Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, Sơn La đã cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 21/12/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về đẩy mạnh thực hiện chương trình trên địa bàn tỉnh.

Sau 4 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, Sơn La đã cho thấy bước chuyển rõ rệt từ chính sách sang thực tiễn. Tính đến hết tháng 6/2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 10,89% (so với 21,66% năm 2021), dự kiến đến cuối năm 2025 chỉ còn 7,89%. Riêng các xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 4,47% mỗi năm - con số thể hiện hiệu quả của các chính sách được thiết kế sát với điều kiện miền núi.

Tỉnh đã hoàn thành 51 công trình hạ tầng thiết yếu, triển khai các mô hình sản xuất giảm nghèo thích ứng biến đổi khí hậu, đào tạo nghề cho trên 13.000 lao động và kết nối việc làm cho hơn 93.000 người. Các chỉ tiêu về nhà ở, y tế, giáo dục, nước sạch, vệ sinh và thông tin đều đạt hoặc vượt kế hoạch đề ra, góp phần quan trọng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân, từng bước thực hiện mục tiêu giảm nghèo nhanh và bền vững.

Song song với đó, diện mạo nông thôn thay đổi nhanh chóng. Hơn 99,5% hộ dân đã có điện sinh hoạt an toàn, 97,5% dân số nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh và tỷ lệ trẻ đến trường đạt trên 98% ở các cấp học.

Một trong những trụ cột quan trọng của giảm nghèo bền vững là thông tin. Truyền thông được xem là kênh thông tin chủ lực, có vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền các chủ trương, chính sách đến với người dân.

Thông qua đó, không chỉ lan tỏa những cách làm hay, mô hình giảm nghèo hiệu quả đến với người dân tại các vùng khó khăn, đặc biệt là hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số.. mà còn huy động được sức mạnh cộng đồng, góp phần quan trọng vào mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững.

Xã Gia Phù, tỉnh Sơn La phát huy vai trò thông tin trong hành trình giảm nghèo bền vững. Ảnh: Thu Trang/Mekong ASEAN.

Xã Gia Phù là một trong những địa phương tiêu biểu của tỉnh Sơn La làm tốt công tác giảm nghèo thông tin, hỗ trợ tích cực cho bà con trong công tác giảm nghèo.

Theo UBND xã Gia Phù, hằng năm, xã đẩy mạnh truyền thông với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt, phù hợp từng đối tượng; tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác giảm nghèo ở cơ sở; trang thông tin điện tử xã đăng tải các chuyên mục, tin, bài tuyên truyền chính sách giảm nghèo, mục tiêu, ý nghĩa của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, đặc biệt là truyền thông về giảm nghèo thông tin.

Việc thiếu hụt thông tin ảnh hưởng trực tiếp trong việc tiếp cận đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các kiến thức về kinh tế - xã hội. Vì vậy, xã Gia Phù đẩy mạnh đầu tư hạ tầng viễn thông và mở rộng mạng lưới truyền thông cơ sở gắn với chuyển đổi số.

Đến nay, cáp quang băng rộng và mạng 4G đã phủ đến các bản, trụ sở và nhà văn hóa được lắp đặt wifi; 97% hộ dân sử dụng điện thoại thông minh, tạo nền tảng thuận lợi để người dân chủ động tiếp cận thông tin.

Xã cũng thành lập 28 tổ công nghệ số cộng đồng với gần 1.000 thành viên, thường xuyên “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền, hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ thông tin; hỗ trợ tham gia chuyển đổi số và tiếp cận các nguồn tin hữu ích trên báo chí và mạng xã hội.

Nhờ được tập huấn kỹ năng số, các tổ công nghệ số dễ dàng hỗ trợ bà con thực hiện các thao tác điện tử như cài đặt ứng dụng định danh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, giao dịch ngân hàng trực tuyến, sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Các đoàn thể cũng phối hợp tuyên truyền lưu động tại hội nghị bản, chợ dân sinh theo cách “cầm tay chỉ việc” giúp người dân dễ hiểu, dễ thực hành.

Thời gian qua, xã Gia Phù treo gần 100 panô, áp phích tại nhà văn hóa các bản và trục đường trung tâm; hệ thống 28 cụm loa truyền thanh tiếp sóng báo và đài phát thanh - truyền hình của tỉnh hoạt động thường xuyên, kịp thời cung cấp thông tin về chính sách giảm nghèo, mô hình kinh tế hiệu quả và gương điển hình, góp phần lan tỏa tinh thần vươn lên thoát nghèo.

Chuyển biến từ tiếp cận thông tin

Nhờ tiếp cận kịp thời thông tin về chính sách và kiến thức sản xuất, nhiều hộ dân thay đổi nếp nghĩ, không còn trông chờ vào hỗ trợ Nhà nước.

Trường hợp gia đình ông Lò Văn Mây ở bản Nà Lạy là một ví dụ. Trước đây, cũng như nhiều hộ nghèo khác trong bản, gia đình ông Mây chủ yếu trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Sau nhiều đợt tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi do xã tổ chức, cùng với việc thường xuyên xem TV, nghe đài, nhận thức của gia đình ông dần thay đổi; từ đó chủ động xây dựng mô hình kinh tế để vươn lên thoát nghèo.

Năm 2021, ngoài khoản hỗ trợ một con bò sinh sản, ông Mây mạnh dạn vay vốn ngân hàng để làm chuồng trại, nuôi 10 con lợn và kết hợp thâm canh trồng trọt. Được Nhà nước hỗ trợ cũng như sự quyết tâm vươn lên của bản thân, đến năm 2024, gia đình ông Mây đã thoát nghèo, có thu nhập ổn định và cải thiện chất lượng cuộc sống. Nhờ đó, gia đình ông Mây có điều kiện xây dựng nhà khang trang, cho con cái học hành đầy đủ, có đồng vốn xoay vòng sản xuất.

Câu chuyện của gia đình ông Mây chỉ là một trong những minh chứng cho cách Gia Phù biến các chính sách giảm nghèo thành động lực thực sự cho người dân. Từ những hỗ trợ ban đầu, địa phương tiếp tục mở rộng nguồn lực và tạo điều kiện để các hộ khó khăn vươn lên ổn định sinh kế.

Giai đoạn 2021 – 2025, xã Gia Phù đã hỗ trợ 25 hộ làm nhà, 378 hộ khó khăn về nước sinh hoạt được nhận bồn chứa nước; 43 hộ nghèo được hỗ trợ máy móc nông nghiệp; 24 hộ được hỗ trợ bò sinh sản, với tổng kinh phí 4,1 tỷ đồng. Nhờ đó, nhiều hộ mạnh dạn tham gia mô hình sinh kế, nâng cao thu nhập và thoát nghèo bền vững. Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm còn 9,3%, hộ cận nghèo còn 7,7%.

Thời gian tới, xã Gia Phù tiếp tục nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ truyền thông cơ sở; hỗ trợ người dân, đặc biệt là hộ nghèo, sử dụng dịch vụ viễn thông, Internet và các ứng dụng công nghệ thông tin, giúp họ chủ động hơn trong tiếp cận chính sách và tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế, hướng tới mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau” trong hành trình giảm nghèo bền vững.