Từ trái sang phải: Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường bắt tay tại Hội nghị thượng đỉnh ba bên ở Seoul, Hàn Quốc, ngày 27/5. Ảnh: Văn phòng Nội các Nhật Bản

Ngày 27/5, Hội nghị thượng đỉnh ba bên lần thứ 9 được tổ chức tại Seoul, Hàn Quốc, với sự góp mặt của Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường. Đây là cuộc đàm phán cấp cao ba bên đầu tiên được tổ chức sau hơn 4 năm, nhằm nỗ lực khôi phục các đối thoại thương mại và an ninh – vốn đang bị đình trệ bởi các căng thẳng toàn cầu.

Lãnh đạo và quan chức Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc tham dự Hội nghị thượng đỉnh ba bên ở Seoul, ngày 27/5. Ảnh: Nikkei Asia

Theo Xinhua, phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường cho biết các cuộc đàm phán ba bên “vừa là sự khởi đầu lại, vừa là một khởi đầu mới”, đồng thời kêu gọi nối lại toàn diện hợp tác giữa các cường quốc kinh tế Đông Á.

“Đối với Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, mối quan hệ chặt chẽ của chúng ta sẽ không thay đổi, tinh thần hợp tác đạt được thông qua ứng phó khủng hoảng sẽ không thay đổi và sứ mệnh bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực của chúng tôi sẽ không thay đổi,” ông Lý nhấn mạnh.

Về phía Hàn Quốc, Tổng thống Yoon Suk-yeol cho biết việc 3 nước cùng tham dự Hội nghị thượng đỉnh có ý nghĩa vô cùng to lớn.

“Chúng ta phải theo đuổi các biện pháp hợp tác thiết thực mà người dân ba nước có thể trực tiếp cảm nhận được; tạo ra một môi trường nơi các thế hệ tương lai có thể tích cực giao lưu; đồng thời tăng cường sự ổn định và bền vững của hợp tác, những vấn đề khó trong quan hệ song phương có thể được giải quyết thông qua hợp tác giữa ba nước,” ông Yoon nói.

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio cho rằng 3 nước Nhật – Hàn – Trung “đang ở một bước ngoặt lịch sử và tình hình quốc tế đang gia tăng nghiêm trọng hơn bao giờ hết”. Ông nói rằng, ba nước cần hợp tác và “tạo ra một khởi đầu mới”, có lợi cho khu vực và quốc tế, dẫn dắt cộng đồng quốc tế hợp tác thay vì chia rẽ và xung đột.

Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tại cuộc họp báo chung sau Hội nghị thượng đỉnh ba. Ảnh: AFP

Theo Nikkei Asia, sau hội nghị thượng đỉnh, ba nhà lãnh đạo đã ra tuyên bố chung, trong đó đồng ý “thể chế hóa” hợp tác ba bên bằng cách thường xuyên tổ chức hội nghị thượng đỉnh ba bên và các cuộc họp cấp bộ trưởng. Nhật Bản sẽ là nước tiếp theo tổ chức Hội nghị thượng đỉnh ba bên.

Ba quốc gia Đông Á nhất trí tiếp tục thảo luận để “đẩy nhanh các cuộc đàm phán” về thương mại tự do (FTA), hướng tới một thỏa thuận “tự do, công bằng, toàn diện, chất lượng cao và cùng có lợi”; thúc đẩy các dự án hợp tác trong lĩnh vực giao lưu nhân dân, phát triển bền vững, biến đổi khí hậu, hợp tác kinh tế - thương mại, y tế công cộng, dân số già, hợp tác khoa học và công nghệ, chuyển đổi kỹ thuật số và phòng chống thiên tai.

Tuyên bố chung cũng đề cập đến lập trường của ba nước liên quan đến “phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên”, đồng ý nỗ lực hướng tới một “giải pháp chính trị” cho “vấn đề bán đảo Triều Tiên”, dường như ám chỉ rằng các bên nên tìm kiếm các cuộc đàm phán thay vì sử dụng vũ khí. Seoul, Tokyo và Bắc Kinh cùng nhấn mạnh rằng “hòa bình và ổn định ở Đông Bắc Á phục vụ lợi ích chung và là trách nhiệm chung của chúng tôi”.

Các nhà lãnh đạo Hàn – Nhật – Trung sau đó cũng tham dự một diễn đàn kinh tế với các giám đốc điều hành doanh nghiệp hàng đầu của ba nước. Các bên lưu ý rằng, mặc dù hợp tác ba bên chưa đạt được như tiềm năng do những thách thức toàn cầu, nhưng sẽ nhất trí phối hợp cùng nhau để hỗ trợ thương mại và ổn định chuỗi cung ứng.

Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc đã tổ chức 16 vòng đàm phán chính thức về FTA ba bên sau khi bắt đầu lần đầu tiên vào tháng 11/2012.

Tại cuộc đàm phán gần đây nhất vào tháng 11/2019, ba nước đã nhất trí tự do hóa ở cấp độ cao hơn Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) mà ba nước đều là thành viên, bao gồm các lĩnh vực từ thương mại hàng hóa, dịch vụ đến đầu tư, hải quan, cạnh tranh và thương mại điện tử.