nghiệp, doanh nhân người Việt ở nước ngoài tham gia giới thiệu, phân phối hàng Việt; thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử trong quảng bá, phân phối hàng Việt.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp các bộ, ngành liên quan giải quyết các vướng mắc, khó khăn cho các dự án đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam, đề xuất các giải pháp về cơ chế, chính sách liên quan đến hoạt động đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các địa phương hỗ trợ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp người Việt Nam ở nước ngoài tham gia vào hoạt động sản xuất và phát triển nông nghiệp; thực hiện chương trình kết nối doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài về nước tìm hiểu các mặt hàng nông sản thế mạnh, cơ sở sản xuất, chế biến nông sản xuất khẩu chủ lực...

Kết nối về khoa học công nghệ

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp các hoạt động nhằm khuyến khích, tạo điều kiện để người Việt ở nước ngoài kết nối với các quỹ đầu tư, trung tâm đổi mới sáng tạo trong nước; tăng cường thu hút nguồn lực tài chính, chất xám và kinh nghiệm quốc tế trong phục vụ nghiên cứu, sản xuất, thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Hỗ trợ người Việt Nam ở nước ngoài tham gia quảng bá, phân phối các sản phẩm công nghệ số “Make in Viet Nam”, đặc biệt là các sản phẩm công nghệ số chiến lược như trí tuệ nhân tạo, blockchain, UAV, bán dẫn... ra thị trường khu vực và thế giới.

Hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài và doanh nghiệp trong nước mở rộng hoạt động ra nước ngoài trong quá trình đăng ký, bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm số; phát huy vai trò cầu nối của người Việt Nam ở nước ngoài trong việc mở rộng thị trường quốc tế cho sản phẩm công nghệ số, công nghệ số chiến lược của Việt Nam.

Đồng thời, Bộ phối hợp với người Việt Nam ở nước ngoài hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số trong nước đưa sản phẩm lên các chợ ứng dụng số và nền tảng điện toán đám mây quốc tế; tư vấn, hỗ trợ tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, pháp lý tại thị trường sở tại, giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực tiếp cận và cạnh tranh toàn cầu.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì tổ chức các chương trình quảng bá công nghệ số quốc tế, giới thiệu gian hàng quốc gia của Việt Nam (do người Việt Nam ở nước ngoài hỗ trợ) tại các hội chợ, triển lãm công nghệ lớn nhằm lan tỏa thương hiệu công nghệ số Việt Nam, thúc đẩy hợp tác, chuyển giao và thương mại hóa sản phẩm công nghệ số “Make in Viet Nam”.

Bộ phối hợp tổ chức, mời gọi thế hệ trí thức, chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nhân trẻ người Việt Nam ở nước ngoài tham gia các sự kiện, diễn đàn, cuộc thi về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ số do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì; kết nối trực tiếp với các dự án, sản phẩm đổi mới sáng tạo cụ thể của Việt Nam, tạo môi trường hợp tác, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm.